Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama:
Kategori: Köşe Yazarları
Eklenme Tarihi: 05 ?ubat 2018
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 07:56
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/yazar.asp?yaziID=26804
Porno zararli mi?
Internet sayesinde , pornografi artik daha kolay erisilir ve daha çok tüketilen bir hale geldi. Peki pornografi insanin davranislarini, iliskilerini ve arzularini nasil etkiliyor?
Dünyanin farkli bölgelerinde insanlar farkli diller konusur, farkli yemekler yer, hatta farkli duygular yasarken, milyonlarca insan açisindan evrensel olan davranislardan biri porno izlemektir.
Bu kadar fazla tüketilmesine ragmen porno toplumsal bir hastalik olarak görülür. Hatta Utah'taki politikacilar pornoyu kamu sagligina tehdit olarak görüyor.
Internet ve hizli baglanti sayesinde porno son yillarda dönüsüm geçirdi. Örnegin, Newcastle Üniversitesi'nden arastirmacilara göre, sanal gerçeklik porno izleyicisini uzaktaki bir birey olmaktan çikarip ana kahraman haline getirdi.
Uzmanlar bu durumun gerçek ile fantezi arasindaki çizgiyi belirsiz kilma, iliskileri yipratma ve zararli davranislari tesvik etme riskine karsi uyarida bulunuyor.
Peki, pornonun insanlari ne sekilde etkiledigine dair ne tür veriler var?
Bu, arastirmasi zor bir konu. Zira kisilerin porno aliskanliklarini oldugu gibi yansitmasi veya dogal olmayan bir laboratuvar ortaminda sergilemesi zor görülüyor.
Buna ragmen bu konudaki arastirmalari derleyerek su sonuçlara varildigini söyleyebiliriz:
Cinsel siddet
Porno ile ilgili en önemli sorunlardan biri, tecavüz ve cinsel siddet eylemlerini tesvik, normallestirme veya tetiklemeye neden olup olmadigidir.
Bu baglanti uzun süredir arastiriliyor. Örnegin, 1970'lerde Kopenhag Üniversitesi'nde kriminoloji profesörü Berl Kutchinsky Danimarka, Isveç ve Almanya'daki cinsel suçlarin ölçümünü yapti. 60'larin sonu ile 70'lerin baslarinda porno bu ülkelerde yasallasmisti. Pornonun suç olmaktan çikarilmasi ile cinsel suçlar arasinda bir baglanti bulamadi. Tersine bu dönemde tecavüz ve çocuk tacizi de dahil olmak üzere bazi cinsel suçlarda azalma oldugu görüldü.
1995'te ise bu konuda yapilan 24 arastirmanin sonuçlari incelenerek 4000 kisiyi kapsayacak sekilde porno izleme ile tecavüz ve cinsel saldiri konusundaki düsünce arasinda bir bag olup olmadigina bakildi.
"Ilk görüsmelerinde erkegin evine giden kadin sekse hazirdir" türünden "tecavüz mitleri"ni porno izleyenler daha fazla dogru buluyor. Fakat bu deney içeren arastirmalarda böyleydi. Katilimcilarin beyanatina dayali arastirmalarda herhangi bir baglanti bulunmamisti.
Fakat son yillarda porno daha fazla siddet içermekle suçlaniyor. Bu konuda yapilan bir belgeselde, eski bir porno yildizi, 1990'larda pornonun "yatakta sevisme" sahneleri içerdigini söylerken, 2010'da incelenen 300 porno sahnesinin yüzde 88'inde fiziksel saldiri ögelerine rastlaniyordu. Bunu yapanlarin çogu erkek, saldiriya maruz kalanlar ise kadindi ve bu sahnelerde saldiriya ya zevk aliyor gibi ya da hiçbir sey olmamis gibi tepki veriyordu.
2009'da 80 arastirmayi gözden geçiren baska bir incelemede ise porno izlemekle siddet arasindaki nedensel baglanti zayif bulundu. Bu tür bulgular ayrica medya ve politikacilar tarafindan da abartiliyordu. "Pornografinin cinsel saldiri içeren davranislarin artmasina neden oldugu yönündeki tezlerden vazgeçmenin zamani geldi" sonucuna variyordu rapor.
California Üniversitesi'nden Neil Malamuth porno ile cinsel siddeti inceleyen birçok arastirma yapti. Hali hazirda cinsel saldirganligi olan erkeklerin fazla miktarda cinsel bakimdan saldiri içeren pornografi tüketmesi halinde cinsel saldiri eyleminde bulunma ihtimalinin arttigi görüldü.
Fakat Malamuth cinsel saldirinin nedenini pornoya baglamiyordu. Porno tüketimini alkol tüketimine benzeterek kendi içinde bir tehlike tasimadigina, ama tipki onun gibi, farkli risk faktörleri tasiyan kisiler için tehlikeli olabilecegine dikkat çekiyordu.
Beyin ve beden
2014'te yapilan bir arastirma, porno izlemenin beyinde zevk ile baglantili bölgenin küçülmesine neden olabilecegine ortaya koymustu. Berlin'deki Max Planck Enstitüsü'nden arastirmacilar, pornografi izlerken 60 erkegin beynini inceleyip porno izleme aliskanliklari hakkinda soru sordu.
Fazla porno izleyen erkeklerin beyninde, ödül sistemini olusturan striatum bölgesinin küçülmüs oldugu ve etkisini hissetmek için daha asiri içerikli porno tüketme ihtiyaci duyduklari görüldü.
Ayrica ereksiyon sorunu genellikle porno izleme nedeniyle duyarlilik yitirilmesine baglaniyor. Ancak bunu teyit edecek yeterli arastirma yok. Laboratuvarda porno izletildiginde, genelde porno izleyen erkeklerin daha kolay erekte olduklarini ifade ettikleri görüldü.
Iliskiye etkisi
"Bir arkadasim, kiz arkadasinin porno yildizlari gibi giyinmesini ve onlar gibi davranmasini istiyor. Pornoya erisim çok kolay. Erkek ögrenciler sinifta, otobüste telefonlarinda porno izliyor."
Ingiltere'de 17 yasindaki bir erkege ait bu ifadeler, okullardaki cinsel taciz ve cinsel saldiri konusunda hazirlanan resmi bir raporda yer aliyor.
Pornonun özellikle genç çiftler arasindaki iliskiyi olumsuz etkiledigi yönünde iddialar olmakla birlikte, arastirmalar yetiskinler üzerinde yogunlasiyor ve çeliskili sonuçlar ortaya koyuyor.
1989'da yaptigi bir arastirmada Douglas Kenrick, porno izlemenin erkeklerde partnerlerine karsi ilgi azalmasina neden oldugunu söylüyordu.
Bu arastirmanin psikoloji alaninda büyük bir etkisi oldugunu belirten doktora ögrencisi Rhonda Balzarini'nin geçen yil 150 heteroseksüel kadin ile 400 heteroseksüel erkek üzerinde yaptigi arastirmalar bu inancin dogru olmadigini ortaya koydu.
Fakat Balzarini 1989'da var olan porno miktari ve içeriginin simdikinden farkli olmasi nedeniyle farkli sonuçlara varmanin mümkün olabilecegini kabul ediyor.
Bu yil Mayis ayinda yayinlanan baska bir arastirmada ise porno izlemeye baslamanin bosanma öncesi bir belirti olabilecegi belirtiliyordu. Ayda iki-üç kez porno izledigini söyleyen Amerikali erkeklerde ayrilma ihtimali daha yüksek çikmisti. Fakat bu arastirmanin, porno izlemeye baslamanin bosanma nedeni mi yoksa mutsuz bir iliskinin göstergesi mi oldugunu belirlemesi zordu. Ama daha önemlisi, bu arastirmada ayrica, her gün porno izleyenlerin hiç izlemeyenlere kiyasla bosanma ihtimalinin daha az oldugu görüldü.
Cinsel yasam
Porno genellikle çiftlerin cinsel hayatini olumsuz etkileyen bir unsur olarak görülür. Burada izlenen pornonun türü etkili olabilir. Arastirmalar, daha fazla porno izleyen erkeklerin cinsel yasamlarindan daha az memnun olduklarini gösteriyor. Kadinlar açisindan ise tersi dogru.
Uzmanlar bunu kadinlarin pornoyu tek basina degil, partnerleri ile izlemelerine bagliyor. Erkekler ise yalniz izlediklerinde iki tarafin rizasina dayali seks içeren pornoyu daha az tercih ediyor.
Baska bir arastirmada ise partnerleri ile porno izleyenlerin, tek basina izleyenlere kiyasla kendilerini iliskilerinde cinsel bakimdan daha tatminkâr ve daha adanmis hissettikleri görüldü.
Bagimlilik
Pornonun olumsuz etkileri konusunda liste basinda siralanan seylerden biri de bagimliliktir.
Cambridge Üniversitesi'nde yapilan bir arastirmada porno bagimliligi uyusturucu bagimliligina benzetilmisti. Zira her ikisi de beyindeki ayni üç bölgeyi tetikliyordu.
Yapilan deneylerde, uyusturucu bagimlilarina uyusturucu gösterildiginde beyinde aktif hale gelen alanlar, seks bagimlilarina porno gösterildiginde de aktiflesiyor, bunlar normal insanlara kiyasla daha fazla cinsel arzu duyuyordu.
Tipki uyusturucu bagimlilari gibi onlar da bu bagimliligi zevk aldiklari için degil, istedikleri için sürdürüyordu.
Fakat arastirmacilar bunun pornonun bagimlilik yaptigi anlamina gelmeyecegini belirtiyor.
Ingiltere'deki Ulusal Saglik Hizmetleri seks bagimliligini uyusturucu bagimliligina benzetiyor. Kontrol disi porno aliskanligi seks bagimliligi olarak görülüyor. Ama porno seks bagimliliginin bir bileseni olsa da kendisinin böyle bir bagimlilik yarattigi henüz kanitlanmis degil.
Cinsel davranislar
Pornonun insanlari seks konusunda daha rahat ve açik fikirli yaptigi belirtiliyor. Ama bir arastirmada pornonun insanlari fazlasiyla rahat davranmaya ittigi de görüldü.
Homoseksüel erkeklerle yapilan bir deneyde, izledikleri pornoda prezervatif kullanilip kullanilmamasina bagli olarak korunma tercihlerinin degistigi görüldü.
Ayrica porno izlemek geçici ve rastgele seks yapma konusunda da yedi kat artisa neden olabiliyor. Ancak bunun daha çok mutsuz insanlar için geçerli oldugu söyleniyor.
2002-04 yillari arasinda yapilan bir arastirmada, porno izleyenlerin daha fazla cinsel partnere sahip oldugu ve parali seks ihtimalinin daha yüksek oldugu sonucuna varildi.
Ancak diger arastirmalarda oldugu gibi, bu tür davranislara pornonun mu neden oldugu, yoksa zaten var olan farkli nedenlere mi dayandigi açiklik kazanmis degil.
Kadina karsi tutum
Porno genellikle cinsiyetçi davranislara ve gerçekçi olmayan cinsel beklentilere neden olmakla suçlaniyor. Bu konudaki arastirmalar çeliskili sonuçlar veriyor.
Kopenhag ve California Üniversitelerinden arastirmacilar 200 yetiskinle yaptiklari deneyde, porno tüketimlerini ve bes temel kisilik özelliginden biri olan uyumluluk derecesini inceledi.
Denekler laboratuvarda porno izledikten sonra, fazla porno tüketiminin kadinlara karsi olumsuz tutumlara neden oldugu görüldü. Ama bu sadece kisilik özelligi olarak uyumluluk ve yumusak baslilik derecesi düsük olan erkekler için geçerliydi.
Sonuç?
Porno izlemek hem birey hem de toplum açisindan birçok sorunla iliskilendiriliyor. Ama bu konudaki arastirmalarda çeliskili sonuçlara variliyor; pornoyu olumsuzlayan her bir arastirmanin ardindan bir baskasinin akladigi görülüyor.
Arastirma yöntemleri ve incelenen grubun büyüklügü bakimindan sinirliliklar oldugundan bu konudaki veriler de farkli çikabiliyor.
Pornonun giderek yayginlasmasi nedeniyle riskler artar mi? Simdiden bir sey söylemek zor.
Porno konusunda yapilan arastirmalarda neden-sonuç iliskisi bakimindan sorun yasaniyor. Mutsuz iliski yasayan, beyinlerindeki ödül merkezleri küçük olan veya seks bagimlisi olan insanlarda porno cinsel saldirganlik egilimine neden mi oluyor yoksa bu insanlar porno izlemeye daha mi yatkin? Bunlari kesin bir sekilde arastirip sonuç çikarmak zor.
Ama kesin sonuçlara varilincaya kadar bu konudaki veriler, pornonun olumsuz etkide bulunmasi onu izleyen kisiye bagli oldugunu gösteriyor.
Jessica Brown - BBC Future