Çobandan altı taksitle kurbanlık

Çobandan alti taksitle kurbanlik

Kurban Bayrami'na sayili günler kala en eski canli hayvan pazarlarindan biri olan Isparta Egirdir'deki Pinar Pazari Panayiri'nin nabzini tuttuk. Bir zamanlar günde 2 bin 500 ila 3 bin arasinda canli hayvanin satildigi Pinar Pazari'nda bu gün bu sayi 150 ila 200 civarina düsmüs.

Isparta'nin Egirdir ilçesinde her yil Agustos ayi basindan, Ekim ortasina kadar her hafta Pazar günleri kurulan tarihi Pinar Pazari Panayiri, Anadolu'nun en eski pazarlarindan biri. 800 yildan fazladir üretici ve tüketicinin dogrudan bulusmasina taniklik eden ve bu yil 19 Ekim’de sona erecegi belirtilen Pinar Pazari'nda; peynirden semere, ayakkabidan giyime her türlü ihtiyaci bulmak mümkün. Ancak pazarin en önemli özelligi canli hayvan satisi. Geçmis yillarda günde 3 bine yakin canli hayvanin satildigi pazarda, 150 civarinda kasap çalisiyormus. Pazarda bulunan mezbahada yapilan kesimler, dogrudan ve taze olarak tüketiciye ulastiriliyor. Pinar Pazari'nda bir kilogram kemikli keçi etinin fiyati 20 TL. Ancak pisirmekle ugrasamam diyorsaniz hemen tezgahlarin yanibasinda bulunan açik hava firinlarinda isinin ehli ustalar tarafindan pisirilen firinda oglak kebabindan tadabilirsiniz. Dört kisiye yetecek orandaki kebabin kilosu ise 60 lira.

Çobanlarin isyani: Keçilerimizi kurtlar boguyor

Pinar Pazari, her zaman oldugu gibi Kurban Bayrami öncesinde de oldukça hareketli. Pazarin canli hayvan satilan bölümünde konustugumuz üreticiler, bu yilki kurbanlik satisinin yavas oldugunu söylüyor. Buradaki kurbanlik fiyatlari bölgedeki diger pazarlara göre oldukça uygun. 300 liradan baslayip 800 liraya serikli_coban_adnan_demirsagda.jpgkadar ulasan fiyatlara keçi ve koyun satisi yapiliyor. Pazarlik ise bu alisverisin olmazsa olmazi. Aydin'dan Konya'ya, Burdur'dan Antalya'ya pek çok yerden hem alici hem de saticinin bir araya geldigi pazarda keçilerini satan Egirdir Barlali çobanlar, en büyük sorunlarinin keçilerini parçalayan kurtlar oldugunu söylüyor. Yilda yaklasik 40-50 civarinda keçisinin Barla Dagi eteklerinde kurtlar tarafindan bogularak öldürüldügünü anlatan Barlali çobanlar, yaban domuzlariyla mücadele etmek için dogal ortama birakilan kurtlarin keçi sürülerine saldirdigini söylüyor. En büyük dilekleri ise bu sorunun bir an önce çözülmesi.

Pinar Pazari'inda seyyar Sürmene biçaklari satan Izmirli bir satici ise 30 yildir geldigi pazardaki satislarin bu yil azaldigini söylüyor. Bölgede elma hasadinin baslamasi da pazarin hareketini etkilemis ancak her seye karsin yüzlerce yillik Pinar Pazari zamana direnerek Anadolu'nun tüm renklerini haftada bir gün ulu sögütlerin altinda, soguk sularin kiyisinda bulusturmayi sürdürüyor.

Sarikeçili çoban, bayrama hazir

Kurban Bayrami öncesinde konustugumuz Sarikeçili Yörüklerinden Çoban Ibrahim Bacak, keçilerini henüz pazarlara çikarmadigini ancak bir kaç gün içinde Konya ve Seydisehir pazarlarinda satisa çikaracagini söylüyor. Yaz aylarini Konya bölgesindeki yaylalarda geçiren göçebe keçi yetistiricilerinden biri olan Ibrahim Bacak, bu yilki kurbanlik küçükbas hayvan fiyatlarinin 750 ila 800 lira arasinda oldugunu dile getiriyor. Göçebe çobanlarin en büyük sorunlarindan birinin Çiftçi Mallarini Koruma Birlikleri tarafindan kendilerinden istenen otlakiye paralari oldugunu anlatan Bacak, "Biz zaten Orman Idaresi'nden izin aliyoruz ve izinli alanlarda hayvanlarimizi otlatiyoruz. Ancak Birlikler bizden ayrica para talep ediyor.Bize 'para ödemezseniz seneye burada hayvan otlatamazsiniz' diyorlar. Kaymakamliklara basvurularda bulunduk. Ne olacak bilmiyoruz" dedi.

Tarihi Pinar Pazari

'Kurbanligin kilosu 20 lira'

Yaz aylarini Isparta'nin Aksu ilçesi sinirlarindaki Anamas ve Melikler yaylalarinda geçiren Antalya Serikli Çoban Adnan Demir ise Kurban Bayrami öncesinde beklentilerinin çok yüksek olmadigini, hayvanlarinin ederi üzerinden satilabilmesinin kendileri için yeterli oldugunu söylüyor. Bu yil kurbanlik fiyatlarinin 450 ila bin lira arasinda degistigini anlatan Demir, "kurbanliklar ortalama kilosu 20 TL gibi bir fiyattan alici buluyor. Ben koyun ve keçi satiyorum. Bizim için bu dönem hasat zamani. Tüketicilerin bütçesine göre hayvan satiyoruz" diye konustu.

Çobanlar bile taksitle kurbanlik satiyor

En büyük sorunlarinin dev AVM'ler olduguna dikkat çeken Çoban Adnan Demir, "dev marketler kredi kartina on taksitle kurbalik satiyor. Bu durum bizim gibi kendi yagiyla kavrulan üreticileri olumsuz etkiliyor. Bizim bütçemiz büyük alisveris merkezlerinin yaninda devede kulak degil, tüy bile kalmiyor. Biz de mecburen taksitle kurban satiyoruz. Nereden olursa olsun bildigimiz, tanidigimiz tüketicilere 4 ila 6 taksite kadar kurbanlik satiyoruz" dedi.

Prof. Dr. M. Kaymakçi: Bugday ile koyun, gerisi oyun

Kurban Bayrami öncesinde Türkiye'deki kirmizi et fiyatlarinin yükselisine dikkati çeken Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Böl. Ögr. Üy. Prof. Dr. Mustafa Kaymakçi da, konuyla ilgili bir degerlendirme yapti. "Bir zamanlar 'Bugday ile Koyun, Gerisi Oyun' dedigimiz güzel ve yalniz ülkemizde, kirmizi et fiyatlari giderek yükseliyor.Bu konu özellikle Kurban Bayrami yaklasirken kamu oyunun dikkatini daha fazla çekiyor" degerlendirmesinde bulunan Kaymakçi, "Neden bu duruma düsüldü?" sorusuna ise, "Önemli nedenlerden birisinin hayvan hastaliklari oldugu belirtiliyor. Türkiye'de sap, brusella ve koyun keçi çiçegi gibi birçok bulasici hastaliklar var. Bu hastaliklar hayvanlarda ölüme, verim kaybina, yavru atigina ve insan sagligina zarar veriyor. Ve çiftçiler fakirlesiyor" yanitini verdi.

Göller Yöresi önemli bir hayvancilik merkezi

'Hayvan ithalati yapilmamali,aile çiftligi desteklenmeli'

Degerlendirmesinde, bulasici hastaliklarin yok edilmesini ve kesinlikle hayvan ithalati yapilmamasi gerektiginin altini çizen Prof. Dr. Kaymakçi, Türkiye'nin kirmizi et üretimini arttirmak için yapilmasi gerekenleri söyle siraladi: "Tarimda uygulanan yeni-liberal politikalardan vazgeçilmeli. Özellestirilen ve kimileri de kapatilan Tarimsal KIT’ler; Süt Endüstri Kurumu, Yem Sanayi, Yapagi ve Tiftik Anonim Sirketleri yeniden açilmali. Et ve Süt Kurumu’nu islevsel hale getirilmeli.Ulusal Süt Konseyi ve Et Konseyi süs olmaktan çikartilmali. Koyun ve keçiciligin hayvansal üretim içindeki payini daha artiracak düzenlemeler yapilmali. Kesinlikle ve kesinlikle hayvansal ürünlerinde ithalata yönelmemeli. Dünya Ticaret Örgütü’nün getirdigi zorlamalara çare aranmali. Asil önemlisi, küçük ve orta ölçekli tarim isletmelerinin,bir baska deyisle aile çiftçiliginin dirligini artiracak önlemler alinmali. Çiftçilerin kooperatifler araciligiyla mallarini pazarlamalari için satis yerleri saglanmali"

Haber : Yusuf Yavuz