Lise staj yillari borçlanmak sartiyla emeklilige sayiliyor

Staj baslangici bazen emeklilik için de baslangiç sayilir.

Normal sartlarda meslek lisesi ögrencileri ve çiraklar için yapilan sigorta emeklilik baslangici sayilmamaktadir. Zira, onlar için sadece kisa vadeli sigorta primi ödenir, emeklilik (uzun vadeli) prim ödenmez. Ancak, bazi isverenler stajyer de olsalar onlar için normal sigortali islemi yapmis da olabilirler, iste o zaman stajyer veya çiraklik baslangici olsa da emeklilik isleminde dikkate alinir.

Benim kördügüm halini almis bir sorunum var. 1971 dogumluyum dogustan rahatsizligim var ve maliyeden alinmis %63 sakatlik raporum mevcut. 1987 yilinda meslek lisesi staji sirasinda staj sigortasi yapilarak SSK karti ve sicil numarasi verildi. 1999 yilindan itibaren verilen SSK sicil numarasina toplam 3650 gün yatirdik meslek lisesi stajinin SSK girisi sayilmadigini söylüyorlar ama SGK resmi web sitesinde sigorta tescil kaydi tespiti barkotlu resmi çiktisinda,  .............. numarali sahsin 1987 tarihinden itibaren uzun vade sigorta kollarina tabi tescil kaydi tespit edilmistir yazmaktadir. Ancak SGK’ya bu resmi çikti ile yazili basvurarak emeklilik hakkimin kendi kayitlarina göre doldugunu bildiren dilekçe verdim. Gelen yazili cevapta ise dosyada yapilan incelemede 1987 tarihli ilk ise girisin meslek lisesi tarafindan düzenlenmis oldugu kisa vadeli sigorta kollarina tabi geçmekte olup %63 özürlülük orani ile 17 yil 3840 gün olmasi gerektigi belirtilmis. Bu karisik duruma göre ben ne yapmaliyim? Ismi sakli

*Çiraklik ve staj sigortasi kisa vadelidir

Sosyal Güvenlik Sisteminde iki tür prim ödeme sekli ve bildirimi vardir. Bunlardan ilki iskazasi-meslek hastaligi sigortasi da denilen kisa vadeli sigorta çesididir ve digeri de yaslilik-malüllük-ölüm sigortasi denilen uzun vadeli sigorta çesididir. Emeklilik olarak bilinen primler de uzun vadeli sigorta primlerini içerir. Kisa vadeli sigorta sadece çalisilan-staj yapilan sürede çalisanin-stajyerin basina gelebilecek meslek hastaligi ve is kazasi içindir.

Siz yazinizda, sigorta sicil numaranizi belirtmemissiniz ama meslek lisesinde okurken ilk kez sigorta sicil numarasi aldiginizi yazmissiniz. Bu durumda baslangiciniz sadece staj yani kisa vadeli sigorta primlerini içermis olmali.

*Isverenler bazen uzun vadeli de ödeyebiliyor

3308 sayili Mesleki Egitim Kanunu 19.06.1986 günü uygulanmaya baslanmistir. Bu tarihten itibaren meslek lisesi ögrencilerinin sigortasini okuduklari okullar yapmaya baslamistir. Önceki yillarda ise sigortalari isletmelere aitti ve bazi isletmeler kendilerine staja gelen ögrencileri kisa vadeli stajyerlik-çiraklik sigortasi yerine uzun vadeli sigorta yapabilmekteydiler. Bu sebeple de 1986 yilindan önce staj yapan çirak olanlar için ise girisler emeklilik için de baslangiç sayilabilmektedir. 1986 yili ve öncesinde staj yapanlarin adlarina emeklilik primi ödenip ödenmedigini sigorta hizmet cetvelinde prim ödeme gün sayisi ve kazanç bildirilip bildirilmedigi ile bakilabilir.

*Stajyerlerin ise girisi yazilir ama günleri yoktur

Kendisi hakkinda stajyer sigortasi yapilan birisi için SGK web sayfasinda ise giris tarihi yazar ama ise giris yazan yillar için prim ödeme gün sayisi ve kazanç görünmez. Stajdan sonra ilk normal ise giris (uzun vadeli prim ödenme) tarihinden itibaren de gün sayisi ve kazanç görünür. Sizin sigorta hizmet cetvelindeki yillara bakin hangi yilda (tarihte) prim ödeme gün sayisi ve kazanç varsa emeklilik için sigorta baslangiciniz o tarihtir.

*Özürlü emekliliginde 18 yas öncesi geçerli degildir

Yazinizda Maliye’den alinmis var olan vergi indirim belgesinden bahsetmektesiniz. Yani, kamuoyunda bilinen adiyla özürlü emeklilik haklarinda yararlanma hakkiniz var. Özürlü emekliliginde de ise giris tarihine göre belli bir sigortalilik süresi ve belli bir prim ödeme gün sayisinin olmasi gerekir. Öte yandan 18 yasin tamamlanmasindan önceki süreleri sigortalilik süresinden de sayilmaz. Staj sigortasi baslangiç tarihinizde adiniza uzun vadeli prim ödenmis olsa da emeklilik için baslangiç sayilmaz zira siz özürlü emekliligi amaçlamissiniz. Tablodan görülecegi üzere, sizin 1999 yilindaki ise girisinize göre, yüzde 63 oranli vergi indirim belgenizler 17 yillik sigortalilik süresi ve bu süre içinde ödenmis en az 3840 günle özürlü emeklisi olabilirsiniz. 17 yillik sürenizi de 2016 yilinda tamamlayacak ve emekli olabileceksiniz.

Rapor orani ve derecesi

Sigortalilik Baslangici

I. Derece (Yüzde 80 +)

II. Derece (Yüzde 60-79)

III. Derece (Yüzde 40-59)

05.08.1991 ve daha önce

15 yil- 3600 gün

15 yil- 3600 gün

15 yil- 3600 gün

06.08.1991-05.08.1994 arasinda

15 yil- 3600 gün

15 yil, 8 ay-3680 gün

16 yil, 3760 gün

06.08.1994-05.08.1997 arasinda

15 yil- 3600 gün

16 yil, 4 ay-3760 gün

17 yil, 3920 gün

06.08.1997-05.08.2000 arasinda

15 yil- 3600 gün

17 yil, 3840 gün

18 yil, 4080 gün

06.08.2000-05.08.2003 arasinda

15 yil- 3600 gün

17 yil, 8 ay-3920

19 yil, 4240 gün

05.08.2003-30.09.2008 arasinda

15 yil- 3600 gün

18 yil-4000 gün

20 yil-4400 gün

Ali Tezel – Sigorta Uzmani bilgi@alitezel.com.tr