Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama: Adnan Menderes neyle suçlanmıştı?
Kategori: Haber
Eklenme Tarihi: 26 Eylül 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 03:10
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=19209
Menderes neden idam edildi?
Adnan Menderes 17 Eylül 1961'de saglik muayenesini yapan
doktor heyetinden saglam raporu alindiktan sonra öglen saat 13.21'de idam edildi.
Adnan Menderes neyle suçlanmisti?
1- Örtülü ödenek paralarini zimmetine geçirmek,
2- 6-7 Eylül Olaylari'na önceden haberi oldugu halde
müdahale etmemek,
3- Kanuna aykiri olarak üniversite basmak ve halka ates
açtirtmak,
4- Bazi muhalefet milletvekillerinin ve muhalefet liderinin
seyahat özgürlügünü kisitlamak,
5- Devlet radyosunu siyasi çikarlari için kullanmak,
6- Halki Demokrat Izmir gazetesinin matbaasini tahrip etmeye
tesvik etmek
7- Kirsehir'i (DP'ye oy vermedigi için{ haksiz olarak ilçe
yapmak,
8- Yargi bagimsizliginin ihlal etmek,
9- Tahkikat Komisyonu'nun kurulup olaganüstü yetkilerle
donatmak,
10- CHP'nin mallarina "haksiz" yere el koydurmak,
Gibi nedenlerle.
Peki bunlar idam cezasi için yeterli mi?
Bence hiçbir suçun cezasi idam olamaz, idama tamamen
karsiyim. Fakat Menderes de idama karsi miydi? Elbette degil,
1951-1960 yillari arasinda Menderes 43 kisinin idam kararina
imza atti ve hepsi idam edildi.
Idamlarin en dramatik olani ise, 14 Nisan 1955'te casusluk
suçundan idam edilen Hayati Karasahin'di. Infazi, Ankara Samanpazari'nda halka
açik olarak yapildi.
Suçu neydi? Rusya için casuslukyapmak
Menderes'in baska suçlari yok muydu?
Aslinda Menderes'in suçlari mahkemelerde gündeme
gelmeyenlerdi. ABD'nin tepkisinden çekinen Gürsel hükumeti asagidakileri hiç
gündeme getirmedi.
1- 1951 yilinda Menderes hükümeti Kore Savasi'na
(Yurt disina asker göndermek ve/veya herhangi bir ülkeye
savas açmak onun görevi olmasina karsin, TBMM'den izin almadan ) Amerika için
asker gönderdi.
Amerikan çikarlari için bine yakin vatan evladi Kore'de
yasamini yitirdi, binlercesi yaralandi.
2- 1952'de (ABD ve)NATO'nun istegi üzerine komünizme karsi
gayri-nizami harp yapacak Seferberlik Tetkik Kurulu,daha sonraki adiyla Özel
Harp Dairesi kurdu.
3- 1954 yilinda Yabancilara petrol arama ve çikarma izni
verildi.
4- Tek parti döneminde kurulan bazi traktör ve basma
fabrikalari Menderes döneminde özellestirildi veya ekonomik olmadiklari için
kapatildi.
Nuri Demirag tarafindan kurulduktan sonra Ismet Inönü
tarafindan devletlestirme kapsamina alinan uçak ve uçak motoru fabrikalari,
Eskisehir tank fabrikasi ve Kirikkale silah fabrikasi Menderes döneminde NATO
standartlarina uymadiklari gerekçisiyle kapatti.
5- Cezayir kurtulus savasi sirasinda Fransa'yidestekledi
6- 1954-1958 yillari arasinda 238 gazeteci iktidara karsi
yazilar yazmak suçundan mahkûm ettirdi.
7- "Tahkikat Komisyonu"nu kurdu. 15 DP
Milletvekillinden olusan komisyon hem suçlama hem de yargilama hakkina sahipti.
Komisyon 5 kisiden fazla yan yana yürümeyi bile yasakladi.
8- Ismet Inönü'ye 12 oturum meclisten men cezasi verildi.
9- Turan Emeksiz hükumete karsi Istanbul Üniversitesinde
düzenlenen bir protesto mitinginde polisin açtigi ates sonucu öldü.
Hüseyin Onur ise sol bacagi kesilerek kurtarildi.
10- Hukuk'un üstünlügünü savunan Yargitay Baskani Bedri
Köker,Yargitay Bassavcisi Rifat Alabay, Yargitay 2. Baskanlarindan Haydar
Yücekök, Yargitay Üyeleri Melehat Ruacan, Kamil Çoskunoglu, Faik Uras ve Ilhan
Dizdaroglu 'görülen lüzum üzerine emekliye sevkedildiler.
Aslinda Menderes hükumeti, ordu darbe yapacak gerekçesiyle
daha 6 Haziran 1950'de, Genelkurmay Baskani Nafiz Gürman olmak üzere bütün üst
komuta kademesi dahil olmak üzere 15 general ve 150 albayi re'sen emekliye sevk
etmisti.
1950-1960 DP hükumetinin kisa bir degerlendirmesini yapmaya
çalistim.
Basbakan Erdogan, Menderes'in ölüm yil dönümü ile ilgili
olarak yaptigi konusmayi Necip Fazil'dan siir okuyarak tamamladi.
Ben de Nazim Hikmet'tin bir siiri ile yazimi tamamliyorum.
O siirde belki Menderes'in niçin idam edildigini de
bulabilirsiniz.
KORE'DE ÖLEN BIR YEDEK SUBAYIMIZIN
MENDERES'E SÖYLEDIKLERI
DIYET
Gözlerinizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,
iki gözünüzle bakarsiniz,
iki kurnaz, iki hayin, ve zeytini yagli iki gözünüzle
bakarsiniz kürsüden Meclis'e kibirli kibirli ve topraklarina çiftliklerinizin
ve çek defterinize. Ellerinizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,
iki elinizle oksarsiniz,
iki tombul,
iki ak,vicik vicik terli iki elinizle oksarsiniz pomadali
saçlarinizi, dövizlerinizi, ve memelerini metreslerinizin.
Iki bacaginizin ikisi de yerinde, Adnan Bey,
Iki bacaginiz tasir genis kalçalarinizi, iki bacaginizla
çikarsiniz huzuruna Eisenhower'in, ve bütün kayginiz iki bacaginizin arkadan
birlestigi yeri halkin tekmesinden korumaktir.
Benim gözlerimin ikisi de yok.
Benim ellerimin ikisi de yok.
Benim bacaklarimin ikisi de yok.
Ben yokum.
Beni, Üniversiteli yedeksubayi,
Kore'de harcadiniz, AdnanBey.
Elleriniz itti beni ölüme,vicik vicik terli, tombul
elleriniz.
Gözleriniz söyle bir bakti arkamdan ve ben al kan içinde
ölürken çigligimi duymamaniz için kaçirdi sizi bacaklariniz arabaniza bindirip.
Ama ben pesinizdeyim, Adnan Bey,
Ölüler otomobilden hizli gider,
kör gözlerim, kopuk ellerim,
kesik bacaklarimla pesinizdeyim.
Diyetimi istiyorum, Adnan Bey,
Göze göz, ele el, bacaga bacak,
Diyetimi istiyorum, alacagim da.
25 Haziran 1959
Not : Banu Avar'dan alinan bir okur mektubu
Haber : Banu Avar