Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama: Türkiye, bu yıl ilk kez İspanya ve Tunus'tan 6 bin ton zeytinyağı ithal edecek
Kategori: Ekonomi-Çalışma Hayatı
Eklenme Tarihi: 07 Mart 2015
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 09:25
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=20640
Sonunda zeytinyagi da
ithal ettik!
Zeytinyaginda ihracat
rekoru beklentisiyle girilen yeni sezon,ihracatçi için kabusa döndü.
Ispanya'daki kuraklik
nedeniyle fiyatlarin yükselecegi söylentisi nedeniyle üreticinin zeytinyagini
stoklamayi tercih etmesi fiyatlari hizla artirdi. Ihracatin durmasi üzerine
ihracatçi, tarihte ilk kez ithalat yolunu seçti. Türkiye, bu yil ilk kez
Ispanya ve Tunus'tan 6 bin ton zeytinyagi ithal edecek.
Ege Zeytin ve
Zeytinyagi Ihracatçilari Birligi Baskani Gürkan Renklidag, devlet destekleriyle
zeytin agaci sayisini hizla artiran ve bu yil 190 bin tonluk bir zeytinyagi rekoltesi
hedefleyen sektörün "rekor kirma" beklentisiyle girdigi 2015
sezonunda kabus yasadigini söyledi.
Hasat öncesi dünyanin
en büyük üreticisi olan Ispanya'da kuraklik nedeniyle üretimin düsecegi, bunun
da dünya fiyatlarini yükseltecegi beklentilerinin siklikla dile getirildigini
belirten Renklidag, geçen sezonun yok yili olmasindan sezona stoksuz
girilmesinin de etkisiyle ürün henüz dalindayken fiyatlarin katlanmaya
basladigini anlatti.
Üreticinin
"fiyatlar daha yükselecek" beklentisiyle mecbur kalmadikça ürün
satmamayi tercih ettigini, isi zeytinyagi olmayan bir çok yatirimcinin da yag
stoklamaya basladigini dile getiren Renklidag, su bilgileri verdi:
"Üretici malini
pazara indirmeyince sizma yagin üreticiden alim fiyati kilogramda 12,5 lira
seviyesine gelerek rekor kirdi. Bunun üzerine 2,5 lira masraf koyarsaniz 15
lira yani 6 dolar eder. Bu fiyatla ihracat yapmak mümkün degil. Türkiye geneli
rakamlara baktiginizda da bu görülür. Bir önceki var yili olan 2012/2013'de,
sezonun basladigi kasim ayindan subata kadar olan ihracat 17 bin 824 tondu, bu
yil ayni dönemde 5 bin ton oldu. Neredeyse üçte bir oraninda düstü. Bu ihracati
yapan sirketler de dünya marketlerinde yillardir emek vererek yer edindikleri
raflari kaybetmemek için zararina yapiyor. Yapilan ihracatin ortalama kilogram
fiyati 4,7 dolar. Yani tonunda bin 300 dolar zararla ihracat yapiyoruz"
Piyasada olusan
kilidin mantik disi oldugunu, 60 yildir zeytinyagi isiyle ugrastigini, ilk kez
bu kadar ilginç bir sezon gördügünü anlatan Renklidag, ürün ve pazar bol iken
ihracatin olmadigi bir sezon yasadiklarini anlatti.
Ithalat,üreticinin
zararina
Bazi ihracatçilarin
pazarlarini kaybetmemek için gümrük vergisini ödeyerek ithalat yapmak üzere
baglanti yaptiklarina dikkati çeken Renklidag, "Sektördeki 3 firma, yüzde
33 oranindaki gümrük vergisini de ödeyerek Ispanya ve Tunus'tan toplam 5-6 bin
ton zeytinyagi ithalati yapmak için baglanti kurdu. Bu, Türk zeytinyagi
tarihinde bir ilktir. Iç piyasada fiyatlar o kadar sisti ki vergisiyle ithalat
yapip ihraç etmenin maliyeti dahi iç piyasadan almaktan daha karli hale geldi.
Sektörün geldigi bu durum, üreticinin de zararinadir. Insanlarin kisa vadeli
karlari degil bu isin gelecegini düsünerek hareket etmesini diliyoruz"
diye konustu.
Fiyatlara denge getirebilmek
amaciyla Gida, Tarim ve Hayvancilik Bakanligi'nin "zeytinyagi
üreticilerine verdigi primlerin kademeli olarak degisen oranlarla
ödenmesi" önerisini getirdiklerini söyleyen Renklidag, sadece bu sezon
uygulanmak üzere malini erken satan üreticiye daha yüksek, geç satan üreticiye
ise düsük oranlarla ödeme yapilmasinin piyasaya denge getirebilecegini savundu.
Ekonomi Bakanligi'ndan
da ambalajli ihracatta uygulanan destegin tonda 2 bin 500 lira olmasini talep
ettiklerini, kendilerine iletilen tonda bin 300 dolarlik rakamin piyasaya bir
etkisinin olmayacagini iddia eden Renklidag, sözlerini söyle sürdürdü:
"Insanlar biçak
sirtinda isini götürmeye çalisiyor. Ama bu is böyle devam edemez. Bu sezonda
yasanan sikinti, Türkiye'nin 2023 ihracat hedeflerini de etkileyebilecek
büyüklükte. Türkiye, 24 bin tonluk ambalajli zeytinyagi ihracat pazari
yakalamisti. Simdi bunu kaybetme noktasindayiz. Hükümetin piyasaya acilen
müdahale etmesi gerekiyor. Aksi taktirde tüm pazarlarimizi kaybedecegiz."
Türkiye, "var yili" olan 2012-2013 sezonunda 92 bin ton zeytinyagi ihracati yaparak 292 milyon dolar gelir elde etmisti. "Yok yili" olarak anilan geçen yil ise 26 bin 300 ton zeytinyagi ihraç ederek 100 milyon dolar gelir saglamisti. Bu yil sezonun basladigi Kasim ayindan bu yana ise ihracat 5 bin 159 ton oldu.
AA