Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama:
Kategori: Köşe Yazarları
Eklenme Tarihi: 27 Haziran 2016
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 07:49
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/yazar.asp?yaziID=23266
SIIR NEDIR?
Sevgili dostlar,
Siir yazip, siiri
konusmak, siirce düsünüp hayata siir penceresinden bakmak, belki pek çogumuzun
hayalidir. Siir öncelikle duygudur. Duygularin birikimi ve dökülüsüdür. Ama her
yazdigimiz siir midir? Siir nedir? Yazdiklarimizin hangisi siir hangisi duygu dökülüsüdür?
Duygulardan dökülenlere siir diyebilmemiz için dil, estetik ve biçim yönünden
nasil bakmaliyiz?
Hece nedir, Aruz
nedir, Serbest nedir? Bunlarin hepsi, essiz Türkçemizle siirde güzel söyleyise ulasabilmekte kullandigimiz birer formdur. Iste bunlarin ne demek oldugunu tam olarak bilmeden saf siire
yaklasamayiz; yazdigimiz siirlerle güzel Türkçemize haksizlik etmis oluruz.
Kimse alinmasin ama, siiri sadece duygularin ifadesi olarak görmek ve “Efendim,
ben söyledim
oldu”
demek, büyük bir gaflettir.
Sair siirini hem bilgiyle hem de kültürle beslemek zorundadir. Dil, estetik ve
biçim konusunda birtakim kaygilari olmayan saire- eskilerin deyimiyle- mütesair
denilir. Sairlik ve siir yazmak zor bir istir; çünkü orada kullanilan,
yüzyillardir islenmis öz dilimiz güzel Türkçemizdir. Türkçeyi kötü kullanmaya,
onu köreltmeye ve gerçek siirden uzaklastirmaya, ne sair ne de herhangi bir
Türk vatandasinin hakki vardir. Siir yazan ve siirle ugrasan herkes, siir
gelenegimizi- bastan sona kadar- bütün örnekleriyle ve incelikleriyle bilmek
zorundadir. Bu söylediklerimden mahrum olanlar zaman içersinde bir buz gibi
eriyip yok olacaklar ve isimlerini bir sonraki çaga tasiyamayacaklardir.” Diyen sayin Mehmet Nuri Parmaksiz hocam dan
edindigim
bilgiler isiginda
sunlari
da paylasmak istiyorum.
Divan edebiyatinin
basladigi döneme kadar sairlerimiz tarafindan kullanilan hece tarzi, 11.
Asirdan sonra da halk sairlerimiz tarafindan kullanilmistir. Eskilerin “ parmak
hesabi”
dedigi
hece formunda esas, amiyane tabirle, misralardaki hece sayilarin esitligine
dayanir. Gelenegimiz içerisinde 16 heceyi asan kaliplara rastlanmaz. Hece
tarzinda ritim, durak ( durgu) denilen araliklarla saglanmaya çalisilir. Bu
yüzden, daha çok kullanilan 7, 8, 10, 11 ( en çok kullanilan hece kalibidir),
12 ve 14`lü kaliplar; çogunlukla 4+3, 4+4(5+3), 5+5, 6+5(4+4+3), 6+6(4+4+4) ve
7+7 seklinde duraklanarak kullanilmistir. Dönem dönem duraksiz heceli siir
yazanlar olmussa da, durakli söyleyisteki güzelligi kanimca pek yakalayamamislardir.
Kimileri, siiri ve
söyleyisi, durak veya aruzdaki gibi bir takim kaliplar içine sokmayi kabul
etmemis olsa da, duraksiz dedikleri siirler içinde bile, derinlemesine bakarsak
belli yerlerde (adina durak denmese de) bazi disiplinlerin kullanildigini
görebiliriz. Siirdeki durak veya kalip, seslerin belli bir ritim ve melodi
içinde bize ulasmasini saglar. Bir birlik içinde duydugumuz bu seslerde, bir de
mana güzelligi varsa, iste o misra ya da dörtlükte siiriyet saglanmis demektir.
Sekil kurgusu iyi olmayan siirler, ne anlatirlarsa anlatsinlar, tam olarak
basarili sayilmazlar. Serbest siir dikkatlice incelenirse siirde iç kafiyelerin
oldugu ve nefes duragi diye düsünülen duraklarin bulundugu görülür. Anlatimda
bir ahenk, akicilik ve bütünlük göze çarpar.
Bu bilgileri edinmeden
önce yazdiklarimin siir olmadigini fark ettigim için buradan sizlerle paylasmak
istedim. Eger simdi yazdiklarima siir diyebiliyorsak iste bu bilgiler isiginda
yazmaya çalisiyor olmamdandir.
Bol siirli zamanlar
diliyorum.
Kaleminiz güçlü,
ilhaminiz bol olsun.
Yazan : Serife Çinar - Sair