Arıları kurtarmak için yeni yöntem

Arilari kurtarmak için yeni yöntem

Dünya üzerindeki ari nüfusu bir süredir büyük bir hizla azaliyor.

Ari nüfusunu tehdit eden parazitlerden kurtulmak için gelistirilen bir yöntem ise aricilara umut oldu.

Durum tahmin edilenden çok daha ciddi. ABD Baskani Barack Obama, yetkili makamlara tüm gerekli önlemleri almalari direktifini verirken, Alman Çiftçiler Birligi de ari üreticilerini bu kis yasanabilecek toplu ari ölümlerine karsi uyardi.

Hava sicakligi düsmemeye devam ederse ari akari denilen bir tür parazitin tehlikeli sekilde artacagi kaydediliyor. Geçen yillarda bu parazit nedeniyle 10 ila 15 bin ari ölmüstü.

Richard Rossa hayatini arilarin yok olmasini engelleyecek bir çözüm bulmaya adamis. Doktora sahibi bir mühendis olan Rossa Isveç’in ücra bir kösesinde yasiyor. Rossa burada arilarin ölümüne neden olan parazitlerden kurtulmak amaciyla çalismalar yapiyor.

Arilarin korkunç kaderi

Asya kitasi kaynakli bir parazit olan ari akari nedeniyle dünya çapinda ari kolonileri yok olma tehlikesiyle karsi karsiya. Söz konusu asalak, arilara tutunarak konukçusu ölene kadar kanini emiyor. Richard Rossa bunun ari için korkunç bir süreç oldugunu belirtiyor.

Rossa “Enfekte arilari kurtarmaya çalistigim bir seferde gövdesine üç parazit birden yapismis arilarla karsilasmistim. Bu çok korkunç. Bu parazitlerden kurtulmak için kullanilan yöntemler öyle kötü ki bunlari uygulamak mümkün degil. Ben bunu degistirmek istiyorum. Kullandigim yöntem hipertermiye yani kovanin asiri derecede isitilmasina dayaniyor. Bu aslinda 30 yildan uzun süredir bilinen metot ancak bunun için kullanilan cihazlar aricilar için hiç de uygun degildi” diyor.

Hipertermi yöntemi onlarca yil önce Rusya ve Dogu Almanya’da kullaniliyordu. Bu yöntemle ari kovanlari sicak hava pompalanarak isitiliyor, bu da akarlari öldürüyordu. Ancak sicak hava pompalamak için kullanilan makineler o kadar büyüktü ki bir yerden baska bir yere kolay tasinamadiklari için aricilikta kullanilmaya elverisli degildi.

‘Asit arilara daha çok zarar veriyor’

Günümüzde aricilar parazitlere karsi formik asit veya oksalik asit kullaniyor. Ancak Rossa’ya göre asit kullanimi arilara yarar saglamaktan çok zarar veriyor. Rossa “Asit, paraziti yakarak arinin üzerinden düsmesini sagliyor. Asit her parazite denk gelmese de, her ari asitten mutlaka nasibini aliyor. Uygulamanin ardindan arinin vücudunda yanik çukurlari olusuyor. Arilarin gözleri, ayaklari yaniyor. Vücudu zarar gören ari söz konusu delikler nedeniyle virüslere karsi daha savunmasiz hale geliyor. Bagisiklik sistemi zayifladigi için bir sonraki yil neredeyse hiç bal üretemiyor. Bu, eziyetten baska bir sey degil” açiklamasini yapiyor.

Richard Rossa’nin gelistirdigi cihaz ise bir çesit sauna gibi çalisiyor ve sicak plakalardan olusan bir çekmeceyi andiriyor. Kullanimi kolay ve pratik olan cihazla Rossa aricilara hem 30 yil dayanacak hem de ucuz bir çözüm getirmek hedefinde.

Rossa’nin ari saunasi kovanin altina yerlestiriliyor, akü veya elektrikle çalisan modelleri bulunan cihaz 40 ila 42 dereceye kadar isiniyor. Bu arilar için dayanilabilir bir sicaklikken, akarlardan kurtulmak için 38 derecenin üzerinde yaklasik 30 dakika yeterli. Arilarin vücudundan ayrilan akarlar çekmecenin altinda bir agda toplaniyor. Toplanan akarlar aga verilen elektrik akimi ile öldürülüyor. Rossa saunanin arilarin bagisiklik sistemi için de güçlendirici etkisi bulundugunu belirtiyor.

Richard Rossa cihazi baslangiçta sadece kendi arilarini parazitlerden kurtarmak için gelistirmis. Ancak yönteme diger aricilardan da büyük ilgi var. Rossa cihazin seri üretimine geçmek için 120 bin euroya ihtiyaç duyuyor. Bu hedefe ulasmasi pek de zor görünmüyor. Zira Almanya Çevre ve Dogayi Koruma Dernegi’nin internet platformu Ecocrowd araciligiyla simdiden yaklasik 50 bin Euro toplanmis durumda.

Karin Jäger - ©Deutsche Welle Türkçe