Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: Doç.Dr.Şafak Nakajima yazdı
Kategori: Sağlık-Beslenme
Eklenme Tarihi: 14 Ocak 2015
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 09:26
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=20249
DÜSÜNCE TUZAKLARI - Doç.Dr.Safak Nakajima
Bazi düsüncelerimiz bize çok dogru ve mantikli görünseler
de,aslinda gerçegi temsil etmezler.
Olumsuz duygulari tetikler; kendimizi kötü hissetmemize yol
açarlar.
Bu tür düsünceler,tuzaklarla doludurlar; ya da diger bir degisle,tuzakli düsüncelerdir.
Eger tanimayi basarirsak, onlari olumlulari ile
degistirebilir ve zamanla daha dengeli, gerçekçi ve huzurlu hayatlar
sürebiliriz.
Gelin simdi,bu düsünce tuzaklarindan bazilarina, yakindan
bakalim:
• Filtreleme: Bir konuda veya olayda, tüm olumlu unsurlari
atip sadece olumsuzlara odaklanmaktir. Mükemmel bir sunum yaptigi halde,
birinin yaptigi küçük bir elestiri nedeniyle kendini kötü hissetmek, buna bir
örnektir.
• Siyah-Beyaz – Kutuplu düsünme: Her sey ya iyidir ya kötü;
ya güzeldir ya çirkin; ya basarilidir ya basarisiz. Hayatin zitliklar degil,
sayisiz ara tonlardan olustugunu görememektir. Çok deger verilen bir kisinin
tek bir hatasi nedeniyle degersizlesmesi, kutuplu bir düsüncedir. O kisi ya muhtesemdir,
ya da berbat birisi.
• Asiri Genelleme: Tek bir bulguya bakip veya yeterince
deneyim sahibi olmaksizin, bir konuda kesin sonuca varma egilimidir. Bir is
görüsmesinde basarisiz olundugunda, artik isverenler tarafindan asla
begenilmeyecegine, hiç bir zaman is bulamayacagina inanmak gibi.
• Etiketleme: Kisinin, kendisinin veya baskalarinin bir
davranisina bakarak, onun kisiligi veya tutumu hakkinda kesin hüküm vermesidir.
Arkadaslariyla bir kez aksam yemegine çikan çocuklu yakinini, ‘’sorumsuz anne’’
olarak nitelendirmek veya annesine ugramak yerine esiyle sinemaya gittigi için
kendisini bes para etmez bir evlat olarak tanimlamak, etiketleme örnekleridir.
• Akil Okuma: Karsisindaki zihninden geçenleri tahmin etmeye
dayanan bir düsünce tuzagidir. Duygu ve davranislar, bu tahmine göre
sekillenir. ‘’Onun yaninda saticiyla pazarlik ettim; benim basit bir insan
oldugumu düsünüyor!’’
• Kisisellestirme: Etrafindaki olaylar veya kisilerle
ilgili, kisisel baglantilar kurulur. Örnegin, koridorda karsilastigi is
arkadasinin keyifsiz görünmesinden, kendisinin onu kizdirdigi gibi bir sonuca
ulasir.
• Kontrol yanilsamasi: Kisi, baskalarinin aci ve
mutluluklarindan, kendisinin sorumlu olduguna inanir. Bir doktor, agir bir
hastalik sonucu, her tür dogru tedaviye ragmen hastasinin kaçinilmaz ölümünden
kendisini sorumlu tutabilir. Kisi, aile toplantisinda çok fazla gülüp
eglenilmemesini, kendisinin yeterince çaba sarf etmemesine baglayabilir.
Bu listeye, ''hep hakli çikmak,'' ''baskalarinin
davranislarini baski yoluyla degistirecegine inanmak'' gibi, baska düsünce tuzaklari
da eklenebilir, elbette.
Onlari ögrenip tanimak, hakli kanit ve temelleri olup olmadigini sorgulamak, hayatta her seyin göreceli oldugu gerçegini kabullenip, siyah-beyaz keskinliginde düsünmekten kaçinmak, baskalarinin düsüncelerine kulak vermek, tuzakli düsüncelerin kendimize ve baskalarina verdigi zararin üzerine düsünüp, bu zararlari vermekten vazgeçmek için çaba göstermek,daha verimli ve mutlu hayatlar sürdürmemize yardimci olacaktir.
Doç.Dr.Safak Nakajima