ISID Kobane içlerine dogru ilerlerken, herkes bir katliamdan korkarken bugün öncelikli görev yasanmasi muhtemel katliami engellemektir. Ne olursa olsun, orada daha fazla insanin cihatçi çeteler tarafindan öldürülmesine mani olunmalidir.
ISID durdurulmalidir.
ISID durdurulmalidir ancak ISID’in durdurulmasi ve bitirilmesi arasinda daglar kadar fark var. ISID’i bitirmek çok daha büyük ve kapsamli bir mücadelenin ürünü olacak.
ISID nasil bitirilecek?
Kobane önlerindeki çetelere bir türlü müdahale etmeyen ABD ve müttefiklerinin cihatçi çeteleri bitirecegine kimse inanmiyor herhalde. Sorun yalnizca Kobane müdahalesinin zamanlamasi degil elbette. ABD emperyalizminin, bölgede kendi çikarlarinin pesinde oldugu herkesin malumu. Meseleye biraz sagduyuyla yaklasan herkes, ISID’in varligindan ABD’nin faydalandigini, ABD’nin bugün ISID’i durdursa dahi, ISID veya benzeri baska çeteleri bölgede beslemeye devam edecegini görebiliyor.
Demek ki çogu insanin bugün ISID’i durdurmasini bekledigi ABD emperyalizmine karsi mücadele etmek, aslinda ISID’i bitirecek mücadelenin ayrilmaz bir parçasi. ISID’i bitirmek istiyorsak, ISID’i besleyen, ISID’in bölgede varolmasindan faydalanan ABD ve müttefiklerini bölgede kovmak zorundayiz.
Ama isimiz bundan ibaret degil…
ABD, bugün bölgede gerici ve cihatçi çetelerin varligini kullanabiliyorsa, bunu bölgenin bu çeteleri yaratan nesnel dinamiklerine borçlu. Ortadogu gericilik üretiyor. Üstelik, Türkiye gibi bölgenin en önemli ilerici birikimine sahip ülkesi uzun yillardir sahip oldugu gerici iktidari ve onun tabaniyla bu üretime katkida bulunuyor. Türkiye gericiligi ve AKP, ISID ve benzerlerine yalnizca askeri ve lojistik destek vermiyor, ideolojik ve siyasi olarak da bu çeteleri besliyor, bu çetelerden besleniyor.
ISID’in bitirilmesi için Türkiye basta olmak üzere bu tabloyu degistirmek, gericilige karsi mücadele etmek, zorunlu bir görevdir. Türkiye’de gericilige karsi verilen kavga, Ortadogu’daki cihatçi çetelere karsi verilen kavgadir ayni zamanda.
Laiklik bir bütündür. Siyaset veya toplumsal yasanti söz konusu oldugunda dinselligin azi veya çogu olamaz. Bu iki alan için mesela az ve zararsiz bir dinsellikten söz edilemez. Ayni sekilde laikligin de azi, çogu olamaz.
Siyasette veya toplumsal yasantiyla ilgili bir konuda bir kez din tartisilmaya baslandi mi bunun sonunun gelmeyecegini, ilimli Islam’in bu kapidan girdigini ve ayni kapidan geçerek kendisini mesrulastirdigini hiç unutmayalim. ISID’den korkanlarin, Türkiye’de tüm kamu okullarinda türbanin serbest birakilmasinin, devletin sanat kurumlarinda kilik kiyafetin dinsel referanslarla belirlenmeye çalisilmasinin da tehlikeli gelismeler oldugunu bilmesi, bunlardan da korkmasi, ama korkmakla yetinmeyip bunlara karsi mücadele etmesi de gerekir.
Siyasal ve toplumsal yapilara dair dinsel referansla düsünen her örgüt gericidir ve bu bir toptancilik degildir.
Bu baglamda, AKP ile ISID’in birbirinden hiç de farkli örgütler olmadigini söylemek belki kimilerini sasirtmayacaktir. Ama son dönemde siyasette gittikçe daha fazla Islami referans kullanan sosyal demokratlarin da laiklik baglaminda ISID’le aralarindaki mesafenin hizla kapandigini, din adina kafa kesmiyor olusun onlari kurtarmayacagini bilmek gerekir.
ISID’in kafa kesmeye hiz verdigi dönemde Türkiye’deki dinsellesmenin de hizlanmasi önemli bir ideolojik isarettir. ISID’e karsi mücadele siyasi ve toplumsal yapilarin dinsellestirilmesine karsi, bütünsel bir laiklik mücadelesine dönüsmedigi sürece, siyasal ve toplumsal alanda farkli dinsel yorumlari mesrulastirma tehlikesi barindirdigi için, laiklik açisindan basbayagi yanlis ve zararlidir.
ISID nasil bitirilecek sorusunun yaniti da tam ayni noktada gizlidir. Ortadogu’da ISID’in ilerleyisini durdurmak bugün sarttir. Ancak ISID’in nasil bitirilecegini konusacaksak, dinselligin ilimli veya radikal, az ya da çok ayrimi yapmaksizin siyasal ve toplumsal alandan tamamen nasil temizlenecegini konusmak durumundayiz; tersi durumda, ISID bugün bir sekilde durdurulsa dahi, o az ya da ilimli denilen dinselligin kosullar olgunlastiginda nasil yeni ISID’ler yaratacagina hep birlikte tanik oluruz.