Sulak alanlar artık korumasız

Sulak alanlar artik korumasiz

Hükümet Sulak Alanlar Yönetmeligi’ni sil bastan degistirdi. Sulak alanlar “önemli” ve “önemsiz” gibi bir ayrima tabi tutuluyor. Tasocaklari ve hidroelektrik santral projeleri gibi faaliyetlerde ÇED süreci, usul ve esaslarini bakanligin belirleyecegi tek bir raporla sinirlandirilarak devre disi birakiliyor. Yönetmelik Istanbul’daki 3. Havalimani projesinin önündeki engelleri de kaldiriyor.

Çevreye iliskin kararlari elestiri konusu olan hükümet, yine tartismali bir degisiklige imza atti. Sulak Alanlar Yönetmeligi sil bastan degistirildi. Bir alanin “sulak alan” olarak belirlenebilmesi iyice zorlastirildi. Bunun için tam 4 asamanin geçilmesi öngörüldü. Ayrica sulak alanlardaki “tampon bölgelerde” açilacak tas ocaklari, hidroelektrik santral projeleri, motorlu tasit, çimento üretimi, evsel atik transfer istasyonu kurulmasi gibi faaliyetlerde ÇED süreci usul ve esaslarini bakanligin belirleyecegi tek bir raporla sinirlandirilarak devre disi birakildi.

Sulak Alanlarin Korunmasi Yönetmeligi dün Resmi Gazete’de yayimlandi. Eski yönetmelikle karsilastirildiginda ise çevre için tartisma yaratacak sonuçlar ortaya çikti. Kuru dereler yönetmelik kapsamindan çikarildi. Arazi ve su kullanim planlamalarinda, sulak alanlarin islev ve degerlerinin korunmasi “esas” olmaktan çikarilarak “gözetimle” sinirlandirildi.

Yönü bile degistirilebilecek

Sulak alanlari besleyen akarsular ile yüzey sularinin yönlerinin izin alinmak sartiyla degistirilmesinin önü açildi. Sazlik alanlarda ekonomik ve ticari önemi olan bitki türlerinin kesimine izin verildi. Sulak alanlarin belirlenmesinde de degisiklige gidildi. Bir alanin ulusal öneme sahip sulak alan olup olmadiginin belirlenmesi için 4 asamanin geçilmesi gerekecek. Önce Orman ve Su Isleri Bakanligi tarafindan etüt ve envanter raporu hazirlanacak. Bu rapor atama ile gelen bürokratlarin çogunlukta oldugu “mahalli komisyona” sunulacak. Mahalli komisyon onay verirse dosya bakanliga gidecek. Bakanlik da onay verirse dosya bu kez çogunlugunu bakanliklardan gelen temsilcilerin olusturdugu Ulusal Sulak Alan Komisyonu’na gelecek. Bu kurul da alanin sulak alan oldugunu kabul ederse dosya yeniden bakanliga iletilecek. Son olarak bakanlik bölgeyi sulak alan olarak tescil ve ilan edecek.

Komisyonda da degisiklik

Mahalli öneme sahip sulak alanin belirlenmesinde ise önce bakanlik tarafindan hazirlanan rapor mahalli komisyonda görüsülecek. Sonra Doga Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlügü’nün onayina sunulacak. Genel müdürlügün de onay vermesi halinde alanin sinirlari tespit edilecek. Ayrica Ulusal Sulak Alan Komisyonu’ndan Kültür Varliklari ve Müzeler Genel Müdürü’nün çikarilmasi da dikkat çekti.

Özel mülkiyet kuskusu

Su kuslarinin kuluçka yaptigi, konakladigi veya kisladigi alanlar ile nadir ve nesli tehlikedeki kus türlerinin üreme bölgelerini kapsayan “mutlak koruma bölgelerine” iliskin dikkat çeken bir degisiklige gidildi. Yönetmelikteki “Bu alanlarin zorunlu olmadikça özel mülkiyete konu
olmamasi esastir” ifadesi soru isareti yaratti. Böylece nesli tehlikedeki kus türleri için yasamsal öneme sahip alanlarin özel mülkiyete konu olmasina da kapi aralandi.

Sulak alanlar yok olacak

Çevre Mühendisleri Odasi Baskani Baran Bozoglu, yönetmelikle sulak alanlarin yok olacagina vurgu yapti. Sulak alanlarin “ulusal önemi haiz sulak alanlar” ve “mahalli önemi haiz sulak alanlar” olarak ikiye ayrildigina dikkat çeken Bozoglu, “mahalli önemi haiz sulak alanlarin”, Uluslararasi Önemi Haiz Sulak Alanlar Sözlesmesi’nin (RAMSAR) kapsamina girmedigini belirtti. “Sulak alanin ulusali, mahallisi olmaz” diyen Bozoglu,yönetmelikle “mahalli önemi haiz sulak alanlarin” koruma bölgeleri kapsaminin disina çikarildigini da vurguladi. Bozoglu, bu alanlarda imar çalismalari yapilabilecegini, rantin, talanin hukuki zemininin tamamlandigini bildirdi. Istanbul için planlanan 3. havalimani projesinin
2.5 milyon agacin, 70 sulak alanin, 8 derenin yok edilmesine neden olacagina isaret eden Bozoglu, “Bu sulak alanlar, ‘mahalli önemi haiz’ olarak tanimlanmakta ve yapilasmaya açilmasi kolaylastirilmaktadir. Bozoglu, düzenlemenin iptali için dava açacaklarini bildirdi.

Mustafa Çakir/ Cumhuriyet

Sulak Alanlar Koruma Altina Aliniyor

Orman ve Su Isleri Bakani Veysel Eroglu, sulak alan koruma bölgelerinin 23’ünün yönetim planlari hazirlandigini belirterek, “Türkiye’de 300’den fazla sulak alan bulunuyor. Bu alanlarin 135’i ise uluslararasi öneme sahip ve toplam alanlari 1 milyon 645 bin hektari asiyor” dedi.
Orman ve Su Isleri Bakanligi, son yillarda etkisini daha fazla hissettiren iklim degisikligine karsi sulak alanlari koruma altina aliyor. Türkiye’de uluslararasi öneme sahip sulak alanlarin sayisi ise 135’e yükseldi.
Orman ve Su Isleri Bakani Veysel Eroglu, tespit edilerek uygulamaya aktarilan sulak alan koruma bölgelerinin 23’ünün yönetim planlari hazirlandigini belirterek, “Türkiye’de 300’den fazla sulak alan bulunuyor. Bu alanlarin 135’i ise uluslararasi öneme sahip ve toplam alanlari 1 milyon 645 bin hektari asiyor” diye konustu.

RAMSAR ALANI 14’E YÜKSELDI
Ramsar Sözlesmesine Türkiye’nin, 1994 yilinda taraf oldugunu ifade eden Bakan Eroglu, 2002 yilinda Ramsar alani sayisinin 9 iken bugün bu sayinin 14’e ulastigini belirtti. Türkiye’nin, Ramsar Sözlesmesi listesinde yer alan özellikle bu 14 alan basta olmak üzere, sinirlari içerisindeki bütün sulak alanlari korumayi ve gelistirmeyi uluslararasi düzeyde taahhüt ettigini vurgulayan Eroglu, bu dogrultuda çalismalarini yürüttüklerinin altini çizdi.

1950′LI YILLARDA SITMA ILE MÜCADELE IÇIN SULAK ALANLAR KURUTULDU
Dünya Saglik Teskilati’nin sitmayla mücadele çalismalari kapsaminda, 1950’li yillarda Türkiye’de 118 bin hektar büyüklügünde sulak alani kurutuldugunu belirten Eroglu, “Bunun disinda kuruyan herhangi bir sulak alan bulunmuyor. Kuruma riski altinda olanlara da Bakanligimizca iyilestirme yönünde müdahaleler yapiliyor. Son yillarda etkisini daha fazla hissettigimiz iklim degisikliginden sulak alanlar da menfi yönde etkilendi. Bunun önüne geçmek ve sulak alanlarimizi koruyup gelistirmek için Bakanlik olarak birçok proje yürütmekteyiz” seklinde konustu.

KONYA, AKGÖL ESKI HALINE KAVUSTU
1970’lerde kuruyan Akgöl’ün, ‘Sulak Alanlar ve Iklim Degisikligi Projesi’ kapsaminda, 2011 yilinda alanda su tutulabilmesi için bir sedde insa edildigini ve kuslarin yuvalamalari için yapay adalar olusturuldugunu ifade eden Eroglu, “Göl bir yil içerisinde eski haline kavustu ve yaban hayati tarafindan yeniden bir cazibe merkezi olma noktasina geldi” dedi.
Yüzde 90 oraninda kuruyan Konya Eregli sazliklarinda çalismalarin devam ettigini bildiren Orman ve Su Isleri Bakani Veysel Eroglu, “2012 yilinda bir proje ile alanin restorasyon çalismalarina baslandi. Teknik uzmanlar tarafindan belirlenen bölgelerde tabi malzeme ile seddeler yapiliyor ve bu sayede Eregli Sazliklari’nin yilin 365 gününde islak halde tutulmasi saglanacak” ifade etti.

“YILDA 130 MILYON METREKÜP SU BEYSEHIR GÖLÜ’NE AKTARILIYOR”
Beysehir Gölü’nden sulama maksatli aktarilan su miktarinin yillik 350-400 milyon metreküpe ulasmasindan dolayi kurak dönemlerde gölün su seviyesinin düstügünü vurgulayan Veysel Eroglu, söyle devam etti:
“Gölün bu su eksikligini gidermek maksadiyla Derebucak Havzasi’nin sularini Beysehir Gölü’ne aktaracak bir proje gelistirildi. Proje kapsaminda Derebucak Prof. Dr. Yilmaz Muslu Baraji insa edildi. Bu barajda tutulan sulari Beysehir Gölü’ne aktarmak maksadiyla iletim kanallari ve tünel açildi. Kisaca Gembos Derivasyonu adiyla anilan bu tesisler ile yilda 130 milyon metreküp suyun Beysehir Gölü’ne aktarimi gerçeklestirildi. Beysehir Gölü’nden sulama maksatli çekilen sularin tamamlanan baska tesislerce karsilanmasi ile kurak periyotlarda da tabii hayatin devami saglandi.”

“KURUMAYA YÜZ TUTMUS KIRSEHIR SEYFE GÖLÜ ESKI HALINE GETIRILDI”
Tamamen kurumaya yüz tutmus, Seyfe Gölü’nün su seviyesinin, Orman ve Su Isleri Bakanligi tarafindan gelistirilen proje ile eski seviyesine getirildigini söyleyen Eroglu, “Drenaj kanallarinin havza çikis kismina toprak sedde yapilarak tamamen kapatildi. Havzadan bugüne kadar herhangi bir sekilde su tahliyesi yapilmadi. Seyfe Gölü’nü besleyen üçüncü pinar olarak adlandirilan Malya kismindan göle su takviyesi yapilarak su seviyesinin eski haline dönmesi saglandi” dedi.

“SULAK ALANLARIN HER BIRINDE AYRI BIR ÇALISMA VAR”
Türkiye’deki bütün sulak alanlarin her birinde ayri bir çalismalari oldugunu belirten Orman ve Su Isleri Bakani Eroglu sözlerini söyle sürdürdü:
“Kayseri ilimizdeki Sultansazligi kuruma tehdidiyle karsi karsiya kalmisti. Bakanligimizin yaptigi çalismalar ile bugün bu alanlarimiz muhtesem bir güzellige kavustu.  Geçmiste çesitli sebeplerden dolayi kuruyan Antalya Elmali civarindaki Avlan Gölü de yeniden birçok kusun ugrak mekâni haline geldi. Bursa’da bulunan Uluabat Gölü’nde su sirkülasyonu istenilen seviyede olmadigindan göl tabani canlilarin bulunmadigi bir göl halini almaya baslamisti. Uluabat Gölü’nü besleyen Mustafakemalpasa Çayi üzerine tesis edilen HES projesi ile hem temiz enerji üretmeye baslandi hem de santralden birakilan bol oksijenli ve daha hizli su akintisiyla göl içerisindeki su sirkülasyonu artirildi. Manyas Gölünü besleyen Manyas Çayi’na yaptigimiz tesisler ile göldeki su seviyesini asiri oranlarda azalip artmasinin önüne geçildi. Bafa Gölü’ne ise yagisli sezondaki temiz su verilerek göl adeta yikandi, tuzlulugu azaltilarak bu sayede göldeki balik ve kus çesitliliginde artis saglandi.”

SUNI SULAK ALANLAR DA YABAN HAYATI IÇIN ÖNEMLI
Tabii sulak alanlarin yaninda barajlar ve göletler aslinda yaban hayati için son derece önemli habitatlar olduguna dikkati çeken Eroglu, “Ramsar Sulak Alan siniflandirmasi içinde Yapay Sulak Alanlar basligi içinde ele aliniyor. 135 adet uluslararasi öneme sahip sulak alan listemiz içinde basta Yedikir ve Seyhan barajlari olmak üzere suni sulak alanlar da bulunuyor” açiklamasinda bulundu.
- SULAK ALANLAR KORUMA ALTINA ALINIYOR
- ULUSLARARASI ÖNEME SAHIP SULAK ALAN SAYISI 135’E YÜKSELDI
- ORMAN VE SU ISLERI BAKANI VEYSEL EROGLU:
- “TÜRKIYE’DE 300’DEN FAZLA SULAK ALAN BULUNUYOR, BU ALANLARIN 135’I ISE ULUSLARARASI ÖNEME SAHIP VE TOPLAM ALANLARI 1 MILYON 645 BIN HEKTARI ASIYOR”

kirsehirmedya