İstanbul'daki Giresun'lulardan HES duyarlılığı

ISTANBUL’DAKI GIRESUNLULARDAN HES DUYARLILIGI

Istanbul Giresunlular Çevre Kültür ve Dayanisma Dernegi  tarafindan düzenlenen“Dereleri, Yaylalari,Ormanlari ve Denizi ile 2050'de Giresun” konulu Panel, Bakirköy Belediyesi Altan Erbulak Salonu’nda yogun bir katilimla gerçeklestirildi.

ALI ÖZTÜRK'TEN ÖNEMLI SORULAR

Panelin açilis konusmasini yapan dernek baskani Ali Öztürk, Giresun’un özellikle HES felaketiyle karsi karsiya olduguna dikkat çekti.Öztürk,”“Giresun’un çevre sorunlarina karsi duyarlik olusturmak,dikkat çekmek çözüm önerileri sunmak amaciyla Giresunlu bilim insani,akademisyen ve konusunda uzman kisilerin katilimiyla bu paneli düzenledik”dedi.

Su an itibari ile Giresun dereleri üzerinde 10'un üzerinde faliyette 40 tanesi yapim asamasinda 97 adet HES projesi oldugunu söyleyen Öztürk,“Vadiler üzerinde bulunan büyük derelere baglanan küçük dereler üzerine de HES projesi yapildigi gözlenmektedir.Bu da olayin boyutunu göstermesi açisindan çok önemlidir.Giresun Vadileri üzerinde toplami yüzü bulan her vadiye yapilacak onlarca HES'in yapilan bilimsel degerlendirmeler isiginda dogada,çevrede geri dönüsü olmayan ileride felaket boyutuna dönüscek zararlar açacagi asikardir”diye konustu.

Dernek Baskani Ali Öztürk,bu konuda ilgilere ve yetkililere su sorulari yöneltti:

1-1-Her HES’te suyun yüzde Doksani kilomerlerce (yaklasik 5-10 km) cebri borulara alinirken dereye %10 can suyu birakilmakta bu da dere içinde yasayan ve dereden beslenen diger canlilarin,dere kenarindaki bitki örtüsünün yasamini idame ettirmesi için yeterli gelmemekte ve milyonlarca yilda olusan endemik yapiya ve eko sisteme geri dönüsü olmayan zarar vermektedir..

2-Her vadi,ye yapilan bir HES için Vadinin bütüncül ekosistemi gözetilerek ÇED Raporu hazirlanmasi gerekirken sadece HES in bulundugu alan bazli ÇED Raporu hazirlanmaktadir.ÇED Raporlari hazirlanmasinda gerekli hassasiyet gözetilmemektedir.

3-Vadiler üzerine gerekenin çok üzerinde HES yapilmaktadir.(Örnegin;Dereli ilçesi Aksu vadisinde sahilden Karagöl daglarina kadar 16 adet HES projesi vardir.Vadi uzunlugunun yaklasik 50-60 km oldugu ve her HES ,in suyun %90 nini 5km cebri boruya aldigi düsünülürse )Dere dogdugu yerden sahile kadar 50-60 km lik bir alanda %10 luk can suyuna mahkum edilmekte adeta derenin nefesi kesilmektedir.Bu baglamda dereden beslenen dogal yasam adeta yok edilmektedir.

4-Derelerin kurumasi sonucu ,nem oraninda olusacak önemli düsüs sonucunda küresel iklim degisikligi de göz önüne alindiginda bitki örtüsünün ve özelliklede findik tariminin ariciligin ciddi zarar görecegi öngörülmektedir.

5-HES insatlari sonucu açilan yüzlerce km lik tünellerden çikarilan yüz binlerce tonluk harfiyat derelere ve vadilere gelisi güzel dökülmekte derelerdeki canli yasami yok edilmektedir

6-HES,lerde ürertilecek enerjinin nakli sonucu elektrik tellerinin geçecegi binlerce km lik orman alani 10-20 mt genisliginde kesilecek buda milyonlarca agacin kesilmesi,ormanin yok edilmesi ve beraberinde yaban hayatinda yok olmasi anlamina gelecektir.Yine binlerce km'lik Yüksek gerilim hatlarinin çevreye yayacagi radyo aktif kirlenme uzun vadede canli sagligi için tehdit olusturacaktir.

7-Suyun Kullanim hakkinin HES Sirketlerine verilmesi sonucu yarin olusacak su sikintisinda Bölge halki ile çok ciddi Sosyal sorunlar yasanacak bu durumdan bölge hakinin zarar görmesi kaçinilmaz olacaktir.Tarimin hayvanciligin zarar görmesi sonucu bölge halki göçmek zorunda kalacak göçe zorlanacaktir..

8-ÇED sürecinde Yöre halki yeterince bilgilendirilmemekte,yerel yönetimler ve Sivil Toplum örgütü görüsleri yeterince dikkate alinmamakta ÇED raporlari genelde HES Firmalari lehine sonuçlanmakta,adeta bir oldu bitti yasanmaktair..

9-HES'ler ile ilgili bilim insanlarinca hazirlanan raporlar basinda ve kamu oyunda yeterince tartisilmamakta toplumda duyarlilik olusturulmasinin önüne geçilmektedir..

Daha sonra  Av.Orhan Kiliç ‘in moderatörlügünde panel gerçeklestirildi. 

Panele konusmaci olarak Prof.Dr.Hüseyin Öztürk (Istanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi ögr.Üyesi Jeoloji Müh.Odasi IST.Eski Sube Baskani) ,Av.Alp Tekin Ocak (Giresun ve Çevresi Hes Davalari Avukati) ve  Ögr.Gör.Ilkay Öztürk (Yüksek Çevre Mühendisi) katildilar.

Paneli Istanbul’daki Giresun derneklerinin temsilcilerinin büyük bölümü,siyasi parti ve bazi STK’larin temsilcileri ile kalabalik bir davetli toplulugu izledi. 

Giresun'da özellikle de HES'lerle ilgili bilgi ve belgeyle yapilan sunumlarla gerçeklesen panelin, Giresun'da da tekrarlanmasi bekleniyor.

Giresun28haber.com