Nature dergisinde sonuçlari yayimlanan bir arastirmaya göre günümüz insani bazi hastaliklarin kökeninde yatan gen tiplerini Neandertaller ile çiftlesen atalarindan kapti.

Iltihabi bir bagirsak hastaligi olan Crohn hastaligi, Tip 2 diyabet ve tuhaf bir sekilde sigara tiryakiligini de Neandertal genlerin tasidigi düsünülüyor.

Genom haritasi Homosapien insanin Afrika'dan ayrildiktan sonra Neandertaller ile beraber olduguna isaret ediyor.

Bugüne kadar Neandertal DNA'sinin etkileri ve insan sagligi üzerinde nasil bir iz biraktigi konusu açiklik kazanmamisti.

Afrikali olmayan insanlarin genetik yapilarinin yüzde 2 ila 4 arasinda bir oraninin Neandertallerden geldigi tahmin ediliyor.

Soguk iklimlere uyum

Harvard Tip Fakültesi'nden genetik bilimci Sriram Sankararaman ve meslektaslari 1004 kisinin genomunu inceleyerek farkli genlerin Neandertal versiyonlarina sahip olan bölgelerini belirledi.

Bunlar arasinda sigara birakma zorluguyla iliskilendirilen bir gen varyantinin Neandertal kökenli oldugunu ögrenmek epey sürpriz yaratti.

Bu kesif Neandertal atalarimizin magaralarda zincirleme sigara içtigi anlamina gelmiyor tabii.

Arastirmacilar bu mutasyonun baska islevleri de olmasi gerektigini söylüyor. Modern insanin sigara içme aliskanligini ilgilendiren özellik baska bir dizi genetik etkiden sadece biri olsa gerek.

Arastirmacilar ayrica Neandertal DNA'sinin insan genomuna esit biçimde dagilmadigini, daha ziyade gen haritasinin cilt ve saçi etkileyen bölgelerinde yogunlasmis oldugunu gördü.

Bu veri, bazi gen varyantlari sayesinde Avrasya'nin serin iklimlerine dogru ilerleyen modern insanin çevreye daha kolay uyum saglama imkani buldugunu gösteriyor.

Ingiltere'den Sibirya'ya

Iki tür birbiriyle karsilastigi zaman, Neandertaller birkaç yüz bin yildir soguk iklim kosullarina ayak uydurarak yasayagelmisti.

Neandertaller, Ingiltere'den Sibirya'ya kadar uzanan bir cografyaya yayilmis, bodur ve saglam yapili avcilardi.

Fakat yaklasik 30 bin yil önce Homosapienler Afrika'dan çikip dünyaya yayilmaya basladiginda Neandertallerin de türü sona erdi.

Modern insanin genomunda ciltteki pigmentasyonu belirleyen bölgelerin Neandertal izleri tasimasi bosuna degil.

Science dergisinde ayrintilari yayimlanan baska bir arastirmanin yazarlarindan olan Washington Ünivesitesi ögretim görevlisi Benjamin Vernot, Neandertal gen ile cilt rengi degisen Avrupali ve Dogu Asyali modern insan nüfusunun evrimsel bir üstünlük kazandigini söylüyor.

Gen mutasyonlari

Fakat öte yandan Neandertal kökenli baska gen varyantlari Tip 2 diyabet, uzun süreli depresyon, lupus olarak bilinen deri veremi ve Crohn hastaligi gibi saglik sorunlarinin altinda yatan etken.

Neandertal atalarimiz da bu hastaliklardan mustarip miydi yoksa gen mutasyonlari sadece modern insanin genetik yapisinda mi hastalik riski dogurmaya basladi sorusunun henüz kesin bir yaniti yok.

Harvard'li arastirmaci Sriram Sankararaman, Neandertallerin genetigi konusunda elde ayrintili bulgularin olmadigini, ama ileride yeni kesiflerin bu konuda daha fazla bilgi sahibi olmamizi saglayabilecegini söylüyor.

BBC