AKP döneminde 150 acele kamulaştırma!

1939’da olsa izin vermezlerdi

Özal’dan AKP dönemine kadar 11 acele kamulastirma yapildi,AKP döneminde 150 acele kamulastirma!

Türkiye kamuoyu, savas yillarinda çikartilan ‘acele kamulastirma’ yasasinin, Kurtulus Savasi’ndan sonra savas yasamayan ülkemizde yeniden uygulanmaya konuldugunu, Manisa'da yapilacak termik santral için 6 bin zeytin agaci kesilince daha iyi anladi.

Eger o termik santral 2014 degil de 1939 yilinda yapilmak istenseydi; Inönü Hükümeti kamulastirma yapip zeytinleri kestiremezdi.

Çünkü, 2. Dünya Savasi’nin adim adim yaklastigi günlerde çikartilan 3634 Sayili Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’nda bile “tarlalarin sahiplerinin ve isletenlerin ekip biçecegi kadar kisminin isgal edilmeyecegi’ hükmü getirilmisti.

Bu ilginç ve düsündürücü tespitler, 1939 – 2014 arasindaki acele kamulastirmalari arastiran Av. Remzi Kazmaz’a ait. HES’lere karsi açtigi davalarla taninan Av. Remzi Kazmaz, 2004 sonrasi yapilan acele kamulastirmalarin seferberlik ve savas hali durumlarina göre yapildigini ancak uygulamalarin 1939’daki kanuna bile aykiri oldugunu belirtiyor.

Son yillarda Türkiye’de bir seferberlik ve savas halinin söz konusu olmadigini, bu yüzden acele kamulastirma karari verilemeyecegini vurgulayan Av. Kazmaz, yapilan hukukdisi uygulamalarla ilgili su bilgileri verdi:

“Bu kanunun 1939 yilinda 2. Dünya Savasi öncesi savasa hazirlik kapsaminda çikarildigini unutmayalim. Savas esnasinda cephane ve asker yiginagi, askeri üs, askeri hastane, askeri yol ve köprüler için ihtiyaç duyulan tasinmazlara bu yolla el konularak olagan kamulastirma ile zaman kaybedilmesinin önüne geçmek amaçlanmistir. Kamulastirma Kanunu’nun atif yaptigi Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’na yakindan bakarak, konuyu tekrardan somutlastiralim. Kanunun 1. Maddesi’nde ‘Seferberlik ve savas hali ile bu hallerin henüz ilan edilmemis oldugu ancak savasi gerektirebilecek bir durumun meydana geldigi gerginlik ve kriz dönemlerinde yapilacak seferberlik hazirliklari ile kitalarin toplanmasi esnasinda, alelade vasitalarla temin edilemeyen bütün askeri ihtiyaçlari veya hizmetleri bu Kanun hükümleri dairesinde vermeye veya yapmaya her sahis borçludur’ denilmek suretiyle kanunun hangi kosullarda uygulanacagini belirtmistir.

‘ACELELIGINE BAKANLAR KURULU’NCA KARAR ALINACAK HALLER’

Acele kamulastirmanin bir savas hukuku uygulamasi oldugu açikça görülüyor. Kamulastirma Kanunu’nda savas, seferberlik, yurt savunmasi ve diger olaganüstü haller disinda ‘Aceleligine Bakanlar Kurulu’nca karar alinacak haller’ denilerek Bakanlar Kurulu’na bir esneklik taninmistir. Son yillarda Türkiye’de bir seferberlik ve savas hali söz konusu olmadigindan acele kamulastirma karari verilemez. Geriye sadece Bakanlar Kurulu’na taninan ‘esnek’ yetki kaliyor. Danistay’a göre ise’ Bakanlar Kurulu’nca karar verilebilmesi için kamu yarari ve kamu düzenine iliskin olma halinin maddede yer alan diger iki kosula paralel nitelik tasimasi gerekir. Danistay defalarca bakanlar Kurulu’na taninan bu takdir yetkisi ve esnekligi yurt savunmasi, milli menfaatler ve Milli Müdafaa Mükellefiyeti Kanunu’ndaki kosullar çerçevesinde gündeme gelebilecegini belirtmistir.

Bu kadar açik ve net ifade edilmesine ragmen her gün Resmi Gazete’de ülkemizin degisik ve el degmemis bölgelerinde projeler için Bakanlar Kurulu tarafindan el koyma kararlari alindigini görüyor ve okuyoruz.

SAVAS ZAMANINDA GENELKURMAY YETKILI

Savas zamaninda Genelkurmay’in sahip oldugu el koyma, acele kamulastirma yetkisi su anda HES, siyanürle altin arama, termik santral gibi ekolojik açidan sakincali projeler yapan ( Manisa Yirca) sirketler lehine kullaniliyor. En son Tokat Zile’de 1. derecede tarim arazisi üzerine kurulmaya çalisilan HES’ler ve ovayi besleyen yer alti sularinin dahi acimasiz bir sekilde kullanilmasi dogaya açilan bir savastir. Bu adi konulmamis savas hukuk adina bakanlar kurulu eli ile yapiliyor. Ortada bir savas var ama düsman kim?”

ACELE KAMULASTIRMA ANAYASAYA AYKIRI

Av. Kazmaz, ülkemizin en güzel koylarinin, topraklarinin, vadilerinin, suyunun, florasinin ve faunasinin yok edildigi acele kamulastirmanin Anayasa’ya da aykiri oldugunu söyledi. Av. Kazmaz, sözlerini söyle sürdürdü:

“Anayasamizin hak ve hürriyetlerin sinirlanmasi baslikli 13. maddesine göre “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksizin yalnizca Anayasa'nin ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bagli olarak ve ancak kanunla sinirlanabilir. Bu sinirlar Anayasa'nin özüne sözüne ve ruhuna aykiri olamaz.”

Yine Anayasa'nin mülkiyet hakkini düzenleyen 35. maddesine göre “Herkes mülkiyet ve miras hakkina sahiptir. Bu haklar ancak kamu yarari amaciyla, kanunla sinirlanir” demek suretiyle kamu menfaati ülkenin milli menfaatleri için söylenmistir.”

ÖZAL’DAN AKP DÖNEMINE KADAR 11 ACIL KAMULASTIRMA YAPILDI

Av. Kazmaz’in arastirmasinda ilginç veriler var. Örnegin  Özal döneminden AKP dönemine kadar, 1983 -2004 arasinda sadece 11 adet acele kamulastirma yapilmis. 2004 'ten günümüze ise 150 ye yakin acele kamulastirma uygulamasi var. Kamulastirmalar özellikle ulasim, kentsel dönüsüm, RES'ler, HES’ler, termik santraller, madenler ve sulama alanlarinda yogunlasiyor. Bu projelerin çogunu özel sektörün yaptigini belirten Av. Kazmaz, vahim buldugu bu tablo için “Kamuya degil özel sektöre yarari var” diyor

Ayrintili bilgi için:

Av. Remzi Kazmaz remzi@kazmazhukuk.com

Tel : 0 533- 448 34 57 Kazmaz Law Office