Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama: Doğu'da 'Afrika hastalığı', Trakya ve Marmara'da ise 'mavi dil' hastalığının yayılması endişe yarattı
Kategori: Sağlık-Beslenme
Eklenme Tarihi: 08 Eylül 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 06:14
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=18959
Kurbanda salgin tehdidi
Dogu’da 'Afrika hastaligi', Trakya ve Marmara’da ise 'mavi
dil' hastaliginin yayilmasi endise yaratti.
Yaklasan Kurban Bayrami öncesinde Dogu Anadolu'da özellikle
Erzurum ve çevresinde görülen “Afrika hastaligi” ve hastaliktan ari bölge ilan
edilen Trakya ile Marmara Bölgesi’nde “mavi dil” hastaliginin yayilmasi büyük
endiseye neden oldu. Hastaliklar nedeniyle birçok ilde hayvan hareketleri
durdurulurken, hastaligin görüldügü çok sayida köy ve mahalle de karantinaya
alindi. Uzmanlara göre, bu hastaliklar büyük ölçüde ithal ya da sinirlardan
kaçak olarak ülkeye sokulan hayvanlardan yayiliyor. Gida, Tarim ve Hayvancilik
Bakanligi’nin salgini önlemek için asilama çalismalarina hiz vermesine ragmen
hastalik yayiliyor. Bakanlik yetkilileri, alinacak kurbanliklarda mutlaka asi
yapilan hayvanlarin tercih edilmesi konusunda uyarida bulunuyor.
Gida, Tarim ve Hayvancilik Bakanligindan yapilan yazili
açiklamada mavi dil hastaliginin Balkanlardan yayildigi belirtilerek su
görüslere yer verildi: “Mavi dil hastaligi ilk olarak 30 Mayis 2014 tarihinde
Yunanistan’da, daha sonra 15 Temmuz 2014 tarihinde Bulgaristan’da çikmistir.
Yunanistan ve Bulgaristan’da görülen hastalik, Italya ve Romanya’ya da
yayilmistir. Sivrisineklerle bulasan mavi dil hastaligi 12 Agustos’ta ülkemizde
Kirklareli ili, Kofçaz ilçesi, Karaabalar köyünde görülmüstür. Mavi dil
hastaligina karsi Etlik Veteriner Kontrol Merkez Arastirma Enstitüsü Müdürlügü
tarafindan asi üretilmektedir. Mavi dil hastaliginin yayilmasinin engellenmesi
için Marmara bölgemizde bulunan toplam 980 bin bas küçükbas hayvan
asilanmistir. Hastalikla mücadele amaci ile asilamanin yaninda, kordon ve
karantina tedbirleri uygulanmakta, sivrisinek mücadelesi yapilmaktadir. Kocaeli
ilinde görülen Mavidil hastaligi ile ilgili olarak, resmi kayitlarimiza göre 8
küçükbas hayvanin öldügü tespit edilmistir. Kocaeli’nde görülen hastalik
mihraklari ve çevrelerinde bulunan 9 bin küçükbas hayvan asilanmis olup, risk
bazli asilamalar devam etmektedir. Bakanligimiz tarafindan hastalikla ilgili
tüm tedbirler alinmis olup hastalik mihraklarinda kordon ve karantina
uygulanmaktadir.”
Marmara ve Trakya’da yayiliyor
Gida, Tarim ve Hayvancilik Bakanligi’ndan yapilan açiklamada
da belirtildigi gibi mavi dil hastaligi ilk olarak 12 Agustos’ta Kirklareli’nde
görüldü. Daha sonra özellikle Trakya ve Marmara Bölgesi’nde yayildi.
Çanakkale’nin Biga ilçesinde küçükbas hayvanlarda görülen mavi dil hasatligi
nedeniyle Gündogdu, Dikmen, Kozçesme ve Ambaroba köyleri merkezli 14 köy koruma
bölgesi, 73 köy gözetim bölgesi olmak üzere toplam 87 köy karantinaya alindi.
Hayvancilik isletmelerindeki hasta hayvanlardan alinan kan numuneleri Istanbul
Pendik Veteriner Kontrol Arastirma Enstitüsü’ne gönderildi. Karantina önlemleri
çerçevesinde bu köylerdeki büyükbas- küçükbas hayvan giris ve çikisi karantina
kaldirilana kadar yasaklandi. Biga Gida, Tarim ve Hayvancilik Ilçe Müdürlügü
koruyucu asi çalismalarini sürdürürken üreticileri hastalik konusunda
bilgilendirerek uyariyor.
Kocaeli'nde 5 ilçe karantida
Mavi dil hastaligi nedeniyle Kocaelinde 5 ilçede 10 mahalle
karantinaya alindi. Kocaeli Valiligi’nden yapilan açiklamaya göre, Gebze Ilçesi
Tepemanayir, Ahatli, Yagcilar mahalleleri, Kandira ilçesi Pirceler ve Kurtyeri
mahalleleri, Derince ilçesi Karagöllü/Biçakçilar ve Çavuslu/Çal mahalleleri,
Kartepe ilçesi Ketenciler mahallesi, Izmit ilçesi Akmese/Sultaniye ve
Zeytinburnu mahalleleri olmak üzere 7 mihrak ve 10 mahallede hayvanlarda
görülen genel hastalik süphesi üzerine Il Gida Tarim ve Hayvancilik
Müdürlügünce acil kaydiyla görülen yerlerde çalismalara baslandi. Valilik
açiklamasinda söyle deniliyor: “Pendik Hayvancilik Arastirma Enstitüsü’nden
uzman istenmis numuneler alinmis ve hastalik mavi dil hastaligi olarak teshis
edilmis ve hastalikla ilgili asagidaki tedbirler alinmistir. Öncelikle hastalik
görülen mahallere giris çikislar yasaklanmis ve ikinci bir emre kadar karantina
uygulanmaktadir. Köylerde mavi dil hastaligi hakkinda bilgilendirme çalismalari
devam etmektedir. Mavi dil hastaligina karsi asilama faaliyetlerine devam
edilmekte, gebe ve hastalik bulasmis hayvanlara asilama yapilmamaktadir.”
Bursa Orhangazi’ye bagli Mahmudiye Mahallesi’nde mavi dil
hastaliginin tespit edilmesi üzerine bölgedeki hayvancilik isletmeleri
ilaçlanirken asilama çalismalarina baslandi.
Erzurum’da Afrika hastaligi
Trakya ve Marmara Bölgesi’nde mavi dil hastaligi yayilirken,
Dogu Anadolu’da özellikle Erzurum ve çevresinde ise ilk olarak temmuz ayinda
Afrika hastaligi (nodüler ekzantami) görüldü. Temmuz ayi itibariyle, Erzurum’da
basta Aziziye ilçesi olmak üzere Askale ve Karaçoban ilçeleri mahalle ve
köylerinde sigirlarda görülen Afrika hastaligi nedeniyle ilde hayvan
hareketleri durdurulurken tüm ilçelerde hayvan pazarlari ilaçlandi. Erzurum
Gida, Tarim ve Hayvancilik Il Müdürlügü, Kurban Bayrami öncesi Afrika hastaligi
nedeniyle 200 bin hayvani asiladi. Bugüne kadar 500’e yakin hayvanin hastalik
sonucu öldügü tahmin ediliyor. Kurban Bayrami öncesinde Erzurum’da asi
yapilmadan hayvanlarin kurbanlik olarak sevkine izin verilmiyor. Gida, Tarim ve
Hayvancilik Il Müdürlügü yetkilileri, kurban almak isteyenlerin hayvan alirken
mutlaka asi yapilan hayvanlari tercih etmeleri konusunda uyariyor.
Inek yarismasi iptal edildi
Edirne’nin Havsa ilçesinde yapilan 14. Havsa Tarim Aletleri
ve Hayvancilik Festivali kapsaminda yaklasik 10 yildan beri yapilan “damizlik
inek yarismasi” mavi dil hastaligi nedeniyle iptal edildi. Edirne Damizlik
Sigir Yetistiricileri Birligi Baskani Tuncay Aytin festival öncesi yaptigi
açiklamada yarismanin iptalini su sözlerle açikladi:
Yetistiriciler endiseli
“Havsa Belediyesi bünyesindeki Havsa Hayvan Pazari bile mavi
dil hastaligi nedeni ile kapaliyken, Edirne’nin 50’den fazla köyünde karantina
varken, biz yarisma için kimden, nasil hayvan toplayacaktik? Hangi yetistirici
gözünün içine baktigi, geçim kaynagi olan hayvanlarini getirirdi? Yarisma için
isletmelerdeki en degerli hayvanlar seçildigi için, bu hastalik ve karantina
ortaminda üyemiz odakli düsündügümüzde yarisma yapmamiz imkansizdi. Bu yil
yarisma yapamayacagiz /yapmayalim derken bizimki sahsi bir tavir degil,
yetistiricilerimizi ve hayvanlarimizi düsündügümüz, her seyden önemlisi var
olan bir hastaliktan dolayi alinmis bir karardir.”
Kurban Bayrami öncesi hayvanciligi tehdit eden hastaliklar
hayvan yetistiricilerini endiselendiriyor. Bir çok hayvan pazarinda ve ilde
hayvan hareketlerinin durdurulmasi kurbanlik hayvanlarin tüketiciye ulasmasini
da olumsuz etkiliyor. Yetistiriciler son yillarda her kurban bayrami öncesinde
hastalik ve benzeri bir olayla fiyatlarin asagi çekildigini belirterek, “Bir yil
boyunca bu bayrami bekliyoruz. Tam hayvan satacagimiz dönemde hastalik ortaya
çikiyor. Hayvanlarimizin degeri düsüyor. Tüketici kurbanlik almada çekimser
davraniyor. Yasananlar kurbanlik satisini azaltacak. Yine emegimizin
karsiligini alamayacagiz” diyerek endiselerini dile getiriyor.
Mavi dil hastaligi nedir?
Mavi dil, özellikle koyunlarda görülen sokucu sineklerle
nakledilen viral bir hastaliktir. Mevsime bagli olarak görülür, özellikle
sokucu sineklerin sayisinin arttigi rutubetli zamanlarla, yagmurlu yaz günleri
hastaligin en çok görüldügü zamanlardir. Bir sürüde hastalik sekillendiginde,
hayvanlarin büyük bir kismi hastalanmasina ragmen ölüm daha az görülür.
Ölümlerin yani sira et ve yapagida kalite düsüklügü nedeniyle ekonomik yönden
önemli bir hastaliktir. Ancak kuzularda ölüm orani yüksektir. Koyunlardan baska
sigirlar, keçiler ve yabani gevisenler de hastaliga yakalanir.
Afrika hastaligi nedir?
Türkiye’de “Afrika hastaligi” olarak tanimlanan “sigirlarin
nodüler ekzantemi” yumrulu deri hastaligidir. Etkeni koyun-keçi çiçek virüsü
ile ayni gruptan bir virüstür. Ilk olarak 1929 yilinda Afrika’nin güney
ülkelerinde çikan hastalik deri üzerinde sisliklerle görülür. Ayni sislikler iç
organlarda da olusur. Sütün birdenbire azalmasi, siddetli düskünlük hali,
gebelerde yavru atma, hizla zayifl ama, topallik ile kendini gösterir. Hastalik
sokucu sineklerle bulasir. Dogrudan temas da bulasma yoludur. Ölüm orani
düsüktür.Hastaliktan korunma için iki yöntem vardir. Birincisi sineklerle
mücadele, ikincisi ise asilamadir. Insanlara da bulasma ihtimali vardir.
Hastaliklar et fiyatini etkilemez
Hastaliklar et fiyatini etkilemez Trakya ve Marmara’da görülen mavi dil, Erzurum’da görülen Afrika hastaliginin et fiyatlarini ve kurbanlik hayvan fiyatini çok etkilemeyecegi ifade ediliyor. Yem ve diger girdi fiyatlarina bagli olarak et fiyatinin olustugunu belirten sektör temsilcileri, hastaliklarin psikolojik etkisi ile kurban aliminin bir miktar azalabilecegini belirtiyor. Kars’ta 4 kusaktir hayvancilik yapan bir aileden gelen Ali Çelik, agirlikli olarak kurbanliklarin temin edildigi Kars, Ardahan, Igdir bölgelerinde herhangi bir hastalik olmadigini ve hayvan sevkinin normal olarak yapildigini belirterek su görüsü dile getirdi: “Et fiyati iki aydan beri dengeli olarak seyrediyor. Kurbanlik büyükbas hayvanlar Kars’ta firesiz kilosu 11 liradan, bati bölgelerinde ise firesiz 12-12.5 lira seviyesinde. Disi hayvanlar ise canli olarak kilosu 8 ile 10 lira arasinda satiliyor. Besilik materyallerin fiyati da firesiz 11.5 lira ile 13 lira araliginda. Ben birkaç gündür Ankara’dayim. Et fiyati yansitildigi gibi çok yüksek degil. Baskentte 23 lira ile 35 lira araliginda et almak mümkün. Dogu’da da 20 ile 30 lira araliginda. Bu kiyma ve kusbasi dedigimiz löp et. Ama bir hayvanda 1 kilo pirzola çikiyor. Kasap onu 60 liraya satiyorsa et fiyatini 60 lira olarak yansitmak dogru degil. Bu kamuoyunu yanlis bilgilendirmek ve ithalata kapi açmak için yapilan bir çalismadir. Ithalatin çözüm olmadigi görüldü. Mavi dil hastaliginin da ithal hayvanlarla bu ülkeye tasindigi biliniyor. Bakin en çok küçükbas hayvan ithal ettigimiz Bulgaristan, Yunanistan ve diger ülkelerde mavi dil hastaligi yaygin.Uruguay’da çok yaygin”
Haber : Ali Ekber Yildirim