Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama:
Kategori: Köşe Yazarları
Eklenme Tarihi: 14 Ocak 2015
Geçerli Tarih: 25 Nisan 2026, 15:14
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/yazar.asp?yaziID=20250
ASKIN ÜÇ TÜRÜ - Doç. Dr. Safak Nakajima
Kimine göre ask, kör olmak, ondan baskasini görememek, onun
yanlislarina göz yummak, gözünü ondan alamamaktir.
Ask, pervane olmak, kendini onun atesine atmak ve yanmaktir,
kimisi için.
Bazilari âsigi, sarhosla karsilastirir ve:
‘’Sarhosla âsik arasindaki fark; birinin teki iki, digerinin
ikiyi tek görmesidir!’’ der.
Bir zamanlar asktan basi dönerken, zamanla algisi degismis
olanin tanimi ise ilginçtir:
‘’Ask; karsisindakini bulunmaz Hint kumasi sanmakla, bes
para etmez birisi oldugunu anlamak arasinda geçen süredir.’’
Eger siz de âsiksaniz veya bir zamanlar âsik olduysaniz, bu
duyguyu kimbilir hangi renkli sözcüklerle betimlemis, siirlerle kâgitlara
dökmüssünüzdür.
Askin esiri oldugunuzda belki, sevdiginizin sizi, sizin onu
sevdiginiz gibi sevmedigini hissetmis, aradaki farki anlamaya çalismissinizdir.
Haksiz da sayilmazsiniz!
Askin farkli çesitleri olabiliyor!
Ask üzerine arastirmalar yürüten bilim insanlari, askin üç
çesidi oldugunu söylüyor.
Ilki, romantik ask.
Bu tür ask, pervane olmak, ikiyi tek görmek tanimlarinda
sözü geçen türden bir ask.
Kisinin kendisini kaybettigi, sevgilinin akildan hiç
çikmadigi, onu bes dakika görmek için çok seyin feda edilebildigi ruh hali…
Sevgiliyi hayatin merkezi haline getirmek, sahiplenmek, bir
baskasiyla beraber olmasi ihtimalini, dayanilamaz bir felaket gibi algilamak…
Ona susamislik duygusu…
Beynin, feniletilamin ve dopamin seline kapilip gitmesi…
Arastirmalar, bu ruh halindeki bir insan beyninin, kokainle
uyarilmis insan beynine benzer özellikler gösterdigini ortaya koyuyor.
Asiri uyarilmis bir beyin haline geliyor, romantik âsik
beyni.
Takintili oluyor; masuktan baska sey düsünemiyor!
Romantik ask, bir duygu olmaktan çok, güçlü bir içgüdü.
Biyolojik antropolog Dr. Helen Fisher’a göre, romantik askta
görülen yogun baglanma egilimi aslinda, doganin insanlari bir arada kalip
üremeye tesvik etmek üzere, güçlü bir dürtü olarak içimize yerlestirdigi bir
taktik.
Bu tür askin biyokimyasal olarak yaklasik bir ila üç yil
kadar sürdügü, sonrasinda ya bittigi veya form degistirdigi biliniyor.
''Askin Ömrü Üç Yildir'' adli kitabinda , Frédéric
Beigbeder, bunu söyle anlatir:
‘’Ilk yil, ‘Beni terk edersen kendimi ÖLDÜRÜRÜM’ denir.
Ikinci yil, ‘Beni terk edersen, aci çekerim, ama kendimi
toparlarim’ denir.
Üçüncü yil, ‘Beni terk edersen sampanya patlatacagim’ denir.
Sizi askin hayat boyu sürdügüne inandirirlar, oysa ask
kimyasal olarak üçüncü yilin sonunda yok olur.
Ilk yil esyalar satin alinir.
Ikinci yil esyalarin yerleri degistirilir.
Üçüncü yil esyalar paylasilir."
Bu üç yil, bir çocuk dünyaya getirmek ve onu tam bagimli bir
bebek olmaktan çikacak kadar büyütebilmek için oldukça yeterli bir süredir.
Biliyorum, karamsar sözler bunlar; hele âsiksaniz, asla
duymak istemeyeceginiz türden.
Ama doga, bizim akil erdiremedigimiz birçok taktikle dolu!
Ikinci tür ask erotik, yani cinsel ask.
Bir insana tensel arzu duymak…
Erotik çekim bazen, iki insan arasinda güçlü duygular olusturabilme
gücüne de sahip.
Nasil mi?
Cinsel yakinlasma, dopamin salgisini tetikleyerek romantik
âsik olmayi, vazopressin ve oksitosin hormonlarinin salinimiyla da, duygusal
baglanmayi saglayabiliyor.
Salt erotik dürtülerle baslayan bazi iliskilerin, zamanla
duygusal paylasimli bir iliskiye dönüsebilmesinin kimyasal mekanizmasi, iste bu
sekilde.
Cinsel tutku tek basina olabilecegi gibi, çok siklikla,
romantik askla iç içe geçiyor.
Antidepresan ilaçlarin beyinde yaptigi degisiklikler, hem
romantik, hem erotik ask dürtüsünü bozuyor.
Gelelim üçüncü tür aska:
Sevgi adi verilen bu tür askin hissettirdikleri, güven,
sefkat ve huzur seklinde tanimlanabilir…
Vücudun ürettigi uyusturucu ve sakinlestirici, bir tür
morfin benzeri maddeler olan endorfinler devrededir.
Bu tür ask, zamanla gelisir ve dostluktan daha güçlüdür!
Ama siklikla, romantizmi, tutkuyu ve erotizmi içermez.
Onun için de ‘’soguk ask’’ olarak tanimlanir.
Sizin de askiniz, bu üç evrenin her birinden geçmis veya
geçiyor olabilir!
Her evrenin agirligi da, zaman içinde degisebilir!
Islerin karismasinin nedeni, tam da budur!
Ayni insan, es zamanli olarak bir kisiye çok büyük bir güven
ve sevgi hissedebilir; baska bir kisiye cinsel arzu besleyebilir ve bir
baskasina da romantik askla baglanabilir!
Biliyorum tuhaf ama maalesef gerçek!
Romantizm, erotizm ve sevginin ayni insanda yasanamamasi
bazen, insanlari farkli arayislara itebilir.
Çünkü insan beyninin, birbirinden farkli ihtiyaçlara sahip
farkli bölümleri vardir.
Bu farkli ihtiyaçlarin pesine düsmek; kaç kiskançlik
savasinin; kaç ask cinayetinin; gözlerin tavana dikilip, yogun bir vicdan
muhasebesiyle kalplerin sikistigi kaç uykusuz gecenin sorumlusudur; kim bilir?
Bilim insanlari, bir insanin ayni anda birden fazla insani
sevmesinin mümkün oldugunu söylüyor.
Tabii askin farkli türlerinde olmak kosuluyla!
Dilerim sizin
askiniz, ‘’üçü bir arada’’ olanlardandir!