Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle
Açıklama: Doğrudan el koyma savaş hukuku sayılıyor
Kategori: Çevre
Eklenme Tarihi: 15 Mayys 2014
Geçerli Tarih: 19 Nisan 2026, 23:14
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=17811
"Yangindan mal kaçirma" düzenlemesini Danistay iptal etti
AKP'nin getirdigi 'yangindan mal kaçirma' düzenlemesini Danistay iptal etti...
EPDK ve TOKI’yi ‘Acele Kamulastirma’ konusunda yetkili kilan Bakanlar Kurulu Kararinin, önce yürütmesini durduran, ardindan da iptal eden Danistay; bu kez de hem EPDK’nin geri çektigi kamulastirmayi, hem de konuyla ilgili Bakanlar Kurulu Kararini yeniden iptal etti. Elazigli bir yurttasin acele kamulastirmaya karsi açtigi ve iptalle sonuçlanan davanin avukati Mehmet Horus, Danistay kararina sevinmek için acele edilmemesi gerektigini söyledi.
TÜRKIYE ACELE KAMULASTIRMA HUKUKUNU TARTISIYOR
Bakanlar Kurulu’nun, HES projeleri için aldigi ‘acele kamulastirma’ kararlari neredeyse arapsaçina döndü. Bir yandan köylüler ve yasam savunuculari dogal yasam alanlarini korumak için demokratik ve hukuksal mücadelelerini sürdürürken, diger yandan HES’lere karsi mücadelenin önünü kesmek için çalisan Bakanlar Kurulu, yargi kararlarina karsin ‘acele kamulastirma kararlari’ almaya devam ediyor. Bakanlar Kurulu’nun, HES projeleri basta olmak üzere çesitli enerji projeleri hakkinda ‘acele kamulastirma yetkisini’ Enerji Piyasasini Düzenleme Kurulu (EPDK), DSI ve TOKI’ye devretmesine tepkiler devam ediyor, hukuksal tartismalar ise sürüyor.
DOGRUDAN EL KOYMA SAVAS HUKUKU SAYILIYOR
Danistay 6. Dairesi, Bakanlar Kurulu’nun acele kamulastirma yetkisini baska kurumlara devredemeyecegine hükmederek, 2004 yilinda bu yönde alinan Bakanlar Kurulu Kararini 19 Haziran 2013'te iptal etti. Danistay, 25 Aralik 2013 tarihinde aldigi ikinci bir kararla ayni ayni düzenlemeyi bir kez daha iptal etmesiyle de EPDK'nin 2004’ten bu yana yaptigi ‘acele kamulastirmalar’ da hukuki dayanagini yitirdi. Bakanlar Kurulu, ilk iptal kararinin ardindan, söz konusu arazilere ‘dogrudan el koyma’ anlamina gelen, parsel numaralari ve açikça adresleri belirtilerek kamulastirma kararlari veriyor; bu uygulama, ‘savas hukuku’ olarak yorumlaniyordu.
11 YURTTAS ACELE KAMULASTIRMAYA KARSI DAVA AÇTI
Ordu'nun Fatsa ve Çamas ilçelerinde Bolaman Vadisi'nde yapilmasi planlaman Atilla 1-2 Regülatörleri ve HES projesi için, EPDK tarafindan 16 Subat 2011 tarihinde alinan 3255-12 sayili 'acele kamulastirma' kararina karsi 11 yurttas dava açti. Davada, hem EPDK kararinin ve hem de Bakanlar Kurulu’nun yetkilerini EPDK’ya devrettigi 2004’deki karanin iptali istendi.
DANISTAY, 'HUKUKA UYGUNLUGU YOK' DEDI
Danistay 6. Dairesi’nin 25 Aralik 2013'te karara bagladigi davanin kararinda görüslerine yer verilen Danistay Tetkik Hakimi Mehmet Sitki Çelik, Çelik, bu sekilde genel nitelikte bir karar alinmasinin mümkün olmadigini, bunun hukuka uygunlugunun bulunmadigini söyleyerek, Bakanlar Kurulu karari ve buna dayanilarak tesis edilen islemlerin iptal edilmesi gerektigini belirtti.
'ACELELIK HALI SOMUT OLARAK BELIRLENMEMIS'
Kararin gerekçe bölümünde ise ‘acele kamulastirma’ karaninin ‘milli müdafaa' gibi özel durumlar için uygulandigi, karar alinirken acelelik durumunun somut olarak ortaya konulmasi gerektigine vurgu yapilarak, "acelelik halinin somut olarak belirlenmedigi, genel çerçevesinin çizilmedigi, Bakanlar Kurulu'na taninan yetkinin baska makamlarca kullanilmasina olanak sagladigi, mülkiyet hakkinin kullanilmasi konusunda belirsizlik yaratildigi, mülkiyet hakki ile sinirlandirilmasi arasindaki dengenin neden gösterilmeyerek bozuldugu" ifadelerine de yer verilmesi dikkat çekti.
'EPDK ACELE KAMULASTIRMA HÜKMÜNÜ UYGULAYAMAZ'
Danistay’in son kararini degerlendiren ve ayni zamanda davanin da avukati olan Alp Tekin Ocak, bu kararin EPDK tarafindan yapilan tüm kamulastirma islemlerini bagladigini belirterek, "Bakanlar Kurulu, 2004'te aldigi kararla yetkisini devretti ve o tarihten sonra tekrar tekrar ayni karari almiyor. Danistay'in iptal karari Bakanlar Kurulu'nun 2004'te aldigi kararlarin yok sayilmasi anlamina geliyor. Böylece Bakanlar Kurulu'nun genel düzenleyici karari iptal edilmis oldu. Artik EPDK hiç bir kamulastirma isleminde ‘acele kamulastirma’ hükmünü uygulayamaz" görüsünü dile getirdi.
EPDK tarafindan acele kamulastirma yapilan her ilde en az 30 proje oldugunu belirten Ocak, 2004'ten sonra yapilan tüm islemlerin hukuki olarak dayanaginin kalmadigini da sözlerine ekledi.
ELAZIG'DA DA DAVA AÇILMISTI
Daha önce Elazig ile Tunceli sinirlarinda yer alan Peri Vadisi’nde kurulmasi planlanan Pembelik Baraji ve HES projesi için EPDK’nin, Bakanlar Kurulu yetkisini kullanarak aldigi, ‘acele kamulastirma’ kararina karsi yöre köylülerinden Hasan Akyol tarafindan açilan ve Danistay'in iptaliyle sonuçlanan davanin avukati Mehmet Horus ise, Danistay'in daha önce verdigi yürütmeyi durdurma karari ile zaten EPDK’nin ‘acele kamulastirma’ yapmasi da engellenmis olduguna isaret eden Horus, bu durum karsisinda Bakanlar Kurulu’nun, HES projelerinin önünü açmak için, HES projelerinin bulundugu bölgelerdeki arazilere dogrudan el koymaya basladigini kaydetti.
DANISTAY'IN 'SAVAS HUKUKU' VURGUSU
Söz konusu yetki devriyle EPDK'nin istedigi yere dogrudan el koyduguna dikkat çeken Horus, "EPDK kararlari sadece yerel gazetelerde yayimlaniyordu. Simdi, Bakanlar Kurulu'nun bu ‘yetki devrini’ iptal ettirdigimiz için Bakanlar Kurulu kendisi dogrudan el koymaya basladi. Bu yüzden, son yillarda sinsice devam eden uygulamalar Bakanlar Kurulu kararlarinin Resmi Gazetede yayimlanma zorunlulugu nedeniyle aleniyet kazandi. Durumun vahameti gizlenemez oldu. Bakanlar Kurulu bu sekilde, Danistay'in ‘yürütmeyi durdurma’ kararinin sadece ‘yetki devri’ nedeniyle ‘usulden’ verilmis bir karar oldugunu varsayiyor. Oysa Danistay kararinda acele kamulastirma yoluna olaganüstü hallerde basvurulabileceginin alti çizilmis, ‘Bu bir ‘Savas Hukuku’ uygulamasidir’ vurgusu yapilmisti" diye konustu.
'SEVINMEK IÇIN ACELE ETMEMEK GEREK'
Iptal kararina iliskin basinda çikan iyimser degerlendirmelere ragmen sevinmek için acele etmemek gerektiginin altini çizen Horus, "Bakanlar Kurulu’nun aldigi 2. acele kamulastirma karari, hukuki geçerliligin korumaya devam etmektedir. Yani tasinmazlarina el konulan yurttaslar ellerindeki bu iptal kararina sevinebilecek mi? Bence sevinmek için ‘acele’ etmeye gerek yok" dedi.
ACELE KAMULASTIRMA YASAM ALANLARINA SALDIRI
Karari degerlendiren Derelerin Kardesligi Platformu (DEKAP) Sözcüsü Ömer San da, söz konusu acele kamulastirma islemlerinde Bakanlar Kurulu’nun, ‘Milli Müdafaa Mükellefiyeti Hakkinda Kanun’ dogrultusunda, ‘takdir hakkini’ kullandigini belirterek, dogal yasam alanlarina yönelik saldirilarin basinda acele kamulastirma sorununun geldigini dile getirdi.
1939'DAN BUGÜNE ACELE KAMULASTIRMA YETKISI
Esas olarak savas sirasinda kullanilmak üzere 1939’da Bakanlar Kurulu’na verilen ‘el koyma’ yetkisi önce 1983’teki Kamulastirma Kanunu’na girdi. Bakanlar Kurulu, 2004’te bu hakki Enerji Piyasasi Düzenleme Kurulu’na (EPDK) devretti. EPDK, bu yetkiyi enerji, madencilik, dogalgaz ve petrol sektörlerinde kullanmaya basladi. Bu yöntem, daha önce Mersin ’de Özgürlük, Çilek ve Çay mahallelerinde kentsel dönüsüm amaciyla, Izmir-Efemçukuru ve Usak-Esme’de de siyanürlü madencilik projelerinde kullanildi. Ayrica Hasankeyf, Amasya-Tasova, Isparta Sütçüler, Antalya, Tunceli ve Ordu gibi illerdeki HES ve baraj projelerinde de ayni yönteme basvuruldu.
(Danistay'in Ordu'daki Atilla HES için açilan davaya iliskin aldigi iptal karari)
Yusuf Yavuz - Odatv.com