FINDIK SEKTÖRÜNDE SON DURUM - 3

“Yeni Findik Stratejisi” açiklamasinin üzerinden tam bes yil geçti ve hükümetçe uygulanan bu stratejinin, 3 yil daha uzatilmasi bekleniyor. Konu ile ilgili olarak Ordu Ticaret ve Sanayi Odasi (OTSO) Meclis Baskani Ufuk Ünal basin açiklamasinda(02 Aralik 2014), findikta 5 yildir kullanilan ve 2015 yili ödemelerinin arkasindan bitmesi beklenen alan bazli gelir destegi uygulamasinin 3 sene daha uzatildigini hatirlatarak, “2015 yili dahil 2016-2017-2018 yillarinda Ordu iline 1 milyar liranin üstünde ekonomik girdi saglanacak” dedi. Gerek zirai don gerekse serbest piyasa fiyat dalgalanmalari açisindan hemen her yil üreticinin magdur oldugu dönemler yasandigini belirten OTSO Meclis Baskani Ufuk Ünal, yasanan bu gelismeler sirasinda zaman zaman üretici zaman zaman ise sanayicinin magdur oldugunu ve her yil haksiz rekabet olusturan bir tablo ortaya çiktigina dikkat çekti. Bu olumsuz tabloya son vermek için hükümet tarafindan 5 yil önce uygulanmaya konulan alan bazli gelir desteginin bu haksiz rekabeti ortadan kaldirdigini ve özellikle üreticinin korundugunu belirten Ünal, 2015 yili itibariyle sonlandirilmasi beklenen ödemelerin 3 yil daha uzatildigini belirtti.
Hükümetçe, alan bazli gelir destegi politikasi uygulamasi süresince, findikta destekleme alimlari yapilmamistir. 
2014 YILI ITIBARIYLE KURUMLARCA AÇIKLANAN REKOLTE MIKTARLARI 
Fiskobirlik Yönetim Kurulu Baskani Lütfi Bayraktar (10.07.2014), AA muhabirine yaptigi açiklamada, her yil Türkiye'de findik rekoltesi ve üretimiyle ilgili çalismalar yaptiklarini söyledi. Kendi bünyelerinde çalisan tarim danismanlarinca her yil oldugu gibi bu yil da rekolte tespit çalismalari yaptiklarini ifade eden Bayraktar, "Yaklasik 90 tarim danismanimiz bütün bölgeleri dolasti çalisma yapti, bugün itibariyla 430 bin ton civarinda findik rekoltesi görünüyor. Rekolte bundan sonra yukari çikmaz, asagi da inebilir. Findikla ilgili, findigin üretim ve toplanmasi gibi epey bir süreç var" dedi. Bir süre sonra yeni bir açiklama yapan Fiskobirlik Yönetim Kurulu Baskani Lütfi Bayraktar (22.07.2014), piyasa da spekülasyon olusturmak amaciyla degil gerçek rekolteyi tahmin edebilmek amaciyla rekoltelerin açiklanmasi gerektigini ifade eden Findik Tarim Satis Kooperatifleri Birligi Baskani Lütfü Bayraktar, kendi tahminlerini savundu. FISKOBIRLIK Yönetim Kurulu Baskani Bayraktar “Amacimiz azi çok, çogu az göstermek degildir. Amacimiz olusacak arz talep dengesini tahmin edebilmektir. Buna göre bizim tahminlerimiz 450 bin ton civarinda bir rekolte beklentisidir. Ancak daha önce ifade ettigimiz gibi asil sorun rekoltelerin degisik rakamlar olmasi degildir. Asil sorun dünyada tekel oldugu bir üründe Türkiye’nin stoksuz yakalanmasidir” seklinde konustu. Türkiye Ziraat Odalari Birligi (TZOB) Genel Baskani Semsi Bayraktar, findikta rekolte tahmininin belli oldugunu bildirerek, “Rekolte, meydana gelen don zarari ve firtina nedeniyle dökülmeler sonucunda bu yil da düsük çikacak. Findik üretiminin yüzde 98,8’ini karsilayan 14 ilimizde 371 bin 185 ton findik üretimi bekliyoruz.” dedi. Gida, Tarim Ve Hayvancilik Bakanligi açiklamasinda; "Findik Rekolte Tahmin Komisyonlari tarafindan çotanak sayimina göre gerçeklestirilen rekolte tespit çalismasi tamamlanmis olup, 2014 yili rekoltesinin Mart ayinda yasanan don zararinin etkisi nedeniyle 2013 yilina göre yüzde 25 azalma ile 411.647 ton olarak gerçeklesecegi ön görülmektedir. “ denmistir. Karadeniz ve Istanbul Findik Ihracatçi Birliklerinin olusturdugu Sektör Kurulunca açiklanmasi kararlastirilan 2014 ürünü rekolte tahmini 514.000 tondur. Kamuoyuna deklare ediyoruz. Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) verilerine göre 2014 yili tahmini findik rekoltesi 420.000 ton olarak hesaplanmistir. Trabzon Ticaret Borsasi Meclis Baskani Mehmet Cirav ise, 2014 yili tahmini findik rekoltesinin 600 bin tona yaklasacagini söylemistir. Findikta yeni sezona yine rekolte tartismalari ile giriliyor. Bu tartisma yeni degil. Her sene findikla ilgili en az 4 kurumca rekolte tahmini yapiliyor. Ayrica üretim bölgesindeki oda, dernek, ihracatçi ve üreticiler tarafindan farkli rekolte tahminleri yapilir. Ihracatçilar rekolteyi yüksek gösterip fiyatin düsük olusmasini, üretici düsük gösterip, fiyatin yüksek olusmasini ister. Bunun yaninda 1 Kg. findigin maliyetinin hesaplanmasinda; en önemli veri olarak birim alandaki (dekar) üretim dikkate alindigindan, rekoltenin hesaplanmasinin dogru yapilmasi, çok önemlidir. 
EKIM 2014 SONU ITIBARIYLE PIYASAYA GIREN FINDIK MIKTARI 
2014 mahsulü ”Müstahsilden Tacire Satis” kabuklu findik satislari findik yetistirilen yörelerdeki borsalarda tescil edilen miktar (KG) (15 Ticaret Borsasi Verileriyle); 223.248.826 Kg. Giresun: 20.954.296 Kg.dir.http://www.ordutb.org.tr/…/pazara_inen_findik_2014_sezonu.p… kayit disi olarak giren findiklar da dikkate alinirsa, piyasaya daha fazla findik girdigi gayet açiktir. 
1-Türkiye, 2013-2014 findik ihraç sezonunda 267.643 ton iç findik ihraç etmistir. Dünya findik üretim ve ihracatinin büyük bölümünü elinde bulunduran Türkiye, ihraç ettigi bu findik karsiliginda 1 milyar 981 milyon 441 bin 719 dolar gelir elde etmistir. Bu sezon ise, (2014-2015) 3 aylik dönemde 68.645 ton iç findik ihraç ederek, karsiliginda 785 milyon 750 bin 028 dolar gelir elde etmistir. 2013/14 sezonunda ayni tarih itibariyle ihracat 85.809 ton karsiliginda 606.098.923 dolar gelir olmustur. Geçen sezon ile bu sezonun ihraç rakamlari karsilastirildiginda (3 aylik); elde edilen toplam gelir ile ihraç miktarlari arasindaki fark ortadir. 
2-FISKOBIRLIK YÖNETIM KURULU BASKANI BAYRAKTAR'DAN BORÇ AÇIKLAMASI 
12 Eylül 2014
2006 yilinda kalma borçlarinin ödenecegini kaydeden Bayraktar, “2006 yilinda piyasada findik 2.500 TL iken Fiskobirlik 5 bin liradan findik alimi yapti. Dolayisiyla 2005 yili borcu dururken bu fiyattan alimlar yapildi. Bu alimlarda yanlislik yapildi ama burada temel yaklasim üreticiye katki saglamakti. 2006 yilinda findigini Fiskobirlik’e 5 TL’den verenler 2005 yilinda Fiskobirlik’in üreticiye ödeyemedigi borcu oldugunu bilerek verdiler. 2005 den bu güne Fiskobirlik’in bu alimlarda katlandigi maliyet 400 milyon olarak hesaplandi. Bu paranin da bu gün itibariyle yüzde 93’ü ödenmis durumda. Eski borçtan anapara üzerinden yüzde 7’lik bir borcumuz kaldi. Fiskobirlik’in kooperatifler kanununa göre ettigi zararin yasa geregi üreticiye verebilirdi. Fiskobirlik yasa geregi ödemesi gerekmeyen bir borcu ödemeye çalisiyor. Fiskobirlik aslinda kar ve zarar esasina göre kooperatif kanununa tabi, 2005’te kar etti kar dagitti 2006 yilinda zarar etti zarar dagitmasi gerekirdi. Yani ödemek zorunda olmadigi bir borç bu. Fiskobirlik canini disine takti bu borcu ödemeye çalisiyor fakat kamuoyunda bu borç ise Fiskobirlik findigi aldi parayi ödemiyor seklinde algilaniyor. Fiskobirlik güven anlaminda borcuna sahip çikiyor ve fedakarlik yapiyor. Bunun disinda su an itibariyle yüzde 7’lik borcumuz kaldi. Ekim sonu itibariyle ve en geç kasim ortalarinda borcumuzu tamamen ödeyecegiz” diye konustu.
Fiskobirlik’in son 5 yildir bakis açisinda bir degisiklige gittigini belirten Bayraktar, sunlari söyledi:
“Geçmiste Fiskobirlik alim yapan idarecileri devlet tarafindan atanan ve mevcut yönetim kurullarina siyasi baskilar yapilan bir kurumdu. Baskalarinin yönettigi bir yapiyi bizler devir almisiz. Fiskomarlar’da bu anlayisla yönetilmis. Fiskobirlik özerklestikten sonra tüm birimleriyle para kazanmak zorunda, Vakfikebir’de de Fiskomar düsünüyoruz. Bu gün de bu arada arkadaslarin belirledigi bir yer var, orayi bakacagiz. Kamuoyunun sunu bilmesi lazim Fiskobirlik para kazanmak için her meseleye girmesi sart. Fiskomar’larin para kazanmasi lazim. Üreticinin de Fiskomarlar’a sahip çikmasi gerektigini düsünüyoruz.”
FISKOBIRLIK YENI GELIR KAYNAKLARI HEDEFLIYOR 
05 Aralik 2014
Yönetim Kurulu Baskani Lütfi Bayraktar; birlik istiraklerinden FISKOMAR AS'nin "FISKO" adi altinda 40. market açilisindaki konusmasinda, 2014 yilinda 50 market subesine ulasmayi hedeflediklerini ancak bazi nedenlerle bu sayinin yil sonu itibariyla 44'te kalacagini belirtti.
FISKOMAR'dan büyük beklentileri oldugunu vurgulayan Bayraktar, gelinen süreç çerçevesinde olusan tablonun kendilerini gelecek için umutlandirdigini anlatti.
Lütfi Bayraktar, FISKOBIRLIK'in market sektöründe yer almasinin her platformda elestirildigine dikkati çekerek, "FISKOBIRLIK'in marketçilikle ne isi var deniyor. FISKOBIRLIK bir ticari kurulustur artik. Hükümetin bize verdigi görev budur. Biz müdahale kurumu degiliz. Dolayisiyla çok büyük bir yapiya sahibiz. Bu yapinin da bir kisim ihtiyaçlari, giderleri var. FISKOBIRLIK, kendi giderleri ve üreticinin beklentilerini karsilama, üreticiye faydali olma anlaminda para kazanmayi umdugu her ise girmek durumundadir" diye konustu. 2000 yilindan sonra ilk defa Fiskobirlik Yöneticilerinden biri; burasinin bir destekleme kurumu olmadigini; Kar-zarara göre çalisan, ticari bir kurulus oldugunu kamuoyuna açiklamis oluyor. 
3- FINDIK ÜRETICISINE DEV DESTEK
Önemli tarim ürünleri arasinda yer alan findikta son 5 yilda üreticilere devlet tarafindan alan bazli gelir destegi kapsaminda 3 milyar 702 milyon TL'lik ödeme yapildi.
Ziraat Odalari Ordu Koordinasyon Kurulu Baskani Arslan Soydan, AA muhabirine, 2009 yilinda yürürlüge giren yeni findik stratejisini, findigin gelecegi açisindan bir milat olarak kabul ettiklerini söyledi.
Tarihte ilk kez 2009 yilinda findik fiyatinin serbest piyasa kosullarinda olusmasinin önünün açildigi animsatan Soydan, "O dönem alan bazli gelir destegi ödemesinin ne oldugunu kimse tam olarak bilmese de yillar içerisinde ne kadar önemli bir destek oldugunu herkes gördü" dedi.
Söz konusu desteklemenin 14 ildeki findik üreticilerini kapsadigini anlatan Soydan, söyle konustu:
Baktigimiz zaman uygulamanin ilk yilinda Türkiye genelinde findik üreticilerine 720 milyon TL ödeme yapilmis. 2010 yilinda bu destek 726 milyon TL'ye çikmis. 2011 yilinda 730, 2012 yilinda 738, 2013 yilinda 788 milyon TL destek saglanmis. Bunlari topladiginiz zaman ortaya 3 milyar 702 milyon TL gibi çok devasa bir rakam çikiyor. 2014 yili desteklemesinin ödenmesiyle rakamin 4,5 milyar TL olmasini bekliyoruz."
Soydan, son yillarda Türkiye'de tarimsal ürünler içerisinde en fazla destegin findiga verildigine isaret ederek, findigin ise bunun karsiliginda ülke ekonomisine katki sagladigini vurguladi.
Findigin ülke ekonomisine her yil milyon dolarlik döviz getirisi oldugunu belirten Soydan, "Bu açidan ortaya çikan rakam çok büyük ama biz findik üreticisinin bu destegi hak ettigini düsünüyoruz" ifadesini kullandi.
4-FIYATI EL YAKAN FINDIGIN TÜKETIMI DÜSTÜ
08 Aralik 2014
Dogu Karadeniz'de geçen Mart ayinin sonundaki zirai donun vurdugu findik, fiyatiyla rekor kiriyor. Karadeniz Bölgesi'nin baslica geçim kaynaklarindan findikta zirai don sonrasi rekolte kaybiyla fiyatlar yükselirken kavrulmus findigin fiyati ise tüketiciyi zorluyor. Ordu ve çevresinde zirai don öncesi 20 liradan alici bulan hediyelik kavrulmus findigin kilogrami 55 liraya çikti. Altinordu Ziraat Odasi Baskani Ugur Cörüt, AA muhabirine yaptigi açiklamada, findikta iç tüketimin yüzde 50 azaldigini söyledi. 
Düsük rekolte karsisinda kabuklu findigin 14 liradan satisa sunuldugunu ancak bu findigin tüketiciye dönüsünün pahali oldugunu belirten Cörüt, "Tüccara satilan kabuklu findik bir süre sonra tüketiciye yaklasik 20 liradan, kavrulmus findik ise 55 liradan satisa sunuluyor" dedi. 
"Yesil altin" olarak bilinen findigin fiyatinin el yaktigini söyleyen Cörüt, ürünün eskisi gibi satilmadigini anlatti. Ortalama 30-40 gram gelen bir avuç findigin bile 3 lira civarinda tuttugunu dile getiren Cörüt, "Bu sezon böyle oldu. Sektörde olaganüstü bir durum söz konusu. Zirai don nedeniyle rekoltede ciddi düsüs yasanmisti. Findik ile ilgilenen sektörlerin tamami zor günler geçiriyor. Üretici adina kabuklu findigin 14-15 liradan satilmasina sevinsek de tüketici adina ayni seyi söyleyemeyiz. Satilan findigin islendikten sonra tüketiciye dönüsü pahali oluyor" diye konustu.
Giresun Ticaret Borsasi verileriyle; sezon basindan bugüne kadar %50 randimanli Giresun kalitesi kabuklu tombul findik net fiyati 11.00-15.00 TL. arasinda seyretmistir. Giresun il merkezinde kavrulmus iç findigin Kg.fiyati ise; 47.00-49.00 TL. oldugu görülmüstür. 

Tüm-Köy-Sen Giresun Temsilciligi adina Orhan Kara