Fındık Rekoltesi Gerçekçi Olmalıdır

Degerli Basin Mensuplari,

2014 ürünü findik rekoltesinin tahminen ne olacagi hususu bu aylarda her zaman oldugu gibi gündemdedir.

Öncelikle konu çok önemlidir. Her kesimde merak uyandirmasi normaldir. Üreticiden baslayarak zincirin her halkasinda yer alan kesimler yaninda Türk sanayici/ihracatçisi ve yine baglantili olarak findigimizi mamullerinde kullanarak dünyanin bir çok ülkesinde kendi dagitim kanallari araciligiyla son tüketiciye ulastiran dis alicilar ve onlara bagli sanayi sektöründe yer alanlar, önümüzdeki 1 yil için arz miktarinin ne olabilecegini tahminen de olsa bilmek isterler.

Bu nedenle rekolte tahmini bilimsel bir çalisma olmasinin yaninda ticareti etkileyen ciddi bir eylemdir.

Ancak ne yazik ki bu çalismanin bazi kesimlerce bir spekülasyon ve popülizm araci olarak görüldügü de bir gerçektir. Bulunduklari mevki geregince “düsük açiklanmalidir” ön yargisi ile hareket edenlerin yillardir bir türlü degismek bilmeyen tavirlari, sektördeki her kesime zarar vermektedir.

Özellikle isin içinde bilim adamlari ve teknik kadrolar olmasina ragmen bu tutumun degismemesi çok daha vahim bir durumdur.

Elbette her kurum tahmin yapabilir. Herkesin kendine göre geçerli yöntemleri olabilir. Ancak her tahminin ve çalismanin bir dogrulama yöntemi de vardir. Sonuçta her kurum kendisini bu yolla kontrol etmelidir.

Bu konuda Devlet adina her türlü findik alim satiminda tescil görevini yapan Ticaret Borsalarinin müstahsil satislari kaydi ve ilgili resmi mevzuatina göre Ihracatçi Birlikleri kaydina girme zorunlulugu olan resmi ihracat rakamlari baz alinmalidir.

Bu yilda isabetsiz ve mesnetsiz açiklanan rekolte tahminleri hakkinda hüküm verebilmemiz için öncelikle 2013 yili tahminlerine ve bu tahminlerin gerçeklesme durumuna bir göz atalim.

Ziraat Odalari 2013 yili tahmini 484.000 ton kabuklu findik idi. Açiklamayi da bizzat genel baskanlari yapmisti. Ihracatçilar Birligi olarak bizim tahminimizde 661.000 ton idi. Bu baglamda ekte sundugumuz resmi borsa kayitlarina göre daha Mayis sonu itibariyle gerçeklesen kayit 653.458 tona ulasmistir. (Tablo : 1) Bu rakamin sezon sonu itibariyle 665.000 tona ulasmasi beklenmektedir. Arada 180.000 ton civarinda ihmal edilmesi mümkün olmayan büyük bir fark vardir. Bu büyük yanilgiyi tüccarin elindeki stoklara, kurumlarin stoktan mal satisina baglamak ise çok büyük bir piskinlik ve cehalet örnegidir. Stoklardan gelen findik Mars dan gelemeyecegine göre elbette ki üretimden gelmistir. Ziraat Odalarinin maalesef piyasalarda findigin nasil islem gördügünden ve üretici borsa tescillerinin nasil yapildigindan, bu hesaplarin nasil tutuldugundan bile haberi yoktur. Lütfen ögrensinler; Stok devri her yil olur. Ancak sadece üreticinin elinde bekleyen islem görmemis ürünler satildiginda yeni kayitlara girer. Bu durum önceki yillarda da vardi, bu yil da olacaktir. Sonuçlari da etkilemez. Her kademedeki tüccar ve sanayicinin stoklarinda bulunup, yeni sezona devreden findiklar ise zaten yasal olarak tescil islemi yapilarak kayitlara alinmis bulunmaktadir.

Bu nasil bilimsel bir tahmindir?. “Ayinesi istir kisinin lafa bakilmaz” atasözünden ders çikarip bu çevrelerin arkalarina bakmalari, biz nerede yanlis yapiyoruz? Demeleri gerekmez mi? Bu yanilma dikkate alinmadan yapilmakta olan yeni tahminlerin inandirici olmasi mümkün degildir.

Gerçi bu film yeni degil… 2004 yilindaki don olayindan sonra bilimsel (!) açiklamalar yaparak “önümüzdeki 5 yil findik olmaz” diyenler simdi de gelecek 3 yil hiç ürün olmayacagini öngörebilmektedirler.Bilim adami onun bunun degil sadece bilimin ve gerçeklerin hizmetinde olur.Bunu da unutmayalim.

Rekolte tahmini önemlidir ve mutlaka yapilmalidir. Bunda biz ihracatçilarin bir sorumlulugu olmasa da bizi ilgilendirmez diyemeyiz. Bu nedenle popülist ve spekülatif gerekçelerle rakam açiklamak yerine dogruya en yakin tahmini yapmak zorundayiz. Bu durum ülkemizin ve kurumlarimizin prestiji açisindan da önemlidir. Kimsenin “yanildik, ne yapalim” demek lüksü yoktur. Zira her yil yanilmayi adet haline getirmis olanlar yine yanildiklarinda, tekrar palavra tahminler yapacak yerde bir otokontrol mekanizmasini artik çalistirmalidirlar. Özellikle Bati Karadeniz Bölgesi için tahminlerin gerçeklerin daima çok altinda olmasi, bu bölgede dikim alanlarinin çok genisledigini açikça göstermiyor mu? Findik Tanitim Grubu (FTG) olarak Tarim Bakanligimizla müsterek yürütecegimiz yeni bir proje çerçevesinde findik üretilen tüm illerimizin uzaydan algilama metodu ile alan büyüklüklerinin tespiti yeniden yapilacaktir. Projenin finansmani FTG tarafindan karsilanacaktir.

Otokontrol mekanizmasina neden ihtiyaç duymak zorunda olduklarini en iyi anlatan son 5 yillik rekolte tahminleridir ve ilisikte sunulmaktadir. (Tablo : 2)

Görülecegi üzere bu çevreler her seferinde yanilmaktadirlar. Sürekli yanilgida israr iyi niyet sinirlarini maalesef zorlamakta hatta asmaktadir.

Findik üzerinden siyaset yapmak, ucuz halk kahramanligi yapmak isteyenler için siyasete girme yollari açiktir.

Bu kesimleri tekrar düsünmeye ve nerede yanlis yaptiklarini degerlendirmeye davet ediyoruz.

Karadeniz ve Istanbul Findik Ihracatçi Birliklerinin olusturdugu Sektör Kurulunca açiklanmasi kararlastirilan 2014 ürünü rekolte tahmini 514.000 tondur. Kamuoyuna deklare ediyoruz.

Bu vesile ile her yil büyük bir isabetle tahmin yapan Ziraat Mühendislerinden mütesekkil degerli ekibimizi, Sn.Senel Öztürk‘ün sahsinda tebrik ediyorum.

Ilyas Edip SEVINÇ

Findik ve Mamulleri Sektör Kurulu Baskani ve Findik Tanitim Grubu Baskani