Nevruz bayraminiz kutlu olsun

Bugün bir çogumuz "nevruz bayramini" kutlayacagiz,tebriklesip halaylara duracagiz.

Gönlünüzden geçenleri yüreginize yer etmislerle beraber yasamanizi dileriz...

Nevruz, Cuma gününe denk gelirse yüreklerinde kötülükle yasayanlarin vay ki haline.iyilik ve güzelligin yayilip mutlulugun egemen olacagi zamanlar yakindir!

Nevruz nedir?

Nevruz Bayrami ya da kisaca Nevruz; (Kürtçe: Newroz, Özbekçe: Navruz, Türkmence: Nowruz, Kazakça: Nauriz, Kirgizca: Nooruz, Azerice: Novruz, Kirim Tatarcasi: Navrez)

Farslar, Kürtler, Zazalar, Azeriler, Anadolu Türkleri, Afganlar, Arnavutlar, Gürcüler, Türkmenler, Tacikler, Özbekler, Kirgizlar, Karakalpaklar, Kazaklar tarafindan kutlanan geleneksel yeni yil ya da doganin uyanisi ve bahar bayrami

Yazili olarak ilk kez 2. yüzyilda Pers kaynaklarinda adi geçen Nevruz, Iran ve Bahai takvimlerine göre yilin ilk gününü temsil eder. Günümüz Iran'inda, her ne kadar Islami bir kökeni olmasa da bir senlik olarak kutlanir. Bazi topluluklar bu bayrami 21 Mart'ta kutlarken, digerleri Kuzey yarim kürede ilkbaharin baslamasini temsilen, 22 veya 23 Mart'ta kutlarlar. Ayni zamanda, Zerdüstlük, hem de Bahailer için de kutsal bir gündür ve tatil olarak kutlanir. Kürtlerde, Nevruz bayraminin Kürt mitolojisindeki Demirci Kawa Efsanesi'ne dayandigina inanilir. Anadolu ve Orta Asya Türk halklarinda da Göktürklerin Ergenekon'dan çikisi anlamiyla ve baharin gelisi olarak kutlanir.

2010'da Birlesmis Milletler Genel Kurulu, 3000 yildan beri kutlanmakta olan Pers kökenli bu senligi, Dünya Nevruz Bayrami ilan etmistir. 28 Eylül - 2 Ekim 2009 arasinda Abu Dhabi'de hükümetler arasi toplanan Birlesmis Milletler Manevi Kültür Mirasi Koruma Kurulu, nevruzu Dünya Manevi Kültür Mirasi Listesi 'ne dahil etmistir. 2010'dan baslayarak Birlesmis Milletler Genel Kurulu 21 Mart'i "Dünya Nevruz Bayrami" olarak kabul etmektedir.

Nevruz isim kökeni

Kelimenin asli eski Farsça'dan gelir: Yeni anlamindaki nava ve gün isigi/gün anlamindaki rizah birleserek olusturmuslardir. Anlami "yeni gün/günisigi" dir ve günümüzün Farsçasinda da hala ayni anlamda kullanilmaktadir. (nev: yeni + ruz: gün; anlami "yeni gün")

Irani dillerdeki Gün anlamina gelen Ruz (Farsça), Roç (Beluçca), Roc (Zazaca), Roz (Soranice), ya da roj (Kurmanci) sözcükleri Proto-Iranicenin "Rauça"sindan gelir. Bu da eski Hint-Avrupacanin manasi Isik olan *Leuk- kelime köküne dayanmaktadir. Su en eski sekilden Rusçadaki Luç, Almancadaki Licht, Yunancadaki Leukós, Latincedeki Lux, Ingilizcedeki Light ve Ermenicedeki Luy da olusmuslar. Proto-Iranicede Rusçadaki gibi bir k > ç ses ertelemesi ortaya çikmisdir ve ayrica 'L' sesi 'R'ye dönüsmüstür.

Eski Irani dili olan Avesta dilinde Raôçah zamaninda esasdan Isik demekti. Eski hint-ari dilindeyse (Bugünkü Kuzey Hindistanda varolan dil grubu) Roçis kulanilmaktadir.

Nevruz teriminin tarihte ilk yer aldigi kayitlar, M.S. 2. yüzyildaki Pers Imparatorlugu kayitlaridir, ancak bundan çok daha öncesindeki (yaklasik M.Ö. 648 ve 330 yillari arasinda) Pers Imparatorlugu altinda yasayan degisik milletlerin Pers Sahina Nevruz gününde hediyeler getirdigine dair bilgiler mevcuttur.

Nevruz diger Türk devlet ve topluluklarinda da kutlanilir. Bunlardan Azerbaycan'da Novruz, Kazakistan'da Navriz meyrami, Kirgizistan'da Nooruz, Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti'nde Mart dokuzu Kirim Türklerinde Navrez, Bati Trakya Türkleri'nde Mevris adlari ile anilir.

Farsça'da yazilisi Nouruz'dur. Türk kökenli bir devlet olan Kazakistan'da Navriz meyrami adi ile kutlanan Nevruz Arnavutluk'ta ise Sultan Nevruz olarak isimlendirilir.

Türklerde Nevruz

Türklerin (Göktürklerin) Ergenekon'dan demirden dagi eritip çikmalarini, baharin gelisini, doganin uyanisini temsil eder. Dogu Türkistan'dan Balkanlara kadar tüm Türk kavimleri ve topluluklari tarafindan, M.Ö. 8. yüzyildan günümüze kadar her yil 21 Mart'ta kutlanir.

Türkiye'de bir gelenek, Türk Cumhuriyetleri'nde ise resmi bayram olarak kutlanirken, 1995 yilindan itibaren Türkiye Cumhuriyeti tarafindan Bayram olarak kabul edilen bir gün haline gelmistir.

Türk Takvimi'nde bir gün 12 bölüme ayrilir, her bölüme çag adi verilirdi. Bir çag iki saat, dolayisiyla bir gün de 24 saattir. Herbir çag ise sekiz Keh ten ibarettir. yilbasi olarak gece-gündüz esitliginin yasandigi 21 Mart, Nevruz günü olarak kutlanir. Bu güne ve yeni yilin basladigi an'a Yilgayak denir.

Oniki Hayvanli takvim ve Meliksah'in Celali Takvimi'nde yilbasi olarak belirlenen 21 mart, Divanü Lügati't-Türk'te de ilkbaharin gelisi olarak belirtilir. Türk edebiyati ve musikisine de Nevruz; Nevruz-i Asl, Nevruz-i Arap, Nevruz-i Bayati, Nevruz-i Hicaz, Nevruz-i Acem ve Nevruz-i Seba olarak girmistir. Tarihte pek çok devlet tarafindan bayram ve gelenek olarak kutlanmistir. Bunlarin basinda Anadolu beylikleri, Eski Misir, Iran, Safavi, Sasani, Mogollar, Selçuklu ve Osmanli gelir.

Selçuklu ve Osmanli'da milli bayram olarak kutlanan Nevruz, Nevruziye adli siirlere ve senliklerle ziyafet verilerek kutlanirdi. Özel olarak hazirlanan Nevruziye adli macun Osmanli döneminden kalan bir kültür olarak bu gün hala Manisa'da 21 Mart'ta Mesir macunu senlikleri yapilmaktadir. alevi ve Bektasiler arasinda da kimi yorelerde eski takvime atfen Mart Dokuzu adi verilerek kutlanan Nevruz'da özel ayinler yapilirdi, yine Zerdüstler ve Yezidiler'de 21 Mart'i bayram olarak kabul etmislerdir.

Kürtlerde Nevruz

Birçok Kürt sair ve yazarin da eserlerinde yer alan Nevruz'u Kürtler 21, 22 ve 23 Mart'ta kutlarlar. Bu bayram ile Kürtler çogunlukla sehir disindaki bölgelerde ve açik alanlarda bir araya gelir ve gelmekte olan ilkbahari kutlarlar. Kadinlar rengarenk elbiseler giyerler ve baslarina pullarla süslenmis isiltili örtüler örterler. Topluluk büyük bir ates yakar ve bu atesin etrafinda dans ederek ya da üstünden atlayarak büyük bir coskuyla bu bayrami kutlarlar.

Kürt yazar Musa Anter'e göre Nevruz aslinda Kürtlerde ilk baslarda 31 Agustosta kutlaniyordu ancak daha sonra Arap takviminin kabul edilmesiyle bu kutlamalar Mart ayina kaymistir.

Aydinlik yarinlari hep beraber gülüp eglenerek yasabilmek umuduyla Nevruz bayraminizi kutluyoruz.