Fındık fiyatları düşüyor mu? Çıkıyor mu?

Findik fiyatlari düsüyor mu? Çikiyor mu? 

Bu sene findik rekoltesi düsüs göstermektedir. Bu sevindirici bir durum üretici açisindan. Çünkü rekolte düsük olursa findik fiyatlari artacaktir!!!

Fiyat artis beklentisinin önündeki en önemli handikap; fiyat yüksek olmasina karsin üretimde olan yetersizlik nedeniyle yine küçük üreticinin kazanç beklentisi düsük olacaktir, yine findik bahçelerinin sahiplerinin pek çogu gurbette yasamakta ve okullarin açilmasi ve izinlerin sona ermesi neticesinde ürünü saklayacak uygun yerlerinin olmasi sonucu findigi yine tüccara emanete birakmasi.

Dünya findik üretiminde önemli yere sahip olan Giresun’un yillarca findiktan bekledigi geliri alamamasindan dolayi sürekli olarak göç vermistir. Bunun neticesinde findik tarimi gerekli ilgiyi görmemistir. Üretici yaz aylarinda findik hasadi ile yaz tatilini birlestirir memleketine gelir. Sayili günlerde findigini toplar ve hemen satarak tekrar geçimini kazandigi yere geri dönmenin hesabini yapar.

Bir kisim üretici findik para etsin diye bekletmek ister. Ancak uygun depolama alani olmadigi için en kolay yol findigi güvendigi tüccara ilerde hesaplasmak için emanet birakir ve isinin basina döner.  Findik gerçekte üreticinin olmakla birlikte emanet olarak tüccarda oldugu için fiyat bir türlü yükselmez. Üretici bekleye dursun fiyat bir türlü artmaz.

Ayni üretici gurbette yasadigindan dolayi findik bahçesi ile de ilgilenemez. Tanidik birileri vasitasiyla budamasini, gübrelemesi uzaktan kumanda ile yaptirmaktadir. Ancak verilenin karsiligi olarak aldigi ürün yeterli degildir. Bagina bahçesine küsmekte ve “zaten ne veriyor ki ne ugrasayim” diye düsünür. Bu arada miras yoluyla arazi gittikçe küçülmekte ve üretim degeri tamamen düsmektedir. Artik sadece çerezlik üretime dogru gidilmektedir.

Bu sartlar altinda dünyanin en kaliteli findigi deger kaybetmekte ve sahipsiz kalmaktadir. Üretici artik baska geçim kaynaklari pesindedir. Gerekli destegi yapmasi gereken kurum ve kuruluslar ise findik üreticisi ile ilgilenmektedir.

Findik üretiminin kalitesinin artmasi için kurulan Findik Arastirma Enstitüsü 75 yilda bes kere isim degistirmistir. Kalite kaybeden findik degismemistir. “Gelin çardaga çikmiyor bey çardaktan inmiyor” misali üretici ve arastirma enstitüsünün arasinda irtibat yok.

Bütün bunlarin isiginda basliyoruz yeni arayislara alternatif ürün. Nedir bu alternatif ürün? Efendim findik para etmiyor, sökelim yerine ekonomik degeri olan ürün gelistirelim.

Bunlarin basinda kivi geliyor. Kivi üretimi için üreticiler tesvik ediliyor. Iyi de zaten insanlar findik bahçeleri ile ilgilenmiyorlar, kivi ile nasil ilgilensinler. Bu ürünler hemen tüketiciye ulasmasi gereken yada soguk hava depolarinda saklanmasi gereken ürünler. Findigi saklamaya yer bulamayan üretici bu ürünleri nasil  muhafaza edecek? Kime emanet birakacak? Nasil degerlendirecek?

Acaba Giresun’lu findigini sökse su an atil durumda olan FISKOBIRLIK de Giresun’dan sökülüp atilacak mi? Genel anlamda zaten islerligini kaybeden FISKOBIRLIK sadece marketçilik mi yapacak?

Findikta fiyatlara geri dönersek; 1000 kg findik üreten üretici bu sene 500 kg findik üretirse,  artan fiyatlardan kazanç mi saglayacak, zarar mi saglayacak?

Irdelenmesi gereken asil sorun findik fiyatlarinin artmasi için; findigin olmamasi için dua mi edecegiz? Ya da findigin kalitesini arttirarak FISKOBIRLIK önderliginde dünya tek fiyat belirleyici olacagiz. Giresun’da yetisen findik hak ettigi degeri güçlü ve kurumsal bir yapi ile alir.

Bazi kesimler findik fiyatlari yükselirse findik tüketicileri olan basta çikolata üretimi yapan firmalar findik alimindan vazgeçerler deseler de, findik fiyatlari yükseldigi yillarda kimse çikolata üretiminde findiktan vazgeçmis degil.

Zeytinyagi fiyatlari artarken insanlar alternatif yaglara yönelseler de zeytinyagi yine üreticinin elinde kalmamis ve tüketilmeye devam etmistir.  O halde üretimde findik kullanan firmalar niçin findiktan vazgeçsinler?

Kimse demiyor ki findik gerektiginden fazla bir fiyata satilsin. Sadece küçük üretici sattigi findikla geçimini saglasin. Bunun için yapilmasi gerekenler kurumlarin, kuruluslarin ve üreticilerin ön yargilardan uzak birbirlerine destek olmak zorundadir. Güçlü kurulus, mutlu üreticidir. Çiftçi, FISKOBIRLIK ve Findik Arastirma Enstitüsü ayni ürünün deger kazanmasi ile daha güçlü olurlar.

Murat Çetin - Ziraat Mühendisi

mcetin67@gmail.com