Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: Burdur Gölü 20 yıl içinde tümüyle kuruma tehlikesiyle karşı karşıya ve kurumakta olan bu gölde 200'ün üzerinde su kuşu türü barınıyor
Kategori: Çevre
Eklenme Tarihi: 23 Eylül 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 08:13
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=19164
Burdur Gölü Kuruyor!
Burdur Gölü Türkiye’nin güneybatisinda göller yöresi diye
adlandirilan bölgede, etrafina kurulmus Burdur sehriyle ayni adi tasiyan,
Ramsar Sözlesmesi ile koruma altina alinmis bir göl. Burdur Göl’ü kapali bir
havzadir, sulari denize ulasmaz. Ne yazik ki Burdur Gölü 20 yil içinde tümüyle kuruma
tehlikesiyle karsi karsiya. Ve kurumakta olan bu gölde 200’ün üzerinde su kusu
türü bariniyor.
Göl 1987 itibaren toplam hacminin yarisini kaybetti ve hizla
çekilmeye devam ediyor. Burdur Gölü onu besleyen akarsularin önünün tarimsal
sulama için kesilmesi, yanlis ürün tercihi, vahsi sulama yöntemi ile asiri su
tüketimi, göl havzasinda tarimsal amaçli dip suyunun yanlis kullanimi ve
iklimsel degisiklikten ötürü son 30 yildir kuruyor.
Burdur Gölü Niye Kuruyor?
Burdur Gölü’nün potansiyel su tutma miktari 7.5 milyar ton
iken su an bu miktar 3.5 milyar tona düsmüs durumda. Göl artik yalnizca
yüzeyine düsen yagmur sulariyla besleniyor. Daha önce göle gelen, bugün
tarimsal sulama için kullanilan suyun miktari 190 milyon ton. Ancak bölgedeki
tarlalarin büyük kismi salma sulama yöntemiyle sulaniyor. Bu basli basina muazzam
bir su kaybina yol açiyor.
Ayrica bölgede ekimi tercih edilen tarim ürünlerinin büyük
bir kismi bölgeye uygun ürünler degil. Yöredeki büyük bas hayvancilik kaba yem
üretimi için 1 büyük bas hayvan basina yillik tüketimi 1000 tonu buluyor. Kaçak
ve asiri yeralti suyu kullanimi ise Burdur Gölü’nün görünmeyen ancak en
tehlikeli düsmani. Burdur’da 7.000’den fazla kaçak artezyen kuyusu var.
Artezyen kuyularinda su saati olmadigi için ne kadar su kullanildigina dair
kesin bir veri yok. Bununla birlikte ortalama 10 artezyen kuyusu 1 küçük dere
debisine yakin suyu yeraltindan çekiyor. Burdur’daki kuyulardan çikan su
derinligi her sene 7-8 metre dibe dogru iniyor. Insuyu Magarasi’ndaki
susuzlugun sebebi de yer alti suyunun bu denli vahsi tüketilmesidir.
Konya Ovasi’nda yanlis su politikalarindan ötürü ekolojik
kuraklik basladi. Konya Ovasi’nda artik dip suyu yok, yapilan vahsi sulama
yönteminden ötürü toprak kalitesi büyük zarar gördü.
Burdur Gölü Nasil Kurtulur?
Eger bölgede tarimsal sulamada damlama ve yagmurlama
sistemlerine geçilebilirse yillik su tasarrufu 75 ila 100 milyon tonu bulacak.
Bu miktar gölün yillik su açigi olan 60 milyon tonu karsiladigi gibi gitgide
tüketilen dip suyunun da yeniden yükselmesini saglayacaktir.
Damlama sulama topragin ve suyun dostu bir yöntem. Vahsi
sulamaya göre %75 su tasarrufu sagliyor. Ayrica toprak kalitesine zarar
vermedigi gibi ürün miktarinin artmasina da katki sagliyor. Damlama sulama
topragin 80 cm derinine kadar sizmayi basariyor.
Bölgedeki kaçak artezyen kuyulari kayit altina alinmali ve
tüm artezyen kuyularina Antalya'da oldugu gibi sayaç takilmalidir. Sayaç
takiminin ardindan yeralti suyu kullanim miktarina makul sinir getirilmelidir
ve düzenli denetimi yapilmalidir.
Burdur Isparta ile birlikte gülün anavatani sayilir ancak
bugün Burdur’da gül üretimi yok denecek kadar az. Burdur’da gülü yeniden
gündeme getirmek için bir proje olanca gücüyle çaba sarf ediyor. Lisinia Proje
son 10 yildir kaybettigimiz degerlerimize sahip çikmanin, dogayla barisik bir
yasamin mümkün oldugunu göstermenin derdinde.
Ardindan Aglamamak Için “Gül & Lavanta Projesi”
Lisinia’da proje kapsaminda yetistirilen gül ve lavanta su
sikintisi çeken yörede yetistirilmesi en uygun tarimsal ürünlerinin basinda
geliyor. Gül az su tüketen lavanta ise dikiminden sonra hiç sulama
gerektirmeyen bitkiler. Ayrica gül ve lavanta yan yana ekildiklerinde lavanta
güllere zararli böceklerinde gelmesini engelliyor ve bu üretimde hiç bir zirai
ilaçlamaya gerek kalmiyor. Eger yöredeki çiftçilerin gül ve lavanta ekimine
tesvikleri saglanabilirse ve bunun için bir kaynak saglanirsa bölgede tarim
için tüketilen su miktarinda %70’lere varan tasarruf saglanabilecek.
Burdur Gölü’nün ve Burdur’daki tarim alanlarinin kurtulusu tarimsal sulamadaki tasarruftan ve dogru ürün tercihinden geçiyor. Eger kisa süre içinde müdahale edilmez ise Burdur’daki tarim alanlarini da Konya Ovasi’nin kaderi bekliyor.
