Fındıkta üreticinin gözü TMO'da

Findikta yüzbinlerce üreticinin gözü TMO’da

TZOB Genel Baskani Bayraktar:

“Findikta, Kasim ayi baslarinda 14-15 lira olan kabuklu findik fiyatlarinin 7 lira 50 kurusa inmesi kabul edilemez”

-“Bu insafsizliktir,bu findik üreticisini açliga mahkum etmektir, bu gelecegi düsünmemektir”

-“Geçen sene üreticiyi don zarari vurmustu. Sadece Ordu ilinde 8 ilçede findik üretiminde sifir çekmisti. Bu sene de fiyat vurdu”

-“3-5 tekel, findigi üreten olmazsa kendilerinin de olmayacagini göz ardi etmektedirler. Devletimiz bu gidisata bir an önce ‘dur’ demelidir. Üreticimizi bu tekelcilerin elinden kurtarmalidir”

-“Herkesin sunu iyi bilmesi, bellemesi gerekmektedir.Karadeniz Bölgemizde findik üreticisi olmadan findik da olmaz, ihracat da olmaz, esnaf da olmaz, ihracatçi da olmaz”

-“Herkes, aklina basina almali, üreticiyi, üretimden uzaklastirmamalidir”

-“Toprak Mahsulleri Ofisi, haksiz kazanç pesindeki kisilerin amaçlarina ulasmasini engellemek için biran önce devreye girmeli, alim yapmalidir”

-“Findigin hak ettigi degeri bulabilmesi, ihracattaki yerimizi koruyabilmemiz ve dis dünyada kaliteli Türk findigi imajinin zedelenmemesi açisindan alan bazli destekler devam etmelidir”

-“Özellikle bu dönemde findigini satmayan üretici açisindan

1 Nisan’da biten basvuru sonrasi, bu desteklerin bir an önce ödenmesi, üreticilerimize nefes aldiracaktir”

-“Findik üreticisini koruyamazsak, tarlada tutamazsak gelecekte findik üretecek insan bulamayiz. Dünyadaki tüketim artisina bagli olarak önümüzdeki yillarda birakin üretimi artirmayi mevcut üretimi bile sürdüremeyiz”

-“Milyonlarca insanin kaderini, Karadeniz ekonomisini bir yabanci firmaya mahkum, insafina terk edemeyiz”

-“Bu ülkenin büyük sanayicilerine, Koçlara, Sabancilara,Ülker Grubu’na sesleniyorum. Bizi yabanci bir firmaya niçin mahkum ediyorsunuz?”

-“Vakit geçmektedir. Üreticimizin zaman kaybina tahammülü kalmamistir. Ayni sütte oldugu gibi findikta da devletimiz müdahale de bulunmalidir”

Türkiye Ziraat Odalari Birligi (TZOB) Genel Baskani Semsi Bayraktar, findikta, 2015 Kasim ayi baslarinda 14-15 lira olan kabuklu findik fiyatlarinin 7 lira 50 kurusa inmesinin kabul edilemeyecegini bildirerek, “bu insafsizliktir, bu findik üreticisini açliga mahkum etmektir, bu gelecegi düsünmemektir. 3-5 tekel, findigi üreten olmazsa kendilerinin de olmayacagini göz ardi etmektedirler. Devletimiz bu gidisata bir an önce ‘dur’ demelidir. Üreticimizi bu tekelcilerin elinden kurtarmalidir” dedi.

Bayraktar,yaptigi açiklamada, findigin, tartismasiz bir sekilde Karadeniz ekonomisinin temeli, 400 bin ailenin geçim kaynagi, 2 milyona yakin insanin ekmegi oldugunu belirtti. Findigin ülkeye 2015 yilinda 2,8 milyar dolar ihracat getirisi sagladigini, bunun da toplam tarim ve gida ihracatinin 6’da 1’ine tekabül ettigi bilgisini veren Bayraktar, söyle devam etti:

“Ülkemiz, dünya findik üretiminde ve ticaretinde en büyük payi almaktadir. Findikta Türkiye, dünya üretiminin yüzde 70’ini, dis ticaretinin yüzde 75’ini elinde tutmaktadir. Son 10 yilda ülkeye yaklasik 17,5 milyar dolar döviz kazandiran findikta, üretici hak ettigini geliri elde edememekte, adeta açliga mahkum edilmek istenmektedir.

Zaten iyi bir sekilde islemeyen rekabet ortami da tekellesmeye çalisan birkaç firma tarafindan yok edilmistir. Herkesin sunu iyi bilmesi, bellemesi gerekmektedir. Karadeniz Bölgemizde findik üreticisi olmadan findik da olmaz, ihracat da olmaz, esnaf da olmaz, ihracatçi da olmaz. Herkes, aklina basina almali, üreticiyi, üretimden uzaklastirmamalidir. Tarim disinda baska bir sektörde is bulsa aninda üretimden vazgeçecek milyonlarca Karadeniz insani oldugu unutulmamalidir. Çiftçi kazanmadan üretimi sürdüremez. Herkes bu bilinçle hareket etmelidir.”

Findikta, Kasim ayi baslarinda 14-15 lira olan kabuklu findik fiyatlarinin 7 lira 50 kurusa inmesinin kabul edilemez oldugunu vurgulayan Bayraktar, su bilgileri verdi:

“Geçen sene üreticiyi don zarari vurmustu. Sadece Ordu ilinde 8 ilçede findik üretiminde sifir çekmisti. Bu sene de fiyat vurdu. Bu düsüs üreticilerimizi oldugu kadar tüccarlari ve ihracatçilari da rahatsiz etmelidir. Bu insafsizliktir, bu findik üreticisini açliga mahkum etmektir, bu gelecegi düsünmemektir. 3-5 tekel, findigi üreten olmazsa kendilerinin de olmayacagini göz ardi etmektedirler. Devletimiz bu gidisata bir an önce ‘dur’ demelidir. Üreticimizi bu tekelcilerin elinden kurtarmalidir.”

-“TZOB ve Ziraat Odalari disinda mücadele veren olmadi”-

Bu tekellere karsi Türkiye Ziraat Odalari Birligi ve Ziraat Odalari disinda mücadele veren de olmadigini bildiren Bayraktar, sunlari kaydetti:

“Ziraat Odalari ve Türkiye Ziraat Odalari Birligi olarak, findigi sürekli gündemde tuttuk. Açiklamalar yaptik, raporlar, eylemler, gösteriler düzenledik.

Bölge toplantilari yaptik, üretici ile karar vericileri bir araya getirdik.

Üreticilerimiz açisindan önemini dikkate alarak üzerinde hassasiyetle durdugumuz ve çaba harcadigimiz diger bir konu da alan bazli gelir destegidir. 2009 yilinda baslayan, 2010, 2011 yillarinda da dekara 150 lira olarak uygulanan alan bazli destek 2011’den sonra kalkiyordu. Dönemin ekonomiden sorumlu Basbakan Yardimcisi Ali Babacan, dönemin Tarim Bakani Mehdi Eker’le görüstük, alan bazli destegin devamini sagladik. 2012 yilinda dekara 150 lira, 2013’te 160 ve 2014’te 170 lira olarak uygulandi. Birligimizin girisimleri neticesinde 2015 yili da ödeme takvimine alindi ve dekara 170 lira olarak ödenmesi kararlastirildi. Ülkemiz için ekonomik önemi büyük olan findigin hak ettigi degeri bulabilmesi, ihracattaki yerimizi koruyabilmemiz ve dis dünyada kaliteli Türk findigi imajinin zedelenmemesi açisindan alan bazli destekler devam etmelidir.

Bu destegin zamaninda verilmesi de büyük önem arz etmektedir. Özellikle bu dönemde findigini satmayan üretici açisindan 1 Nisan’da biten basvuru sonrasi, bu desteklerin bir an önce ödenmesi, üreticilerimize nefes aldiracaktir.

Yine rekolte tahmin çalismalari yapip, bazi kesimlerin rekolte tahminlerini yüksek göstererek manipülasyon yapmalarina, oyun oynamalarina engel olduk. Ihracatçilar fiyati düsürmek için hemen her yil, rekolte tahminlerini gerçegin 100-150 bin ton üzerinde göstermeye gayret ettiler. Biz, gerçekçi rekolte tahminlerimizle 2014 yilinda fiyat düsüsünü önledik.

Soruyorum, findigin gerçek degerini bulmasi için çalisan baska bir kurum var mi?

Dogal afetlerde de üreticimizin yaninda yer aldik. 2014 yilinda yasanan don zararinda, Ordu’da, afet zararlariyla ilgili toplanti yaptik. Bakan Yardimcisi ve bürokratlari findik bahçelerine götürdük, üreticinin halini gösterdik. Üreticinin yaninda bizden baska kim vardi?”

-Ihracat için hala 144 bin ton findiga ihtiyaç var-

Bayraktar, sezonun basladigi 1 Eylül 2015 tarihinden bu yana geçen 32 haftalik sürede, yaklasik 173 bin ton iç findik ihracati yapildigini ve bu ihracat karsiliginda ülkeye 1 milyar 652 milyon dolar döviz girdisi sagladigini belirtti.

Semsi Bayraktar, sunlari kaydetti:

“Simdi ihracatçilara soruyorum; yillik ortalama 250 bin ton iç findik ihracati yaptigimiz düsünüldügünde, daha ihraç edilmesi gereken yaklasik 77 bin ton iç findiga, bunun için de 144 bin ton kabuklu findiga ihtiyaç vardir. Peki 144 bin ton kabuklu findik nerededir? Hangi tüccar, hangi ihracatçi dis piyasanin ihtiyacini karsilamis sezonu kapatmis ki findik fiyatlari düsüyor? Iyi biliyorlar ki üreticimizin elinde satilmayi bekleyen, düsük fiyat nedeniyle satmadigi findigi vardir. Üretici, findiginin eder fiyatina ulasmasini beklemektedir. Ancak piyasalarda panik havasi yaratmak isteyen bir takim kisiler, özellikle tekellesme çabasi içinde olanlar, piyasalar üzerinde psikolojik baski yaparak fiyatlari düsürme, üreticinin elinde kalan findigi ucuza kapatma amaciyla her yolu denemektedir.

Toprak Mahsulleri Ofisi, haksiz kazanç pesindeki kisilerin amaçlarina ulasmasini engellemek için biran önce devreye girmeli, alim yapmalidir. Findikta rekabet sartlari yoktur.

Bu gerçegi findik ile ilgili tüm kesimler görmüstür. Saticisinin yüzbinleri buldugu alicisinin ise 3-5 kisinin oldugu piyasa mekanizmasi, isleyen bir serbest piyasa adiyla adlandirilamaz. Tekelciligin oldugu yerde mesele arz talep, üretim meselesi de degildir. Gida, Tarim ve Hayvancilik Bakani Faruk Çelik, Toprak Mahsulleri Ofisi devreye girecek deyince fiyat yükseliyorsa, Trabzon toplantisinda, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin findik alimina girmeyecegini ima ettiginde 2 lira düsüyorsa, fiyatlarin arz talep dengesiyle alakasi olmadigi ortaya çikmistir.”

-“Koçlara, Sabancilara, Ülker Grubu’na sesleniyorum”-

Fiyatlarin yükselmesi durumunda bir büyük Italyan firmasinin Türkiye’den ayrilacaginin öne sürüldügünü belirten Bayraktar, “Hammaddesi Türkiye’de olan findigi kullanan bu firma niçin Türkiye’den ayrilsin, ayrilacak firma bölgede findik kirma fabrikalarini satin alir mi? Buradan bu ülkenin büyük sanayicilerine, Koçlara, Sabancilara, Ülker Grubu’na sesleniyorum. Bizi yabanci bir firmaya niçin mahkum ediyorsunuz? Devletimize de ayni sekilde sesleniyorum. Milyonlarca insanin kaderini, Karadeniz ekonomisini bir yabanci firmaya mahkum, insafina terk edemeyiz. Karadenizli çocuklarin, gençlerin istikbalini o firma mi tayin edecek?” dedi.

-Findik para etmeyince, gençler göç ediyor-

Findik para etmeyince, bölgeden göçlerin basladigini, özellikle gençlerin göç ettigini vurgulayan Bayraktar, “Findik üreticisini koruyamazsak, tarlada tutamazsak gelecekte findik üretecek insan bulamayiz. Dünyadaki tüketim artisina bagli olarak önümüzdeki yillarda birakin üretimi artirmayi mevcut üretimi bile sürdüremeyiz” degerlendirmesinde bulundu.

-Emanete birakilan findik elimizi zayiflatti-

Bu sezon emanete birakilan findigin tekele karsi mücadelede ellerini zayiflattigini vurgulayan Bayraktar, sunlari kaydetti:

“Emanete verilen findik bizi zorda birakti. Üreticimizi uyardik. ‘Bize inanin, emanete findik vermeyin’ dedik. Keske üreticilerimiz, bizi dinleyip emanete findik birakmasaydi. Elimiz çok daha güçlü olurdu.

Bölge Ziraat Odalarimiz ve findik üreticilerimizin Birligimize aktardiklari bilgilere göre, ülke findiginin yüzde 30’unu tek basina alan yabanci firma, bölge genelinde bulunan tüccarlar ve manavlarla anlasarak çiftçiler tarafindan emanete birakilan findigi, çiftçiye sormadan ve izin almadan yurt disina ihraç etmistir. Yaklasik 20 bin tonun üzerinde bir findigin ihraç edilerek dis alicilarin ihtiyacinin geçici olarak karsilanmasi, findik fiyatlarindaki düsüsün en önemli nedenlerinden biri arasindadir. Yani ortada bir emanete ihanet vardir. Çiftçimiz ve Ziraat Odalarimiz bu ihaneti unutmayacaktir.

-“Üreticimiz sahipsiz degildir”-

Bu firma, Türkiye’de ekmek yemek, çalismak istiyorsa aklini basina toplamalidir. Üreticimiz sahipsiz degildir.

Dün oldugu gibi bugün de üreticimizin hak ve menfaatlerini savunmaya devam edecegiz. Vakit geçmektedir. Üreticimizin zaman kaybina tahammülü kalmamistir. Hem emanete findik birakan hem elinde findik tutan üreticimiz açisindan sikintili bir süreç yasanmaktadir. Ayni sütte oldugu gibi findikta da devletimiz müdahale de bulunmalidir.”

Bütün bu sikintilar yetmezmis gibi Mart ayinin ortalarinda bir don zarari yasandigini bildiren Bayraktar, “Normal sartlarda Mart ayi sonunda olusmasi beklenen erken uyanma ve çiçeklenme, bu yil artan hava sicakliklari nedeniyle yasanan ‘yalanci baharla’ bir ay önce gerçeklesti. Mart ayinin ikinci yarisinda yasanan don olayi neticesinde Ordu ve Giresun illerinde yogun olmakla beraber, Karadeniz bölgesinin tamamina yakininda 750 metre rakim üzerinde karanfiller neredeyse yok olmus durumdadir. Önümüzdeki sezon rekoltenin 2015 yilinin altinda gerçeklesecegi asikardir. Bunu bilen malum çevreler, var olan findigi ucuz fiyattan alip yeni sezonda karlarini katlama çabalari içindeler. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin yapacagi müdahale bu oyunu da bozacaktir” dedi.

Semsi Bayraktar