Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama: Soner Yalçın,fındıkta oynanan çirkin oyunları yazdı.
Kategori: Yöreden
Eklenme Tarihi: 06 Ekim 2016
Geçerli Tarih: 19 Nisan 2026, 23:05
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=23852
Nutella mi Sarelle
mi?
Odatv imtiyaz sahibi
ve basyazari Sözcü gazetesi yazari Soner Yalçin,findikta oynanan çirkin
oyunlari yazdi.
Yalçin, ‘Nutella mi
Sarelle mi? baslikli köse yazisinda Nutella'yi kesfeden Michele Ferrero ismine
dikkat çekti.
‘Evet. Findigin katma
degerini Türkiye kazanamiyor; Ferrerolar kazaniyor’ diyen Yalçin, büyük oyunu
masaya serdi.
‘Fiskobirlik gibi
tarim satis kooperatifleri yok edilince, Italyan devi Ferrero firmasi,
Türkiye'deki findigi aracilar vasitasiyla topluyor. Yani, aracilar çiftçinin
sirtindan para kazaniyor; Ferrero para kazaniyor; Türk çiftçisi magdur
ediliyor’ ifadesini kullanan yazar,
gereksiz polemik konulari etrafinda birbirimizle didisip durdugumuza vurgu
yapti.
Birilerin yüce önder
Mustafa Kemal Atatürk'e dil uzatilacagina onun 1935 yilinda topladigi Birinci
Ulusal Findik Kongresi ya da 1938'de kurdugu Fiskobirlik'ten ders çikarmasi
gerektigime isaret eden yazar, bizden findigi alip markalastiran Michele Ferrero'nun
oyununa dikkat çekti.
Ki bilin isterim.
Findik; islenip
çikolata, sekerleme ve gida ürünlerine dönüstügünde dünyada onlarca milyar
dolarlik bir ekonomi yaratiyor. Ancak Türkiye bu ekonomiden sadece yaklasik 3 milyar
dolarlik bir pay aliyor.
Iste o yazi.
Michele Ferrero
(1925-2015) adini hiç duydunuz mu?
Sanmam!..
Hiç Nutella yediniz
mi?
Yediniz!..
Dünyada günde 1 milyon
kilo Nutella satildigini biliyor musunuz?
Nutella'yi kesfeden
Michele Ferrero idi. Italya'nin Piyemonte bölgesindeki Alba kasabasinda yasayan
annesi Piera ve babasi Pietro Ferrero'nun Ikinci Dünya Savasi'ndan sonra bir
pastaneden fabrikaya dönüstürdügü markayi dünya devi haline getirmeyi basardi.
Ferrero öldügünde 24 milyar dolarlik servetiyle Italya'nin en zenginiydi.
Peki…
Kahraman Sagra adini
hiç duydunuz mu?
1964 yili, Ordu'da
findik için bir milatti. Sarkiye Mahallesi, Fatma Hatun Sokak'ta bulunan binada
findigin çuvaldan çikip modern ambalajlarda islenmesine baslandigi tesisi kuran
kisiydi.
Ünal Sagra, Kahraman
Sagra'nin ogluydu. Findik sanayiciligi konusunda deneyim kazanmasi için
Almanya'ya ögrenime gönderildi. Alman Köhler'in çikardigi ilk findikli
çikolatadan, Hamburg Findik Borsasi'na kadar bu alanda deneyimlerde bulundu.
Egitimini bitirmesinin ardindan Ordu'ya döndü ve babasi Kahraman Sagra
tarafindan kurulmus olan tesislerde çikolata üretimine basladi.
Önce Nugetalla, daha
sonra Sarelle böyle dogdu.
1985'li yillarda
Türkiye genelinde 250 Sagra Special magazasi açildi.
1990'li yillarda pes
pese yasanan ekonomik krizler ve bürokratik engeller Sagra'yi finansal açidan
zorladi. Sagra, Bayindir Holding tarafindan satin alindi.
Sonra Bayindir Holding
batti; Sagra TMSF'nin eline geçti.
Sonra 2007'de Toksöz
Grup tarafindan alindi.
Sonra…
Sagra bir dünya markasi
olamadi.
Oysa…
Hep kendi gelistirdigi
markalarla dünya devi olan Michele Ferrero hayatinda disaridan tek sirket satin
aldi:
Türk Oltan Gida! (Trabzon
firmasi)
Niye?
Sundan…
DERS ÇIKARMAK
Dünyada findigin yüzde
85'ini Türkiye üretiyor.
Dünya çikolata devleri
findigi bizden aliyor.
Bu sebeple 2015
yilinda findikta ihracat rekoru kirdik:
2 milyar 827 milyon
dolarlik satisla findikta bugüne kadar en büyük döviz geliri yaptik.
Iyi de…
Bizden findigi alip
markalastiran Michele Ferrero'nun yillik cirosu, 11 milyar dolar!
Parayi
karsilastirdiginizda ihracat rekoru kirdigimiz rakam komik duruyor.
Italya ile hemen hemen
ayni yillarda basladigimiz yarista neden bu derece geri kaldik?
Findik; islenip
çikolata, sekerleme ve gida ürünlerine dönüstügünde dünyada onlarca milyar
dolarlik bir ekonomi yaratiyor. Ancak Türkiye bu ekonomiden sadece yaklasik 3 milyar
dolarlik bir pay aliyor.
Evet. Findigin katma
degerini Türkiye kazanamiyor; Ferrerolar kazaniyor.
Iste bu nedenle
Türkiye'den sirket aliyorlar. Fiskobirlik gibi tarim satis kooperatifleri yok
edilince, Italyan devi Ferrero firmasi, Türkiye'deki findigi aracilar
vasitasiyla topluyor. Yani, aracilar çiftçinin sirtindan para kazaniyor;
Ferrero para kazaniyor; Türk çiftçisi magdur ediliyor.
Yoksa Ferrero niye
Türk sirketi satin alsin?
Bunlari konusmuyoruz…
Bunlari yazmiyoruz…
Bunlari tartismiyoruz…
Gereksiz polemik
konulari etrafinda birbirimizle didisip duruyoruz.
Oysa. Findik üretimini
nasil artiracagiz; üretici gelirini nasil yükseltecegiz; ve dünya devi markalar
nasil yaratacagiz, bunlar konusunda çalismalar yapmamiz gerekmiyor mu?
Atatürk'e dil
uzatilacagina onun 1935 yilinda topladigi Birinci Ulusal Findik Kongresi ya da
1938'de kurdugu Fiskobirlik'ten ders çikarmak gerekmiyor mu?
Açilan yolda devam edilse idi; Michele Ferrero yerine dünya findik devi bir Türk markasi olmaz miydi?
Soner Yalçin - ODATV