Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: Selahattin Karaahmetoğlu elektrikte kayıp kaçak oranlarını sordu
Kategori: Haber
Eklenme Tarihi: 08 Haziran 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 05:52
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=18023
BAKAN YILDIZ: KAYIP-KAÇAK DÜZEYININ YOL AÇTIGI EK MALIYET HIÇBIR SEKILDE TÜKETICILERE YANSITILMIYOR !
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanligi yillar itibariyla ve dagitim bölgeleri itibariyla kayip kaçak elektrik tüketimi oranlarini açikladi.
Cumhuriyet Halk Partisi Giresun Milletvekili Selahattin Karaahmetoglu’nun soru önergesini yanitlayan Bakan Taner Yildiz 2003 ile 2013 yillari arasinda Dagitim Sirketlerince yürütülen ve Türkiye Elektrik Dagitim Anonim Sirketi’nin destek verdigi çalismalar ile 51.774.832 adet kayip-kaçak taramasi ve kontrolü yapildigini, 2.036.905 kere kaçak elektrik tükettigi belirlenen 670.558 kisi hakkinda Cumhuriyet Savciligina suç duyurusunda bulunuldugunu, ülke genelinde kayip kaçak oranlari 10 yil önceki % 23-25 düzeylerinden % 14-15 düzeyine düsürüldügünü açikladi.
2006-2010 döneminde oldugu gibi 2011-2015 döneminde de her bir bölge için hedef kayip-kaçak oranlari belirlenmistir diyen Bakan Yildiz verilen hedefler sirketlerin performanslari da dikkate alinarak belirlendigini performans düzeyi yüksek olan sirketlerin ödüllendirilmesini, performans düzeyi düsük olan sirketlerin ise cezalandirilmasini temin edecek bir mekanizma dâhilinde hedef kayip-kaçak oranlari belirlendigini ifade etti. Bakan Yildiz “düsük performanstan dolayi gerçeklesen yüksek kayip-kaçak düzeyinin yol açtigi ek maliyeti 2006-2010 döneminde oldugu gibi 2011-2015 döneminde de dagitim sirketleri üstlenecek, bu ek maliyetler hiçbir sekilde tüketicilere yansitilmamaktadir” seklindeki ifadesi dikkat çekti.
EN FAZLA KAYIP-KAÇAK ELEKTRIK TÜKETIMI DICLE ELEKTRIK DAGITIM BÖLGESINDE ( %75)
Dagitim sirketleri bazinda kayip-kaçak elektrik tüketim oranlarinda ise % 75,03 ile Dicle Elektrik ilk sirada gelirken onu % 65,84 ile Vangölü Elektik takip ediyor. Iki dagitim sirketinin hizmet verdigi bölgelerde kayip- kaçak elektrik tüketiminin 2007 yilindan bu yana artis göstermesi Bakanligin performans sistemini tartismali hale getiriyor. Selahattin Karaahmetoglu’nun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakani Taner Yildiz’a yönelttigi sorular ve verilen yanitlar su sekilde:
Soru 1:
2003- 2014 yillari itibariyla ve yillara göre ülkemizdeki kayip kaçak elektrik oranlan ne sekilde gerçeklesmistir? Bu oranlarin bölgeler ve illerimiz itibariyla dagilimi ne sekildedir?
Cevap 1:
Kayip-kaçak oranlari Ek l'de verilmistir. Sorular 2, 3, 4, 5:
-Ülkemizde konut, is yeri ve diger abonelikler ayri ayri degerlendirildiginde kaç elektrik abonesi bulunmaktadir? 2003-2014 tarihleri itibariyle yillara göre kaç abonenin kayip kaçak taramasi, kontrolü yapilmistir?
-Kayip ve kaçak elektrik taramasi, tespiti, dagitim bölgelerine göre ve yillar itibariyle kaç personelle ne sekilde yürütülmüstür?
-Yillar itibariyle hangi dagitim bölgesinde kaç abonenin kaçak enerji tükettigi tespit edilmistir? Kaçak enerji kullandigi tespit edilen kaç abone hakkinda islem yapilmistir?
-Kaçak enerji kullandigi tespit edilen bu kisiler hakkinda hangi idari ve adli müeyyideler uygulanmistir?
Cevaplar 2, 3, 4, 5:
2003 ile 2013 yillari arasinda 51.774.832 adet kayip-kaçak taramasi ve kontrolü yapilmistir. Dagitim Sirketlerince yürütülmüs olan çalismalara Türkiye Elektrik Dagitim Anonim Sirketi (TEDAS) tarafindan da destek verilmistir.
Söz konusu yillar arasinda TEDAS'a Bagli Dagitim Bölgelerinde 2.036.905 kere elektrik abonesinin kaçak elektrik tükettigi belirlenmis ve 670.558 abone savciliga bildirilmistir (Ek 2). Kaçak elektrik kullandigi tespit edilen kisiler hakkinda Cumhuriyet Savciligina suç duyurusunda bulunulmustur.
Sorular 6, 7, 8, 9,10,11,13,14,15:
Diyarbakir'daki elektrik sarfiyatinin Istanbul'dan yüksek oldugu dogru mudur? Diyarbakir'in on kat fazlasi nüfusa sahip Istanbul ilinden fazla elektrik sarf etmesi uygulanmakta olan sistemin basarisizligin ispati degil midir?
-Kaçak elektrik tüketimi ile ülkemizin her yil 5 milyar Türk Lirasi kaybi söz konusu mudur? Elektrik dagitim hizmetinin özellestirilmesi sonrasi, yillar itibariyla ülkemizde kaçak elektrik tüketim bedeli kaç Türk Lirasi olarak tespit edilmistir?
-Kayip kaçak elektrik kullanimini düsürmek devletin görevi degil midir? Dagitim hizmeti veren sirketler kayip kaçak elektrik tüketiminin yüzde kaçini ödemektedir? Faturasini ödeyen yurttasimiz kayip kaçak elektrik tüketim bedelinin yüzde kaçim ödemektedir?
-Diyarbakir'da tüketilen kaçak elektrik bedelini yine Diyarbakir'da, Giresun'da faturasini ödeyen yurttasimiz ödedikçe kaçak tüketim mücadelesi basarili olabilir mi?
-Kaçak kullanim özellikle bazi bölge ve illerde özendiriliyor mu? Baskasinin kullandigi kaçak elektrigin bedelini baska bir ildeki faturasini ödeyen yurttastan karsilamak kaçak elektrigi bu bölge ve illerde özendirmek degil midir?
-Kaçak elektrik oraninin yüksek oldugu bölgelerde daire fiyatlarinin daha yüksek oldugu iddialari dogru mudur? Bazi bölgelerde aym semtte aym özelliklere sahip 2 daireden "tasarruflu olan" yani kaçak elektrik kullanan digerinden yüzde 25 daha pahali oldugu dogru mudur?
Elektrik dagitiminda 5 yili kapsayan uygulama döneminin her bir yili için, dagitim sirketi bazinda hedef kayip-kaçak oranlari belirlenmistir. Bu oranlar yillara göre, ve dagitim sirketleri ayri ayri degerlendirildiginde nedir? Bu hedefleri yillar itibariyla tutturan sirketler hangileridir? Bu sirketler hangi bölgelere ve hangi illere dagitim hizmeti vermektedir? Kayip Kaçak hedefini tutturamayan sirketler hangileridir? Hangi bölgelere ve illere dagitim hizmeti vermektedirler? Dagitim hizmeti veren sirketlerin yillik kar zarar bilançolari ne sekildedir?
-Dagitim hizmetinin özellestirilme asamasinda hizmeti vermeye talip olan sirkete kayip ve kaçak elektrikle mücadele yürütmeye zorlayacak kosullarda sözlesme yapilmamasi nasil olsa bedelin 76 milyon yurttas ödeyecek mantigi degil de nedir?
-Bu uygulamanin Anayasa'mn 5. Maddesinin sosyal devlet, 172.Maddesinin tüketicinin korunmasi hükümlerine aykiri oldugunu düsünüyor musunuz? Bu sebeple tüketicilerin lehine verilen mahkeme kararlari da dikkate alinarak düzenleme yapmayi düsünüyor musunuz?
-Bakanliginizin kayip kaçak oranini 2015 Yili itibariyle de % 9 seviyesine düsürme hedefi nasil gerçeklestirilecektir?
Cevaplar 6, 7, 8, 9,10,11,13,14,15,16:
Kayip-kaçak miktari, dagitim sistemine giren enerji ile dagitim sisteminde tüketicilere tahakkuk ettirilen enerji miktari arasindaki farki göstermektedir. Dagitim sistemine giren enerji ile tahakkuk ettirilen enerji arasinda olusan bu fark elektrigin dagitimi için gerekli olan hat, trafo ile sayaçlarda meydana gelen teknik kayip miktari ve yasal olmayan bir sekilde elektrigin kaçak kullanilmasi sonucunda olusan miktarin toplamindan olusmaktadir.
2006-2010 döneminde oldugu gibi 2011-2015 döneminde de her bir bölge için hedef kayip-kaçak oranlari belirlenmistir. Böylece, tüketicilerin daha düsük kayip-kaçak bedeline maruz kalmalari saglamrken bu hizmeti yerine getiren dagitim sirketlerine de riskler yüklenmistir. Bu kapsamda, verilen hedefler sirketlerin performanslari da dikkate alinarak belirlenmis olup performans düzeyi yüksek olan sirketlerin ödüllendirilmesini, performans düzeyi düsük olan sirketlerin ise cezalandirilmasini temin edecek bir mekanizma dâhilinde hedef kayip-kaçak oranlari belirlenmistir. Nitekim düsük performanstan dolayi gerçeklesen yüksek kayip-kaçak düzeyinin yol açtigi ek maliyeti 2006-2010 döneminde oldugu gibi 2011-2015 döneminde de dagitim sirketleri üstlenecektir. Bu ek maliyetler hiçbir sekilde tüketicilere yansitilmamaktadir. Kaçaklarin sifirlanmasina ve teknik kayiplarin makul seviyeye indirilmesine iliskin gerekli çalismalar ve düzenlemeler yapilmaktadir.
Kayip kaçak oranlarinin azaltilmasi konusu öncelikli hedeflerimizin basinda gelmekte olup bu alandaki yogun çalismalarimiz ve alman tedbirler neticesinde ülke genelinde kayip kaçak oranlari 10 yil önceki % 23-25 düzeylerinden % 14-15 düzeylerine kadar düsürülmüstür. Bu yöndeki çalismalarimiz titizlikle sürdürülmektedir.
Kaçak ve kayit disi elektrik kullaniminin önlenmesi amaciyla Elektrik Dagitim Sirketleri tarafindan elektrik abonelerinin ölçü sistemleri kaçak kullanimi engelleyecek sekilde kontrol edilmekte ve kaçak kontrol takibi için kayip kaçak tarama çalismalari periyodik olarak devam etmektedir. Elektrigin kesintisiz ve kaliteli olarak sunulabilmesi amaciyla kaçak elektrik kullanimi ile mücadeleye devam edilmekte ve halkin bilinçlendirilmesi ile birlikte çalismalar sürdürülmektedir.
Soru 12:
Faturalardaki kayip kaçak bedelini vatandaslarimizin görememesi Bakanligimizin hizmet anlayisina hangi katkiyi saglamistir? Ülkemizdeki kaçak elektrik oranlarinin bilinmemesi, açiklanmamasi gibi dâhiyane fikirleri de hayata geçirmemeyi düsünüyor musunuz?
Cevap 12:
Tüketici Hizmetleri Yönetmeliginin 7, Maddesinde;
"(1) Perakende satis sözlesmesi, görevli tedarik sirketlerinin görüsleri alinmak suretiyle bu Bölüm hükümleri uyarinca standart sözlesme olarak Kurul tarafindan belirlenir ve Kurul onayi alinmaksizin bu sözlesmede degisiklik yapilamaz. Standart sözlesme, görevli tedarik sirketleri ile Kurumun internet sitesinde yayimlanir. Perakende satis sözlesmesinde asagidaki hususlara yer verilir;
a) Tüketicinin adi soyadi, unvani, adresi, T.C. kimlik veya vergi kimlik numarasi,
b)Abone numarasi,
c) Baglanti anlasmasinda yer alan anlasma gücü, ç) Abone grubu,
d)Tarife sinifi,
e) Sayaç ve ölçüm sistemi bilgileri,
f) Sözlesmenin tarihi,
g) Ödemeye iliskin bilgiler,
h)Güvence bedeline iliskin bilgiler, i) Taraflarin hak ve yükümlülükleri,
i) Baglanti anlasmasinda yer alan tesisat numarasi,
j)Sözlesmenin süresi,
k) Sözlesmenin feshine iliskin hükümler,
1) Perakende satis sözlesmesinde yer verilen ve tüketicinin beyanina dayanan bilgiler ile ilgili olarak, gerçege aykiri beyanda bulunuldugunun tespit edilmesi halinde, sözlesmenin iptal edilecegi hususu,
m) Bulunmasi ve ilgili kisi tarafindan uygun görülmesi halinde, ilgili gerçek veya tüzel kisinin telefon numarasi ile e-posta adresi.
(2) Perakende satis sözlesmeleri kapsaminda, 11/8/2002 tarihli ve 24843 sayili Resmî Gazetede yayimlanan Elektrik Piyasasi Tarifeler Yönetmeligi çerçevesinde Kurum tarafindan yapilan gelir ve/veya fiyat düzenlemesine aykiri olmamak kaydiyla, piyasada rekabeti gelistirecek ve uygulama açisindan tüketicilere kolaylik saglayacak hususlar yer alabilir." hükmü yer almaktadir.
Soru 17:
Faturasini ödeyen yurttastan zaten Iletim ve dagitim bedeli, sayaç okuma bedeli alinmiyor mu? Kaçak elektrikle mücadeleyi vatandaslarimizin kendi imkânlari ile yürütmesi mi gerekmektedir?
Cevap 17:
Elektrik Piyasasi Kanunu ve ikincil mevzuati kapsaminda elektrik piyasasi faaliyetlerine iliskin ülke genelinde uygulanacak ulusal tarifeler, içinde bulunulan uygulama döneminin ilgili yillarina iliskin parametreler dikkate alinarak Enerji Piyasasi Düzenleme Kurumu tarafindan belirlenmektedir. Bu dogrultuda EPDK tarafindan onaylanan ve dagitim sirketlerince uygulanan ulusal kayip/kaçak bedelleri ilgili mevzuat kapsaminda dagitim faaliyetine iliskin onayli hedef kayip/kaçak oranlari çerçevesinde belirlenmekte olup, kayip/kaçak bedelinin hesaplanmasina iliskin düzenlemeler Dagitim Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkinda Tebligin Ek-2 maddesinde yer almaktadir.
Ayrica, 6446 sayili Elektrik Piyasasi Kanununun 17. maddesinin dördüncü fikrasinda Kurul onayli tarifelerin hülcüm ve sartlari, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kisileri baglar... " hükmü yer almakta olup, elektrik dagitim sirketleri/görevli tedarik sirketleri ilgili mevzuat kapsaminda EPDK Kurul Kararlari ile onaylanarak yürürlüge giren tarifeleri uygulamakla yükümlüdür.
Selahattin KARAAHMETOGLU SELAHATTIN.KARAAHMETOGLU@tbmm.gov.tr