Bagimsizlik ekonomide baslar - Murat Muratoglu yazdi

Türkiye’de enflasyon artik yalnizca fiyatlarin artmasi meselesi degil… Ekonominin nerelerde islemedigini gösteren bir teshis cihazi gibi…

Kur korumasi anlatirsiniz, rezerv artisi gösterirsiniz, borsadaki hareketi basari diye sunarsiniz, faiz kararini teknik ifadelerle süslersiniz… Grafiklerin önünde “Dogru yoldayiz” falan dersiniz…

Iyi de bütün bu anlati, vatandas alisveriste fiyat etiketinin önüne gelene kadar geçerli… Domatesin, patatesin, peynirin, etin fiyatina baktiginda anlamayacak mi durumu? Merkez Bankasi rezervini tencerede kaynatabiliyor mu?

***

Nisan ayinda, hem de TÜIK’e göre, tarimsal üretici fiyatlari yillik yüzde 42.53 artti. Üstelik geçen senenin aksine toprak bol yagis aldi, günes gördü. Bahane de kalmadi.

Diyecekler ki “Savas var!” Iyi de ayni dönemde küresel gida fiyatlarindaki yillik artis sadece yüzde 2 civarinda kaldi. Dünyada savastan etkilenen tek ülke biz miyiz? Bu biraz acayip degil mi?

Ayni küresel sartlar Avrupa için de geçerli, Amerika için de geçerli, hatta kafasina füze yiyen Arap ***

Türkiye Ziraat Odalari Birligi’nin açiklamalarini okuyunca insanin asabi bozuluyor. Tarlada 18 lira olan elma, market rafina gelene kadar 92 liraya firliyor. Yahu arada yüzde 393 fiyat farki var!

Komisyoncusu, nakliyecisi, halcisi derken ürün en az bes el degistiriyor. Antalya’dan yola çikan domates, 800 kilometre yol asip Istanbul’a gelene kadar yolda yüzde 25 fire veriyor. Sonunda vatandas elmaya degil, sistemin bütün bozuk parçalarina para ödüyor.

***

2006’da bir Tarim Kanunu çikardilar. Dediler ki, “Milli gelirin en az yüzde 1’i çiftçiye destek olarak verilecek” Yanlis anlamayin, temenni degil… Bildigin kanun! Uygulanmamasi da bildigin suç!

Oysa yilin ilk dört ayinda sadece 88 milyar lira ödeme yapildi. Ayni dönemde faize yapilan ödeme 1 trilyon 133 milyar lira… Tam 13 kati! Faiz ekonominin Sevr anlasmasi!

***

19 Mayis 1919… Tam 107 yil önce bugün, bir avuç insan “Tam bagimsizlik” diyerek yola çikti. O gün sartlar agirdi, imkânlar sinirliydi, yol karanlikti ama irade vardi.

Bugün de cebren ve hile ile ekonominin bütün kaleleri zapt edilmis, üretimin bütün dinamikleri dagitilmis, pazarin her kösesi bilfiil isgal edilmis olabilir.

Hatta bütün bu seraitten daha elim ve daha vahim olmak üzere, ekonominin basina Ingiliz vatandasi bir bakan bile atanabilir.

Iste bu ahval ve serait içinde dahi vazifemiz bellidir; Teslim olmamak. Muhtaç oldugumuz rehber, Mustafa Kemal Atatürk tarafindan çoktan yazilmistir.