Aldığınız yağlara dikkat!

Aldiginiz yaglara dikkat!

Ayçiçek yaginda yasanan rekor fiyat artisi, zeytinyaginin ardindan ayçiçekte de tagsisi patlatti.

Fiyati daha düsük olan kanola,keten,soya ve pamuk yaglari ayçiçegi ambalajinda satilarak tüketici kandiriliyor.

Mutfaklarin olmazsa olmazi ayçiçek yaginda rekor fiyat artisi tüketiciyi üzüyor. Türkiye'deki hammadde yetersizligi, ithalatta uygulanan yüksek vergiler ve dolar artisi ayçiçek fiyatlarinin son bir yilda yüzde 35 artmasina neden oldu. Fiyat artisi beraberinde, tagsisi de patlatti. Sektör temsilcileri, 'ayçiçek diye kanola, keten, soya ya da pamuk karisimli ürün tüketiyor olabilirsiniz' uyarisinda bulundu.

Bitkisel yag sektörünün öncü üreticilerinden Küçükbay Grup YönetimKurulu Baskani Ahmet Küçükbay, fiyat artisiyla birlikte zeytinyaginda yasanan tagsisin ayçiçekte de had safhaya ulastigina dikkat çekti. Küçükbay, "Ham yag olarak ayçiçekten yüzde 35 daha ucuz olan kanola, keten, soya ve pamuk yagi ayçiçek yaglarina karistiriliyor" dedi.

Yüksek vergi yükü

Türkiye'nin ayçiçek ham yag ihtiyacinin üçte ikisini ithal ettigine deginen Küçükbay, yerli üreticiyi koruma maksatli uluslararasi piyasalardaki fiyatlara eklenen yüksek vergi oranlarinin tüketiciyi zora soktugunu belirtiyor. Küçükbay, "Yerli üretim gerekli miktarlarda olmadigi için ithalat kaçinilmaz oluyor. Uluslararasi piyasalarda CIF bir ton bedeli 850 dolar olan ham ayçiçek yagi için 540 dolar vergi ödüyoruz. Bu hesapla maalesef ürünün üzerinde yüzde 65 gibi çok yüksek bir vergi yükü bulunmaktadir. Halkimizin temel gidalarinin basinda gelen ayçiçek yagi için bu vergi orani çok yüksektir. Acilen makul seviyelere düsürülmesi gerekir." dedi.

Kanola keten soya ve pamuk yagi

Ayçiçek tohumunda ithal verigisi yüzde 40'lari bulurken  kanola tohumu ithalatindaki vergi oraninin sadece yüzde 10 oldugunu belirten Ahmet Küçükbay, "Pamuk ve kanola yagi ile ayçiçek yagi arasinda tonda 1.200 TL'ye varan fiyat farki var. Bu da yüzde 40'a denk geliyor. Neticede hilebazlar zeytinyaginda oldugu gibi ayçiçeginde de tagsise basvuruyor" tüketiciyi kandiriyor."  diye konustu.

En fazla büyük ambalajda

"1 ya da 2 litrelik ambalajlarda tagsisçiler dikkatli davraniyorlar. Ev disi tüketimde  5, 10 ve 18 litrelik ambalajlarda tagsis olayi had safhada" açiklamasinda bulunan Küçükbay, tüketiciyi özellikle büyük boy ambalajlar konusunda uyardi, 5, 10 ve 18 litrelikayçiçek ambalajlarinda kanola, keten, soya ve pamuk yagi karisimlarinin yüksek olduguna dikkat çekti. "Halbuki bu cins yaglar kendi ambalajinda daha ucuz, gerçek piyasa degerinde satilmaktadir." dedi.

"Yerli üreticiye destek artirilmali"

Ahmet Küçükbay, tagsisin önüne geçmek için alinacak tedbirler hakkinda su önerilerde bulundu: "Ayçiçek yagi üretimini artirmak için kilo basina dogrudan destegin en az 60 kurusa çikarilmasi ve ithal vergilerinin de diger tohum ve ham yaglar seviyesine çekilmesi gerekir. Yerli üretimi desteklersek hem fiyatlari düsürmüs hem de tagsisin önüne geçmis oluruz. Müstahsil de bunu beklemektedir."

Tagsisin denetimi ve cezasi ne olmali?

Ahmet Küçükbay, tagsis denetimi ve cezalandirilmasi konularinda sugörüslerini bildirdi: "Bilhassa küçük ve sadece dolum yapan  isletme sartlari göz önünde alindiginda  haksiz ticari kazanç ve tüketiciyi aldatma gibi amaç gütmeyen azami yüzde 3 gibi bir bulasma riski göz önünde bulundurulup tolerans kabul edilebilir. Bu orani asan durumlarda (5,10 ve18 litre ambalajli yaglarin kontrollerinde yüzde 100'e varan oranda farkli yaglar çiktigi görülmektedir.) üretici firmaya birincide 10, ikincide 20, üçüncüde 30 misli para ve meslekten men edilme gibi cezalar uygulanmalidir ki caydirici hale gelsin. Aksi halde bu islere tevessül eden hilebazlar bu haksiz kazançtan ve halkimizi aldatmaktan asla vazgeçmezler."dedi

"Haksiz rekabet kan kaybettiriyor"

Sektörde önemli miktarda vergi kaybi ve haksiz rekabete sebep olan iki konuya dikkat çekmek isteyen Küçükbay, özellikle boya sanayyiinde kullanilmak üzere yapilan vergisiz ham ayçiçek yagi ithalati ve Bosna-Hersek'ten yapilan vergisiz ithalatlarin sektördeki dengeleri alt üst ettigini belirtti. "Özellikle boya sanayiinde kullanilmak üzere her yil  artan tonajlarda ham ayçiçek yagi, vergiden muaf sekilde ithal ediliyor.

2014 yili için bu miktar 64 bin tondu. Bu hesapla devletin 1 yillik ithalatta almadigi vergi tutari 35 milyon dolardir. Halbuki boya sanayi için sadece yem sanayinde kullanimi serbest olan soya yagi veya gidada çok tercih edilmeyen ve daha ucuz olan keten yaglari kullanilabilir. Neden ayçiçek? Bu arastirilmasi gereken bir konudur" diyen Küçükbay, 'olabilecek suistimallere karsi teknik sanayi kullanim amaçli da olsa ham ayçiçek yag ithalatinda gidada alinan ithalat vergisi ne ise o uygulanmalidir' görüsünde.

Bosna-Hersek'ten yapilan ve gümrük vergisinden muaf birakilan hamveya rafine ayçiçek yag ithalat miktarinin aylik 5 bin tonlarayaklastigina isaret eden Ahmet Küçükbay, "Bosna'da yetisen bumiktarlarda bir ürün yok  muhtemelen komsu ülkelerden alinip Türkiye'ye ihraç ediliyor. Bu ithalatlar da sektörde fiyat dengelerini bozmakta  haksiz rekabete ve vergi kayiplarina  sebep olmaktadir. Bu konunun da iyi incelenmesi gerekir" dedi.

mynet