Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: İsveç'te çöpten elde edilen enerji 1 milyon evi ısıtıyor
Kategori: Çevre
Eklenme Tarihi: 02 Temmuz 2015
Geçerli Tarih: 19 Nisan 2026, 17:04
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=21596
ÇÖPTE ISVEÇ MODELI
Çöp illerimizin sorunu, içlerimizin
sorunu, köylerimizin sorunu… Bölgenin sorunu, Türkiye’nin sorun!
Giresun’da olusan çöp dagindan
tutunda dere yataklarina ve tatli su havzalarina kadar dökülen çöplerle ilgili
kökten bir çözüm üretilemiyor ülkemizde… Ilimizde, herkes gözünü Çavuslu’ ya
dikmis, tesisisin açilmasini bekliyor.
Kaldi ki o tesisle ilgili geçmisten
günümüze yasanan sorunlari da hepimiz biliyoruz.
Yine o tesisle ilgili baska bir
komedinin de nasil yasandiginin geçtigimiz günlerde yazmistik. 2014 yili 5
Haziran’da bitti diye açilisi yapilan, hatta video konferans yöntemiyle
Cumhurbaskanina açilisi yaptirilan tesisler hâlâ çalismaya baslamadi.
Geçen hafta yerel gazetelerde çikan
bir haberin basligi bizleri heyecanlandirmisti. Gerçi haberin tamamini
okundugumuzda heyecanlanacak bir seyin olmadigini gördük.
Haberin basligi:” Çöp Sorunu
Çözülüyor.” Nasil heyecanlanmazsiniz!
Görele Belediye Baskani Tolga
Erener’in bir açiklamasi olmus: Erener; Çavuslu’ da kurulan Kati Atik Bertaraf
Tesisi ve Düzenli Depolama Alani’nin bitirilmesiyle çöp sorunun çözülecegini
söylemis.
Görele Belediyesi geçici olarak,
sahil yolu yapimi sirasinda kazanilan bir çukuru çöp döküm alani olarak
kullaniyormus. Birçok belediye çöplerini dere havzalarina dökerek içme sularini
dahi kirletiyormus. Gerçi bu alana çöp dökmekten memnun degillermis ancak baska
da seçenekleri yokmus.
Dedik ya herkesin gözü Çavuslu’ da.
Oysa ayni günlerde ulusal basinda
çöple ilgili baska bir haber daha çikti. Biz de yazimizin basligini bu haberden
aldik. Isveç çöpten enerji üreterek ülkenin enerji ihtiyacini karsiliyormus.
Hatta çöp sikintisi çektikleri için
komsu ülkelerden çöp temin ediyorlar ve üstüne üstlük çöpünü aldiklari
ülkelerden üste para aliyorlarmis.
Iste Çöpte Isveç Modeli dedigimiz bu.
Çavuslu’ yla ilgili tartismalarin
zirveye ulastigi günlerde hep bunu dile getirdik. Gelismis ülkelere bir bakalim
dedik, onlarin çöp sorununu nasil çözdügünü bir arastiralim dedik. Bu güzelim
Çavuslu’ yu çöple anilir olmaktan kurtaralim dedik ama dinleyen olmadi.
Isveç’in Linköring isimli bir sehri
var. Nüfusu 110 bin. Belediye baskanlari bir Türk; Muharrem Demirok.
Bu yerlesim yerinin tüm enerjisini
çöplerin dönüsümünden sagliyorlar. Nüfusu Giresun’un nüfusundan fazla… Çöpten
enerji elde etmek için kurduklari tesisten koca sehrin enerjisini
karsiliyorlar.
Ama bir sorunlari var, çöp
yetistiremiyorlar. Bunun da komsu ülkelerden tedarik ediyorlar. Avrupa
ülkelerinde çöp depolama yasak oldugu için neredeyse her ülke çöpünü Isveç’e
vermek istiyor. O zaman da üste para aliyorlar çöp aldiklari ülkelerden.
Iyi is degil mi?
Böyle bir sistemden Çavuslu’ ya çöp
tesisi kuranlarin bilgisi yok mu? Neden böyle bir tesis degil de bugün
yaptiklari gibi degisik bir depolama yöntemini dayatiyorlar?
Var iste,dünya da örnekleri var;
adamlar çöpten enerji elde ediyorlar.
Türkiye neden böyle bir sisteme
geçmiyor ki!
Çok pahallidir diyeceksiniz degil mi?
yapmayin Allah askina; dünyanin Çin’den sonraki en büyük ikinci ekonomisi
dedigimiz Türkiye için pahalli sözü eski Türkiye’de kaldi.
Kaldi ki elde ettiginiz enerjiyi
satarak yatirim harcamalarinizi karsilayabilirsiniz. Hani son yillarda çokça
uyguladigimiz bir yöntem var: Yap-Islet yöntemi…
Enerjimizi çöpten sagladigimizda HES’
lere ve nükleere santrallere de ihtiyaç duymayabiliriz.
Adamlar yapmislar olmus,biz de neden
olmasin?
Isveç’te çöpten elde edilen enerji 1 milyon evi isitiyor
Isveç’te çöpten elde edilen enerji
ile 1 milyona yakin evin isitilmasi saglanirken, 300 bin evin ise elektrik
ihtiyaci karsilaniyor.
Isveç, evsel atiklarin modern
yöntemlerle islenmesi yoluyla elde ettigi biyogazi hem isitma hem de elektrik
üretmek için kullaniyor. Nüfusu 10 milyona yakin ülkede, evlerde olusan
çöplerin yüzde 99’unu elektrik üretimi için kullanilirken, kalan yüzde 1’lik
kisim ise tarimsal gübre amaçli degerlendiriliyor.
Isveç, evsel atiklarin modern
yöntemlerle islenmesi yoluyla elde ettigi biyogazi hem isitma hem de elektrik
üretmek için kullaniyor. Nüfusu 10 milyona yakin ülkede, evlerde olusan
çöplerin yüzde 99'unu elektrik üretimi için kullanilirken, kalan yüzde 1'lik
kisim ise tarimsal gübre amaçli degerlendiriliyor.
Isveç vatandasi 33 yasindaki James
Cronin, AA muhabirine, 17 yasindan beri çöpleri ayiklayip, en yakindaki
istasyona biraktigini, bu islemi yapmadan önce özel bir egitim almadigini ancak
okulda fen derslerinde geri dönüsümün önemini ögrendigini söyledi. Cronin,
söyle devam etti:
"Stokholm'de eger geri dönüsüm
yapmazsak bunun bir cezasi yok ancak her gün televizyonlarda, radyoda,
internette geri dönüsümle ilgili haberleri görüyoruz ve duyuyoruz, bu artik
bizim için bir aliskanlik. Simdiki çocuklar ise bu konuda daha sansli, çünkü
okulda derslerde bu konu ayrintilariyla isleniyor."
Pernilla Enström ise evde çöpleri
plastik, cam ve metal olarak üç kisma ayirdigini ancak annesinin biraz daha çok
siniflandirma yaptigini söyledi ve sunlari kaydetti:
"O sprey kutularini, yemek
artiklarini ya da pilleri de ayri bir sekilde siniflandiriyor, bazen kullanmadigimiz
esyalari ikinci elde satiyoruz . Çöpleri evimize en yakin geri dönüsüm
kutularina birakiyoruz. Bazi apartmanlarda ise bu kutular konteyner seklinde ve
apartmanin içinde, birkaç yil önce ise durum farkliydi, bisikletlerimize
çöplerimizi yükleyip biraz uzaktaki konteynerlara birakiyorduk."
Yaklasik 10 milyon nüfusa sahip
Isveç, kendi çöp kaynaklarinin bitmesi durumunda komsu ülkelerin yani sira
Ingiltere, Italya, Irlanda ve Balkan ülkelerinden çöp aliyor. Isveç, 2013
yilinda 25,5 gigawatt yenilenebilir enerji üretim kapasitesine ulasti ve bu
kapasite, 2014 yili için 26,6 gigawatt olarak tahmin ediliyor.
Ülkede, 2013 yilinda yenilenebilir
enerji üretimi yatirimlarina 1 milyar dolar ayrilmis ve enerji verimliligi için
uzun yillardir enerji verimliligi çalismalari yapiliyor.
Haber : Nihat Öztürk www.gorelesol.com