Kod Adı "YEŞİL YOL PROJESİ'nin Bilinmeyenleri!

Kod Adi “YESIL YOL PROJESI”nin Bilinmeyenleri!

KOD ADI “YESIL YOL PROJESI”

Bölgemizde yürütülmekte olan ve kendisi kadar sorunlari da devasa olan bu proje hakkinda kamuoyumuzun bilgisi, ne yazik ve ne vahimdir ki ilgililerin basin açiklamalari ve yapilan toplantilarin sosyal medyadaki fotograflari,haberleri ile sinirlidir!

Ilgililerin basin açiklamalarindan hareketle, objektif bir bakis ve teknik bir degerlendirme ile konuyu ele alirsak görünen manzara sudur :

“Yesil Yol Projesinin” mimarlarindan ve ayni zamanda koordinasyonundan sorumlu olan,Dogu Karadeniz Bölge Kalkinma Idaresi (DOKAP) Baskani Ekrem Yüce 31.08.2014 tarihli basin açiklamasinda, bu projeyi su cümlelerle tanimlamistir :

“Yesil Yol Projesi toplamda 2 bin 600 kilometre uzunlugunda olup, bu proje ile Samsun’dan Batum’a kadar olan tüm yaylalarimizi ve turizm merkezlerini birbirine bagliyoruz. Bu yolla birlikte 40 noktada turizm merkezleri olusturulacak. Yani moteller, oteller, çim kayak tesisleri gibi bulunacaklari bölgelerin cografi ve dogal özelliklerine göre tesisler olusturulacak. Geçtigimiz bu yol için 40 milyon TL aktarilmisti. Her il için 5 milyon TL kullanildi. Bu yil tekrar 50 milyon TL aktarilacak. Çalismalar hizli bir sekilde devam ediyor. Insallah 2018 yilinda bu projeyi tamamlamis olacagiz” 1

Yesil yol projesinin koordinatörü olan DOKAP baskaninin, proje hakkinda ki bu açik ve net tanimi ; adinda “yesil” olan bu yol projesinin, aslinda gayet “gri” oldugunu ve Türk Halkinin elinde kalan son “dogal mirasinda” parsellenerek, yeni imar alanlarinin açilacaginin ilani degil midir ?

Projenin Degerlendirilmesi ve Öneri

Bu gibi projelerin degerlendirilmesinde en saglikli yöntem dünya üzerinde benzer cografyalarda nelerin yapildigina bakmaktir. Dogu Karadeniz bölgemiz için dünya üzerinde karsilastirma yapmamiz amaciyla örnek alabilecegimiz yer cografi yapisi itibariyle daglik ve kirsal yerlesimin yogun oldugu Isviçre’dir…

“Davos” ve benzeri dünya çapinda uluslararasi büyük turizm organizasyonlarinin düzenlendigi Isviçre’de böyle bir yol projesi var midir ? Ve, bu projeyi Isviçrelilere kabul ettirebilir misiniz ?

Birinci sorunun cevabi; Avrupa’da “eko-turizmin” odak merkezi olan Isviçre’de Alp Daglari üzerinde ki yüksek plato ve yaylalari bu sekilde tahrip edecek bir yol projesi yoktur. Ikinci sorunun cevabini da sizlerin sag duyusuna birakiyorum…

Peki Isviçre’de “doganin bütünlügü korunarak”, özellikle Alp daglarinda gerek turizm gerekse insani amaçli ulasim nasil saglaniyor ? Bu sorunun cevabi için en güzel örnek; asagidaki fotograflarda da görülecegi üzere, Isviçre’de 2.070 mt rakima sahip ve yilin büyük bir bölümünde karla kapli olan Pilatus daginda uygulanan “Disli Rayli Demiryolu” (Rack Railway) adlandirilan ulasim sistemidir !

Yesil Yol Projesinin cevapsiz sorulari :

Bu proje ile öngörüldügü sekilde; Samsun’dan baslayip Batum’a kadar 2600 kilometre kesintisiz gidecek bir karayolunu kullanan turizm sirketleri ve turistler güzergah üzerindeki bir çok sehre ugramayacak demektir ki bu, sehirlerin turizm ekonomisi açisindan yoksullasmasi demek degil midir ?

Bu 2600 kilometreden çikacak tonlarca metre küplük toprak hafriyati ; yaylalarin flora (bitki çesitliligi) ve faunasini (canli çesitliligi) bozmayacak midir ? Bununla birlikte, bu çikan hafriyat nasil degerlendirilecektir ?

Bir yil içerisinde bu güzergahtan 10 bin aracin geçecegini varsayarsak, olusacak çevre kirligi ve bu araçlar için gerekli akar yakit istasyonlarinin yaylalarda kurulacak olmasinin neden olacagi çevre sorunlari nasil açilacaktir ?

Bu yol ortalama 2000 – 2500 mt irtifadan geçecegine göre orman sinirindan geçilecek demektir ki buda binlerce agacin ortadan kaldirilmasini gerektirmeyecek midir?

Bu güzergah üzerinde, yil içerisinde 5-6 mt kar yagan ve geçilmesi zor dogal geçitler vardir ve bunlarin nasil asilacagi açiklanmamaktadir ?

Anadolu’muza özgü “Yayla Kültür” üzerine olasi etkileri degerlendirilmeden yürürlüge konulan bu proje yaylaciligi sonlandirmayacak midir ?

2600 kilometrelik karayolu üzerinde kurulacagi açiklanan tesis ve oteller, Erzurum Palandökende oldugu gibi bölgenin halka kapanmasina ve ekonomik yönden güçlü firmalarin bölgede hakimiyet kurmasi, bölge esnaf ve sanatkarini olumsuz etkilemeyecek midir?

Yesil projesi için neden bagimsiz kuruluslara bir ÇED Raporu hazirlatilmamistir ?

Yesil Yol projesi güzergahinda bulunan Ispir ilçesinde ki zengin altin madeni yataklarinin isletmeye açilmasi ile bu projenin bir baglantisi var midir ? Çünkü altin madenciligi “siyanür” demektir !

Bence en önemli soru; bölge halkinin, Meslek Odalari’nin ve STK’larin görüsleri neden israrla alinmamaktadir ?

Yazimin basliginda da ifade etmis oldugum üzere bu projenin kod adi “yesil yoldur.” Proje bölgenin dogal ve ekonomik kaynaklari ile birlikte degerlendirildiginde, gerçegi görememek için ya kör yada cahil olmak gerekir.

Özetle Rize Mimarlar Odasi olarak, bölgemizin sosyo-ekonomik refahi için yapilacak tüm proje ve çalismalara destek olmaya haziriz. Ancak yukarida da ifade etmis oldugum üzere yapilacak tüm proje çalismalari dünya ve bölge gerçeklerinden uzak, aklin ve bilimin aydinlattigi yolun disinda olmamalidir.

Rize Kamuoyuna saygilarimla arz ederim. 04 / 01 / 2015

Muhammet Mustafa MAHMUTOGLU – Mimar - Rize Mimarlar Odasi Baskani

www.rizeninsesi.net