IS KAZASI MI? KADER MI?

Canim ülkem de ne ucuz deseniz hiç tereddütsüz insan hayati derim.Canin,cana bu kadar kolay kiydigi  cinayet gibi is kazalari süphesiz Avrupa ülkeleri arasinda en çok Türkiye de  yasaniyor.2012 SGK verilerine göre son 10 yilda is kazalarinda yaklasik 13.000 kisi hayatini kaybetmis.

Yine son yillarda Hükümet söylemlerinde yer alan ve çogunlugun artik kabul ettigi bir diger söylemde Kader bu takdiri ilahi elden ne gelir ki?

Halbuki kanunlarda Is kazasi ve is kazasi için alinacak önlemler oldukça açik bir sekilde tanimlanmistir.Kanunlari yapan da uygulamayan da insan olunca istediginiz kadar yasa çikarin genelge çikarin ne yazik ki sonuç degismiyor.

Aniden gelisen ve sadece isçinin degil yakinlarinin da hayatini degistiren is kazalarinin Sosyal Güvenlik açisindan ülkemizde çok da içi açici uygulamalari ne yazik ki yok.

Ai Tezel Izmir ofisinde çalismaya basladigim 4 yila yakin sürede dinledigim Is kazalarinda en çok dikkati mi çeken isçinin ve yakinlarinin haklarini bilmemelerinden dolayi yasadigi maddi  kayiplardir.Çogunlukla karsilasilan  isverenin  olayi ört pas edip hukuki sorumluluktan kurtulmak için isçinin yakinlarina para teklif etmesidir.

Isçi veya isveren olayda kusuru varsa kusuru oraninda is kazasindan maddi manevi etkilenmeli sonuçlarini paylasmalidir.Ama son yasanan Mecidiyeköy deki is kazasi kazadan çok ihmaldir.

Peki Is kazasi nedir?

Is kazasi, çalisanin isyerinde veya isverenin görevlendirmesi ile isyeri sinirlari disinda sigortaliyi hemen veya sonradan bedenen yada ruhen özre ugratan olay olarak tanimlanmistir.

Bir olayin is kazasi sayilabilmesi için; Kazayi geçiren kisinin sigortali olmasi, kazanin meydana gelmesi, kaza ile sonuç arasinda uygun bir illiyet baginin bulunmasi kaza sonucu bedence veya ruhça özre ugramasi ve bu unsurlarin bir arada gerçeklesmesi gerekmektedir.

Is kazasi isin yürütümü sirasinda meydana gelen olayi ifade etmekle birlikte yapilan isle ilgisi olmayan hal ve durumlarda meydana gelen olaylari da kapsamaktadir.

5510 sayili Kanun ile is kazasi olayinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi ‘’Is Kazasi ve Meslek Hastaligi Bildirgesi” ile yapilmaktadir. Bildirge e-Sigorta ile  isverenin bagli oldugu SGK’ya bildirilebilecegi gibi dogrudan ya da posta yoluyla da ilgili Sosyal Güvenlik Il Müdürlügüne gönderilebilmektedir.Is kazasi Kuruma en geç kazadan sonraki 3 gün içinde bildirilmelidir..

Isverenin geçici veya sürekli görevle yurt disinda görevlendirdigi ya da yurtdisina götürdügü sigortalisinin yabanci ülkede iken meydana gelen is kazasinin, 3 is günü içinde, is kazasinin isverenin kontrolü disindaki yerlerde meydana gelmesi hâlinde, ögrenildigi tarihten itibaren 3 is günü içinde bildirimde bulunmasi gerekmektedir

Sigortalilarin is kazasi geçirmeleri hâlinde, belirtilen sürelerde isverence bildirim yapilmamasi durumunda, bildirimin SGK’ya yapilacagi tarihe kadar sigortaliya ödenecek  geçici isgöremezlik ödenegi Isverenden tahsil edilir.

Is kazasinda en az %10 meslekte kazanma gücü kaybi olan isçiye  SGK ca maas baglanir.

Isçiye geçici isgöremezlik sonrasi baglanan sürekli is göremezlik geliri isçinin emekli olmasina engel bir gelir degildir.Isçi çalismalari sonucuda bulunan prim günleri ile emekli olabilir.Sürekli is göremezlik ve emeklilik maasinin ikisinide alir.Iki maastan hangisi yüksekse onun tamamini geri kalanin yarisini alir.

Is kazasi sonucunda isçi veya yakinlari isverene maddi manevi tazminat davasi açabilir.

Is kazasi yasanmamasi ve gerekli önlemlerin zamaninda alinmasi en büyük temennimizdir.Ama yasandiysa da taraflarin kusuru oraninda isçi ve yakinlarina maddi destek saglanmalidir.