Çok dinleyin az konusun

Rodoslu Kleobulos ¨Dilinizi tutun¨ der.

Ta o zamanlardan insanin en büyük zaafinin dili oldugunu saptar ve çagdaslarini uyarir: Çok dinleyin,az konusun.

Dilimizden ne çok çekeriz degil mi? Bazen düsüncelerimizi süzgeçten geçirmeden konustugumuz için, bazen dogru ifade edemedigimiz için, bazen düsünmeden konustugumuz için, bazen de dogrucu davut oldugumuz için...

Sebepler çok farkli olsa da, sözlerimiz bizi rezil de eder, vezir de. Kleobulos 'dinlemeyi sevmeli, gevezeligi degil' diye bir baska sözle konusmaktan çok dinlemenin önemini vurguluyor. Bugün hepimizi konusma canlisiyiz, kaçimiz ben çok iyi bir dinleyiciyim diyebilir ki? Gerçekten...

Kimdir bu Kleobulos?

Rodos’un kiyi kentlerinden Lindos’un hükümdari Kleobulos güçlü karakteri, yakisikliligi ve bilgeligiyle dillere destandir. Herkül’ün soyundan geldigi söylenir. Ayrica, bulmaca siiirleriyle meshur bir sair ve sarki sözü yazaridir. Döneminde yasayan diger filozoflar gibi, genç yasta felsefe ögrenmek için Misir’a seyahat etmis, belli bir süre orada egitim almistir. Misir’dan dönüsünde Lindoslu hos ve cana yakin bir kizla evlenmis, sakin ve mutlu bir evlilik yasami sürdürmüstür. Antik Filozoflarin Hayati adindaki kitabinda, yazar François de Salignac de la Mothe, Kleobulos’u ‘yedi bilgenin en mutlusu’ diye tasvir eder.

Lindos’u yönettigi dönemde, herkesle iyi iliskiler sürdürmeye özen göstermistir. Herhangi bir sürtüsme veya çatisma olasiligina meydan vermemis, baris halini korumustur. Döneminde Yunan sehir-devletleri arasinda Lindos’u bulmacalar alaninda ünlendirmistir. Kleobulos, tekerleme kökenli bulmacalari hem kendi yazar hem de bu tür bulmacalarin cevabini hizla bulurmus.

Ben 12 oglun babasiyim,

Her birinin 30 kizi var, her bir kizin birbirinden çok farkli güzellikleri var;

Bazilarinin teni bembeyaz, bazilari esmer, bugday tenli

Hem ölümsüzler, hem de her gün ölüyorlar.

Bu bulmacada Kleobulos’un kastettigi bir yildir. Kleobulos ayni zamanda Midas’in mezar kitabesinin yazaridir. Birçoklari bu kitabenin Homer tarafindan yazildigini öne sürmüstür ancak bu imkansizdir çünkü Homer, Midas’tan çok önce yasamistir.

Kleobulos yetmis yasinin üzerinde eceliyle ölmüs. Hükümdar, es, baba ve filozof olarak son derece sevilen biri olmus. Lindoslular ölümünden dolayi çok üzülmüsler, onu anmak için ona yakisir bir heykel insa etmisler, mezar kitabesinde samimi sevgi ve saygilarini dile getirmisler.

Baba ve hükümdar Kleobulos ‘Genç kadinlar, genç adamlar gibi egitilmeli’ der

Kleobulos egitimin en büyük destekçisidir. Kiz-erkek cinsiyetten bagimsiz olarak herkesin egitilmesi gerektigine inanmistir. Anne-babalara hem kiz hem de erkek çocuklarini egitmelerini tavsiye etmistir. Hem hükümdar hem de baba olarak bu yönde gerekeni yapmistir: meshur Yunan sairi Kleobulina, Kleobulos’un kizidir. Kleobulina babasinin sonsuz destegiyle ögrenim alaninda egitim görmüs ve zamaninin ileri gelen filozoflarini bulmacalarla sah mat eden zeki bir filozof-sair haline gelmistir. Kleobulina’nin hareketlerini öngörmek zamaninin insanlari tarafindan neredeyse imkansiz olmustur. Örnegin, Kleobulina öyle sevgi dolu olabilirmis ki, evine ziyarete gelen misafirlerinin ayaklarini yikar ve çevresindekileri hayrete düsürürmüs.

Konusmaktansa dinlemeyi ögütlüyor

Lindoslu Kleobulos, kendisinden kisa süre önce yasamis Pireneli Bias’in dinlemek üzerine sözlerini alir, yürekten benimser ve tekrar tekrar vurgulama geregi duyar. Bias’in ‘çok dinle, yerinde konus’ sözünü ‘dinlemeyi sevmeli, gevezeligi degil’ sözüyle desteklemistir.

Herkese konusma odakli olmaktansa, dinlemeyi ögütlemistir. Insanlarin ne kadar çok konusursa o kadar ana konudan sapacagini, söylemek istemedigi seyleri söyleyebilecegini öngörmüstür. Az ve öz konusmak insanin daha çok dinlenmesini ve dikkate alinmasini saglayacaktir. Kisi kelimelerini dogru seçmeli, yerinde ve zamaninda kullanmalidir.

Her konuda ölçülü davranmayi hayat felsefesi olarak kabul etmis ve çevresine asiriliktan uzak durmayi telkin etmistir. Ayrica, yabancilarinin yaninda ne karinla tartis ne de ona sevgi gösterisi yap diye tavsiyede bulunmustur. Insanlarin ne pozitif ne de negatif anlamda asiri davranislarinin ne kendilerine ne çevrelerine herhangi bir yarar saglayacagina inanmistir.

Nasil dinleriz?

Dinleme sirasinda vücudumuzda mucizevi seyler olur. Sesleri duymak, anlamlandirmak ve anlamak için kulaklarimiz ve beynimiz müthis bir çalisma içine girer. Duymak ses dalgalarini elektrik sinyallerine dönüstüren birden fazla olayin biraraya gelmesiyle gerçeklesir. Dis kulak, sesi ses dalgalari olarak yakalar. Ses dalgalari kulak kanalinin içinde kulak zarina dogru ilerler. Ses orta kulaga geçer, oradan koklea adi verilen iç kulaga titresimlere dönüstürülmüs sekilde girer. Koklea, minik tüy hücreleriyle dolu islak bir odaciktir. Iste bu minik tüyler sayesinde titresimler beyne gönderilir, beyinde yorumlanarak titresimler elektriksel sinir uyarilarina dönüstürülür. Bir diger deyisle, sesler beyinde anlasilir sözcüklere dönüstürülür.

Dinlemek ise, bu duyma süreci ve dikkatin birlesmesiyle olur. Dinlerken gönüllü bir sekilde konsantre olur, karsinizdakinin dediklerini anlamaya çalisiriz. Dinlemek sadece sesleri duymak degildir, seslerin ötesine geçebilmektir: el-kol hareketlerine, mimiklere, genel olarak vücut diline bakarak, kisinin samimi olarak ne demek istedigini anlama çabasidir. Dinlemek ve söylenenleri anlamak için aklini vermek gerekir. Kulaklarimiz ve beynimizin dinleme sirasinda aktif görevleri oldugu gibi, tüm vücudumuz dinlemeye pasif bir sekilde katilir.

Rodoslu Kleobulos’tan Ögütler

-Bolluk içinde yasarken kendini begenmislik yapma. Eger, gün degisir de, fakir olursan, kendini acindirma. Zenginligi de fakirligi de, asaletle tasi.

-Ölçülü olmak en iyisidir.

-Her birey babasina saygi duymalidir.

-Hem ruhun hem de bedeninle iyi hisset.

-Dinlemekten keyif al, çok konusma.

-Haksizliktan nefret et.

-Keyfin esiri degil, fatihi ol.

-Hiçbir sey için zor kullanma.

-Çocuklarini egit.

-Iyi sans için dua et.

-Düsmanliklarin üstesinden gelmeye çalis.

-Kendi dengin biriyle evlen. Eger senden daha nüfuzlu insanlarin kiziyla evlenirsen, sana kayinvalide-peder olacaklarina, sana hükmederler.

dünya