Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: Kiralık işçi modeline Türk-İş,Hak-İş ve DİSK kati surette karşı çıkıyor
Kategori: Ekonomi-Çalışma Hayatı
Eklenme Tarihi: 08 ?ubat 2015
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 03:11
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=20390
Özel Istihdam Bürolari
Ne Anlama Geliyor?
Hükümet'in kurmak
istedigi "Özel Istihdam Bürolari", "Özel Kölelik Bürolari"
olarak degerlendiriliyor. Kiralik isçi modeline Türk-Is,Hak-Is ve DISK kati
surette karsi çikiyor.
Özel Istihdam Bürolari
yani Özel Kölelik Bürolari ile kiralik isçi modelini Türkiye’ye getirmek
isteyen hükümet, kollari sivadi. Milli gazetenin haberine göre, bu yolla
yatirim sorununu isçinin emegini daha da ucuzlatarak çözmeye çalisacak Hükümete,
Türk-Is, Hak-Is ve DISK kati surette karsi çikiyor. Sendikalarin karsi
çikmasina ragmen hükümet kiralik isçi modelini getirerek, emegi yani alin
terini de özel sektörün kontrolüne terk ederek bir anlamda özellestirmis
olacak. Sömürünün son noktasi olan kiralik isçi modeli ile artik is arayan
issiz de, isçi arayan isveren de ‘Özel Istihdam Bürolarina’ diger adiyla ‘Özel Kölelik
Bürolari’na basvuracak.
Yabanci Sermaye Öyle
Istiyor Diye…
Taseronlugu bile
aratir hale getirecek olan ve yakin bir gelecekte is barisini ortadan
kaldirarak çalisma hayatini zehir edecek olan bu model tamamen yabanci sermaye
istedigi için getirilmek isteniyor. Hükümette bu yolla isçilik maliyetlerini
daha da ucuzlatarak yabanci sermaye için Türkiye’yi cazibeli hale getirecek. Elde
satilacak pek bir sey kalmayinca yabanci sermayenin yatirim için Türkiye’ye
ancak bu yolla gelebilecegi düsünülüyor. Sendikalar amelelik pazarlarindan bile
onursuz olan bu çalisma biçimine kesinlikle karsi çikiyor. Ancak hükümet, buna
ragmen kiralik isçi modelini ne yapip edip Is Kanunu’na katmak istiyor. Yerel
seçimler öncesinde kamuoyu tepkisinden dolayi bunu yapmasi pek mümkün
görünmüyor. Hükümetin buradaki israri,
seçimlerden istedigi sonucu almasi durumunda hiç kimsenin gözünün yasina
bakmadan kiralik isçi modelinin hayata geçirecegini gösteriyor.
Haklar Tamamen Rafa Mi
Kaldirilacak?
BU çalisma seklinde
isveren maliyetlerden kurtulmak için isyerinde kadrolu isçi bulundurmayarak
sürekli kiralama yoluna gidecek. Issizler ordusu ise Özel Kölelik Bürolari’nin
kiralik isçileri olarak is bulundugunda çalisacak is olmadiginda evinde veya
kahve köselerinde hiçbir ücret almadan bürolardan gelecek haberi bekleyecek. Bu
modelde kiralanan (isçi) degil kiralayan ‘Özel Kölelik Bürolari’ kazanacak.
Sermayenin de isçilik maliyetleri asagiya çekilecek. Is Kanunu’nda isçiyi
koruyan ve zaten sinirli olan çok önemli maddeler islevsiz hale gelecek.
Sendikal haklar tamamen rafa kaldirilacak. Bu uygulamanin hayata geçmesiyle 12
milyon isçinin neredeyse tamami asgari ücrete yani kölelik ücretine mahkûm
birakilacak.
Hükümetin uzun süredir
üzerinde çalistigi ve son günlerde sendikalara dayattigi ‘özel istihdam
bürolari araciligi ile geçici is iliskisi’ yani kiralik isçi düzenlemesi hayata
geçirilirse çalisma hayatinda kölelik sistemi tam manasiyla kurulmus olacak.
Sendikalari ve çalisanlari simdiden kara kara düsündürmeye baslayan bu çalisma
modeli ile emek daha da degersizlestirilerek isçiler köleler gibi alinip
satilabilecek. Mevcut durumda çagdas kölelik olarak tabir edilen taseronlugu
bile aratir hale getirecek olan bu modelle, zaten çok sinirli olan sendikal
örgütlenme tamamen tarihe karisacak. Is Kanunu’nda isçinin elinde kalan haklar
da elinden alinacak. 12 milyon isçinin neredeyse tamami asgari ücrete yani
kölelik ücretine mahkûm birakilacak.
Istihdami artiracagi
ve kayit disiligini önleyecegi propagandasi ile sendikalara ve çalisanlara
kabullendirilmeye ugrasilan kiralik isçi modelinde diger bir tehlike ise emek
yani alin teri bir anlamda özellestirilerek, yabanci sermayenin kontrolüne terk
edilecek. Emek nasil özellestirilebilir diye sorulabilir. Söyle ki, kiralik
isçi modelinde isçi ile isverenin arasina Özel Istihdam Bürolari girecek. Is
arayan bireyin artik bir hükmü kalmayacak. Kisinin nerede çalisacagina ve nasil
çalistirilacagina Özel Istihdam Bürolari karar verecek.
Emek Sektörü Yabancilarin
Kontrolünde Mi Olacak?
Diger yandan ‘Özel
Istihdam Bürosu’ sektörü de diger sektörlerde oldugu gibi yabancilarin
kontrolünde olacak. Simdiden bu sektörün küresel sirketleri Türkiye’de
subelerini açmis durumdalar. Manpower, Adeco, Pricewaterhousecoopers, Randstad
gibi uluslar arasi bürolar Türkiye’de subelerini açarak dört gözle geçici is
iliskisi kanununun çikartilarak kiralik isçi modelinin uygulanmasini
bekliyorlar. Bu konuda lobi faaliyetlerini bile dört koldan sürdürüyorlar. Bir
taraftan hükümet nezdinde görüsmeleri sürdürürken bir taraftan da iletisim
kanallarini kullanarak geçici is iliskisi kanunun çikmasi durumunda Türkiye’de
istihdamin artacagi propagandasini yapiyorlar.
Sistem nasil
çalisacak?
Bilindigi üzere Is
Kanunu’nda 2003 yilinda yapilan degisiklikle Özel Istihdam Bürolari’nin
kurulmasinin önü açilmisti. Bu bürolarin görevleri Iskur’un yaptigi gibi is
bulmada araciliktan öteye geçmiyor. Eger bu bürolara geçici is iliskileri kurma
hakki da verilirse isçileri kiralamaya baslayacaklar. Bu ne demek? Is arayan
birey her hangi bir isyerine degil bu bürolara basvuracak. Isverenlerde
aradiklari isçileri bu bürolardan talep edecekler. Burada Iskur’un ve mevcut
Özel Istihdam Bürolarinin yaptigi gibi aracilikla, kiralik isçinin kesinlikle
karistirilmamasi gerekiyor. Aracilikta is bulundugunda araci olan ortadan
çekilirken, kiralik isçide durum böyle degil. Yani Iskur veya ayni görevi gören
Özel Istihdam Bürolari araciligiyla is bulan birey, Iskur’un ve Özel Istihdam
Bürosu’nun isçisi degil asil isverenin isçisi olarak çalisiyor ve kanuni
haklarini da ona göre kullaniyor. Kiralik isçi düzenin de ise Özel Istihdam
Bürolari bu isçileri kiralayacak. Isçi çalistigi isyerinin isçisi olmayacak.
Yapacagi isin süresine göre o isyerinde çalisacak. Ücretini de kendisini o
isyerine kiralayan özel istihdam bürosundan alacak. Burada isçinin alacagi
ücret, asil isverenin verdigi ücret üzerinden degil Özel Istihdam Bürosu’nun
belirledigi rakam üzerinden ödenecek. Yani çalisan isçi, kazanan özel istihdam
bürosu olacak. Böylece isçinin emegi üzerinden bu bürolara büyük bir rant
kapisi açilmis olacak.
Köle Ticaretinin
Sahipleri Kanunun Biran Önce Çikmasini Istiyor
43 ülkede özel
istihdam bürosu bulunan ve Türkiye’de de 2006 yilinda büro açan küresel
Hollandali sirket Randstad adina geçtigimiz hafta yapilan açiklamada, geçici is
iliskisi kanunun Türkiye’nin istihdam pazari için tasidigi öneme vurgu
yapilarak, yatirim ve istihdamda Türkiye’nin kurtulusunun burada olduguna
dikkat çekildi. Simdiden Türkiye’de özel istihdam bürosu sektöründe önemli bir
paya sahip oldugu vurgulanan açiklamada, “Bizim için önemli olan önce bir sehre
girmek orada maksimum basariyi yakalamak. Zaten sonrasi geliyor” denilerek
sektördeki hedeflerini de ortaya koydular. Bilindigi üzere cografi kesiflerin
ardindan ortaya çikan köle ticaretinin merkezi ve baslangiç noktasi da Hollanda
idi. Çagdas kölelik modeli olarak görülen kiralik isçi modelinin de yine
Hollandali bir sirket tarafindan öve öve bitirilememesi bu düzenlemenin kimlere
hizmet edecegini de gözler önüne seriyor.
Yabanci Sermaye Için
Tek Çareyi Isçiyi Kölelestirmekte Görüyorlar
Is Kanunu’ndaki
düzenlemelere ragmen emege yönelik suiistimaller yaygin bir sekilde yasanirken
bu modelle birlikte suiistimaller tamamen mesrulastirilacak. Peki, hükümet,
çalisanlarin tamamen aleyhine olan ve çalisma barisini tamamen ortadan
kaldirarak çagdas kölelik düzenini kuracak olan bu modeli neden israrla
getirmek istiyor? Çünkü her seyini yabancilara kaptiran hükümet burada da
yatirimlarin sürekliligi için tek çare olarak bunu görüyor. Isçilik maliyetleri
ne kadar ucuz olursa, yabanci sermayenin Türkiye’ye gelmesi o kadar kolay olur
düsüncesi ile bu düzenlemeyi hayata geçirmek istiyor. Yerel seçimler öncesinde
kamuoyu tepkisinden dolayi hükümetin bunu yapmasi pek mümkün görünmüyor. Fakat
hükümetin buradaki israri, AKP’nin seçimlerden istedigi sonucu almasi durumunda
hiç kimsenin gözünün yasina bakilmadan kiralik isçi modelinin hayata
geçirilecegini gösteriyor.
Sistem iste böyle
isleyecek
Is arayan birey her hangi bir isyerine degil bu bürolara basvuracak. Isverenler de aradiklari isçileri bu bürolardan talep edecekler. Burada Iskur’un ve mevcut Özel Istihdam Bürolarinin yaptigi gibi aracilikla, kiralik isçinin kesinlikle karistirilmamasi gerekiyor. Aracilikta is bulundugunda araci olan ortadan çekilirken, kiralik isçide durum böyle degil. Yani Iskur veya ayni görevi gören Özel Istihdam Bürolari araciligiyla is bulan birey, Iskur’un ve Özel Istihdam Bürosu’nun isçisi degil asil isverenin isçisi olarak çalisiyor ve kanuni haklarini da ona göre kullaniyor. Kiralik isçi düzeninde ise Özel Istihdam Bürolari bu isçileri kiralayacak. Isçi çalistigi isyerinin isçisi olmayacak. Yapacagi isin süresine göre o isyerinde çalisacak. Ücretini de kendisini o isyerine kiralayan özel istihdam bürosundan alacak. Burada isçinin alacagi ücret, asil isverenin verdigi ücret üzerinden degil Özel Istihdam Bürosu’nun belirledigi rakam üzerinden ödenecek.
habervaktim.com