Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: Kobanê hem Kürtler hem de IŞİD için önemi nedir?
Kategori: Güncel
Eklenme Tarihi: 11 Ekim 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 03:12
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=19379
Kobanê Nerede ve Neden Önemli?
Kobanê 19 Temmuz 2012'de PYD'nin yönetimine geçti.
Demokratik özerklik sistemiyle yönetilen Kobanê, 16 Eylül'de baslayan ISID
saldirilarina direniyor. Kobanê hem Kürtler hem de ISID için önemi nedir?
Kobanê, bugün Suriye topraklari içerisinde yer aliyor.
Urfa'nin Suruç ilçesi merkezine 15 kilometre uzaklikta. Mürsitpinar sinir
kapisinin hemen çikisinda yer aliyor.
Yerlesimin Arapça adi Ayn el-Arap. Suriye yönetimi sirasinda
Halep iline bagliydi. Birinci Dünya Savasi öncesinde Osmanli topraklari
içerisindeydi. Savas sonrasi bir süre Fransiz egemenliginde kaldi daha sonra
Suriye kurulurken Suruç ile arasindan sinir geçti.
Kobane'nin 2004 yilinda kent merkezinde nüfus 44.821 idi;
köylerle birlikte toplam nüfus 81.424 idi.* Yüzde 89'unu Kürtlerin olusturdugu
nüfusun yüzde 5'i Türkmen, yüzde 5'i Arap ve yüzde 1'i Ermeni.
Kobanê Suriye iç savasi sirasinda 19 Temmuz 2012’de
Demokratik Birlik Partisi'nin (PYD) silahli kanadi Halk Savunma Birlikleri
(YPG) yönetimine geçti.
Rojava
Kobanê, Afrin ve Cizîri ile birlikte Demokratik Özerklik
sistemiyle yönetilen bölgedeki üç kantondan ortadaki. Dogusunda Cizîri,
batisinda da Afrin kantonlari bulunuyor.
Afrin Hatay ile Kilis; Cizîri ise Mardin ile Sirnak ile
sinir komsusu. Bölge "Bati Kürdistan" anlamina gelen
"Rojava" olarak aniliyor ve üç kanton bölgesinden olusuyor. Afrin'de
400 bin, Kobanê'de 200 bin ve Rojava'nin en büyük yerlesimi Cizîri'de ise 1
milyona yakin nüfus var.
Salih Müslim Eylül 2011'de Express Dergisi'ne verdigi
röportajda Süriye'deki Kürtlerin baskilarla dolu tarihini kisaca söyle
özetliyordu: "1958’den beri rejimin Kürtlere yönelik insanlik disi
muamelesi sistematik olarak devam ediyor. Baas rejimi ilk önce Kürtlere ait
arazilere el koydu, halkimizi topraksizlastirdi. 1962’deki sayimla 100 bin Kürt
vatandasliktan çikarildi. Dolayisiyla, hiçbir vatandaslik hakkindan
faydalanamadik. Su anda sayi 300 bine yükselmis durumda."
Rojava "Toplumsal Sözlesme" olarak adlandirilan
bir anayasayla yönetiliyor; sözlesmenin temeli demokratik teamüllere ve insan
haklarina dayaniyor. Ilk maddesinde sözlesme söyle tanimlaniyor: Demokratik
Özerk Kanton Yönetimleri’nin (Cizîr, Kobanê ve Efrîn) Toplumsal Sözlesmesi’dir.
Kanton yönetimlerinin Suriye'nin parçasi oldugununun belirtildigi sözlesmede
"Cizîr Kantonu ortak kantondur ve içerisinde Kürtler, Araplar, Süryaniler,
Ermeniler ve Çeçenler ile Islam, Hiristiyan ve Êzidî inançlari birlikte
yasarlar" deniyor.
Yönetimde yüzde 40 kadin kotasi uygulaniyor. Kürtçe, Arapça
ve Süryanice resmi dil olarak kabul edildi. Ancak bölgedeki tüm diger dillerin ögretilmesi
de karara baglandi.
Afrin ve Kobanê kanton bölgelerinin etrafindaki topraklar
ISID’in kontrolü altinda.
ISID’in Kobanê saldirilari 2 Temmuz’da basladi; kent 16
Eylül’den itibaren tümüyle kusatilmis durumda.
Kobanê'nin önemi
Kürtler için: Demokratik özerklik yönetim biçiminin iki
yildir basariyla yasatildigi örnek bir kent Kobanê. Abdullah Öcalan 12 Eylül
1980 öncesi Türkiye'den Suriye'ye Kobanê'den geçti. PKK örgütlenmesinin
basindan beri en yogun oldugu bölge. Afrin ve Cizîri'yle karsilastirildiginda
ulasilmasi güç ama ayni zamanda mühimmat ve insani yardim desteginin en zor
ulastirilabilecegi bir bölgede yer aliyor.
Suriye için: Kobanê yogun Kürt nüfusu dolayisiyla eski
Suriye rejiminin baski altinda tuttugu bir yerlesimdi. Bu nedenle Kobanê'nin
adini Ayn al-Arab yani Arap Pinari olarak degistirmisti.
ISID için: Kentin stratejik bir önemi var. Türkiye siniri boyunca ele geçirdigi alanin ortasinda ada gibi kaldi. ISID Kobanê'nin önemini göstermek için kente "Ayn al-Islam" (Islam Pinari) adini veriyor. ISID asin hedefi petrol bölgesi olan Cizîri'ye dogru yürüyüsüne baslamak için cephesinin gerisinde Kürt bölgesi birakmamak istiyor. Cizîre bölgesinde bulunan Rimelan ve Suveydiye Suriye’nin petrol açisindan en zengin bölgeleri.
Kaynaklar: BBC Türkçe, Radikal, Rudaw.net, Express
* http://www.meforum.org/meib/articles/0404_s1.htm
** Süriye Kürtleri ayrintili bilgi için, 21. Yüzyil
Dergisi'nin 60. Sayisi'nda yayinlanan Rasim Bozbuga'nin yazisi önemli bir
kaynak.