Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster
Açıklama: Çimento fabrikalarının çevreye muhtemel etkileri
Kategori: Görele
Eklenme Tarihi: 02 Mayys 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 03:08
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=17730
Çavuslu’ya çimento fabrikasi reva mi?
Ülke çapinda 2006 yili verilerine göre halen 41’i çimento fabrikasi, 17’si ögütme tesisi toplam 58 fabrika bulunmaktadir, bunlarda toplam 9,000 kisi çalismaktadir.
Buna göre çimento sektöründe çalisan dokuz bin kisi bu 17 ögütme tesisini hiç hesaba katmadan 41 fabrikaya paylastirilirsa ortalama olarak bir fabrika basina 220 kisi düser.
Halen çalisan bir çimento fabrikasi yetkililerinden edindigimiz bilgilere göre “yeni kurulacak bir çimento fabrikasinin kapasite ve donanimina göre personel sayilari degisiklik gösterebilecek olup, tek hatli bir fabrikada 125 kapsam içi (kalifiye ve düz isçi) 95 kapsam disi (yönetici, mühendis, teknisyen, büro personeli) toplam 220 kisi çalistirilabilecegi tahmin edilmektedir” deniyor.
Çavuslu’ya çok modern bir çimento fabrikasi yapilacagi söyleniyor. Böyle modern fabrikalarda vasifsiz isçiden ziyade mühendisler, bilgisayar uzmanlari, teknisyenler gibi teknik elemanlar çalistirilir. 800 kisi çalisacak sözü ise tamamen yanlistir.
Çavuslu’ya kurulacak Çimento Fabrikasi’in yarisi yabanci sermayesine ait olacagi ifade edilmektedir.
Bu çimento fabrikalari temiz olsa; Ingilizler, Fransizlar kendi ülkelerindekileri kapatip gurbet ele çimento fabrikasi kurar miydi?
Soludugunuz hava kirlenecek! Cigerleriniz çürüyecek! Astim hastaligi, solunum ve kalp hastaliklari, kanser, is ve trafik kazalari artacaktir.
Çevredeki findiklar, baglar, bahçeler kuruyacaktir.
Tarim alanlari verimsizlesecektir!
Yeralti ve yerüstü sulariniz kirlenecektir!
Otlara yapisacak asit; inegin, keçinin sütüne geçecek. Tavuklar yumurtadan, inekler sütten kesilecektir.
Bacaya filtre kocaman bir yalandir.
Bacaya filtre takmak ta yetmiyor,bacadan çikacak azot oksit gazini tutacak filtre daha icat olmadi!
Doktora, hastaneye simdiden güç yetmiyor. Hastaliklar iki katina çikinca ne yapilacak?
Sadece Çavuslu degil,Görele,Eynesil ve Sisdagi toz ve asit yagmurlarindan etkilenecek.
Çavuslu ölsün mü?
Çavuslu,dogal güzellikleri,meshur ekmegi ve turizm imkanlariyla daha fazla gelir getirecek bacasiz fabrika olacaktir. Bu sansi çocuklarimiza vermeyelim mi?
Kuslarin barinip üredigi yesil Çavuslu’ya kurulacak çimento fabrikasina yakin köylerdeki insan, hayvan ve bitkiler kötü etkilenecekler.
Buna göz mü yumalim?
Bu çimento fabrikasi enerjisini üretmek için kömür yakacaktir. Yanan kömürden çikacak gazlar çevreyi zehirleyecektir. Üç bes kisi is bulacak diye geriye kalan insanlarin, hayvanlarin, bitkilerin yillarca zehirlenmesine razi mi olalim?
ÇIMENTO FABRIKASI NEDEN YAPILMAMALI ? - Ediz BOYNIK
1- Antik Hierapolis Kastabala kutsal kenti sinirlari içine yapilmasi öngörüldügü ve buradaki eserleri tahrip edecegi için
2- Antik kentteki eserlerin de çikan toz ve emisyonlardan direkt olarak etkilenecegi, su ile karisinca asit haline dönüsen zararli maddelerin yer üstündeki ve yer altindaki dogal ortaminda simdiye kadar korunagelmis eserleri olumsuz yönde etkileyecegi, eserlerde kimyasal bir reaksiyon baslatarak bunlarin hizli bir sekilde ortadan kalkmalarina neden olacagi için
3- Ceyhan deltasinin hemen yakinina yapilmasi öngörülen fabrikanin yapilacagi yerin ayni zamanda Önemli Doga Alani olarak koruma altina alinmis olmasi, çikan emisyonlarin, nakliye ve üretim sirasinda olusan atiklar nedeniyle bu özelligini kaybetmesinin kaçinilmaz olmasi,
4- Ceyhan Deltasi içinde gerek yerli kuslarin, gerekse göçmen kuslarin konaklayarak üredikleri bir alan olan Kirmitli Kus Cenneti, yakin çevresinde tas ocaklarinda dinamit patlatilmasi, nakliye sirasinda olusan titresim, atiklarla zaten kirlenmis olan Ceyhan suyunun daha da kirleneceginin kaçinilmaz olmasi ( Su Kuslari Yasama Ortami Olarak Uluslar arasi öneme sahip Sulak Alanlar Hakkindaki ‘RAMSAR’ Sözlesmesine ülkemiz 1993 yilinda taraf olmustur.)
5- Fabrika için gerekli hammaddelerden kil’in antik kentin çok yakinindaki ormanlik içinden alinmak istenmesi ve bu sirada agaçlarin kesiminin öngörülmesi ve doganin tahrip olacagi
6- Üretim sirasinda olusacak olan (her ne kadar filtre takilsa da, filtrelerin maliyetin düsürülmesi için sürekli olarak, özellikle geceleri çalistirilmadigi hem ülkemiz hem de yurtdisindan bilinen örneklerle kanitlanmistir) toz, zehirli gazlar, atiklar nedeniyle hemen kenarindaki köy ve yakin çevresindeki diger köylere ve bölgedeki canlilar ve bitkilere yapacagi olumsuz etkiler ve bu etkilerin Karatepe-Aslantas Açik Hava Müzesi de dahil olmak üzere genis bir alana yayilacagi
7- Çevreye saçilan toz ve atiklarin yagmur sulariyla topraga geçeçegi, topragin geri dönüsümü olmadan çoraklasarak elden çikacagi, zaten kirlenmis sularla yapilan tarimin bu süreci daha da hizlandiracaginin kaçinilmaz olmasi nedeniyle
8- Köylünün çevredeki tarlalarinin fabrika yapildiktan sonra 2/3 oraninda deger kaybedecegi….devlet destegi ile yesertmeye çalistiklari zeytinliklerin fabrikanin baca emisyonlari ve nemle birlikte çabucak donan klinker tozu nedeniyle döllenemeyip ürün vermeyecegi, çevrede yetistirilmek için dikilmis binlerce zeytin, seftali ve diger agaçlarin meyve veremeyecegi nedeniyle
9- Çevrede bulunan önemli kalelerle örenyerleri (Karatepe-Aslantas, Bodrum, Hemite, Babaoglan ) ve dogal çevrenin, Kus Cenneti, Millipark’in varliginin olusturdugu bacasiz fabrikaya benzetebilecegimiz büyük turizm potansiyelini engelleyip, ortadan kaldiracak olmasi
10- Kalkinma projesi kapsaminda, yöre halkina is olanaklari saglayacagi düsünülse de, 800 isci alinacagi iddia edilen fabrikada köylünün vasifsiz isçi olmasi nedeniyle köyden çok az isçi alinacagi, diger örneklerden bilindigi gibi, nakliye gibi diger islerinde ihaleye verilerek sirketlere yaptirilacagi, köylüye yalnizca fabrikanin zararlari kalacagi, fabrikanin bölgede 800 kisiye is imkani yaratiyoruz sloganinin, dogal çevre ve tarimin geri dönüsümsüz olarak tahrip edecegi için binlerce kisiyi aç birakacaginin kesin olmasi nedeniyle (Osmaniye Organize Sanayi tesisleri daha tamamlanmadan çevredeki tarlalarda salatalik, domates gibi sebzelerin simdiden yetistirilemedigi biliniyor)
11- Çimento fabrikasinin çikaracagi zehirli gazlarla insan sagligini ciddi tehlikeye sokmasi, kanser, solunum ve kardiovasküler hastaliklarina yol açmasi bakimindan.
12- Iskan yerlerine yakin olmamasi gereken Çimento fabrikasinin Kesmeburun köyünün tam tepesinde ve köye 100 m uzaklikta olmasi nedeniyle, bütün köy halki ( kadin, erkek, genç ihtiyar, çoluk, çocuk ) sagligini kaybedecek, asgari ücretle ise alinanlar kazançlarinin 4 mislini tedavi olmak için harcayacaklari için,
13- Osmaniye ilinin kalkinmasi projesi kapsaminda, 5 yil süreli vergiden muaf ve %85 ‘e varan yabanci sermaye ile hazine arazisi üzerine kurulmasi öngörülen fabrikanin çimento üretimi için gerekli kil, marn, kalker v.s gibi malzemeyi de yakin çevreden ucuz yolla milli kaynaklardan saylayacak olmasi, ucuz is gücü kullanmasi, üretiminin sadece ihracata yönelik olmasinin Osmaniye ili ve ülkenin kalkinmasinda faydasinin olmayacagi, aksine üretim artiklari ve emisyonlari ile çevreye yapacagi olumsuz etkileri ile yörenin turizm potansiyelini tümüyle engelleyecegi nedeniyle
14- Günde 620 ton kömür kullanilacak olmasi sonucunda olusacak toz ve kül daglari, nakliyenin 30 tonluk kamyonlarla yapilacak olmasi nedeniyle, gerek tasima sirasinda olusan egzoz emisyonlari gerekse etrafa saçilacak ve zaten kis aylarinda hava kirliliginin hat safhada oldugu Osmaniye’nin bu fabrikayi izleyecek olan diger fabrikalarla birlikte.. yasanilmaz bir yer haline gelecegi için..
15- Kil, Marn, Kalker…ve Çimento üretmek için gerekli tüm malzeme Avrupa ülkelerinde bulunmasina karsin oralarda Çimento fabrikalarinin çevre ve insan sagligina yaptigi tahribat nedeniyle yapimi yasaklanan ve var olanlarin kapatilip sadece bazilarinda arastirma bazinda üretim yapilmasina izin verilirken, Danimarka ve son teknoloji adi altinda eskimis çevre bitirici teknolojiyle[1] yöre halkini ve dogasini geri dönüsümsüz olarak bitirecegi için…
[1] AB ülkelerinde 2003 yilindan itibaren kanser ve çimento egzamasi gibi hastaliklara neden oldugu için chromat içeren çimento artik kullanilmamaktadir. Universal Çimento A.S. nin hazirlattigi ÇED raporunda chromat’siz çimento üretilecegi hakkinda hiçbir bilgi bulunmamaktadir.
ÇIMENTO FABRIKALARININ TOPLUM SAGLIGI ZARARLARI[1]
HAKKINDA HALK SAGLIGI UZMANI KANAAT RAPORUDUR
Uz. Dr. Umur Gürsoy Halk Sagligi Uzmani, Osmaniye
Endüstriyel insan islerinin saglik zararlari saf ve birbirinden ayriksi degil, içi içe girmis ve karmasiktir. Özellikle havaya ve oradan da topraga ve suya çevresel kirletici etkilerin saglik zararlari, genellikle, toplum bireylerinin yasam biçimini, sigara içme aliskanliklarini; beslenme, cinse ait davranislarin görüntüsü; ilaç kullanimi, sosyoekonomik durum; baska nedenlere bagli iç ve dis ortam hava kirliligi; isyerindeki sunuk kalinmalar; dogal ve tibbi isinim ve su kirliligini içine alan çevresel etkenlerin bir karmasidir (1).
Çimento fabrikalari fazla miktarlarda, agirlikli olarak kalker, kil ve yakit kullanarak çimento üretirler. Yakitlar kalker ve kilinin kimyasal degisimi için isi üretmek ve ham madde ve üretilen çimentonun tasinmasi sinasinda kullanilar enerji kaynaklarini (agirlikli olarak da fosil yakitlari) kömür, petrol ve diger sektörlerin ve sehirlerin yanabilen çöpleri olusturur (1998 ekiminde Avrupa Birligi, çimento fabrikalarinda çöp yakilabilmesini düzenledi ve standartlar getirdi) (2).
Bir çimento fabrikasinda bir ton çimento elde etmek için 6 gigajul esdegeri yakit (tasimacilik ve dger ihtiyaçlar için olan enerji dahil), 1,5 ton hammadde ve 0,3 ton hava kullanilir ve havaya 0,94 ton karbondioksit salinir. Asil çevre zarari isletme ve tasimaciliga bagli olan enerji yakitlari ve toz nedeniyledir. Çimento fabrikalari dünya küresel enerji tüketimini % 2’sinden ve insan eli ile yapilan CO2 saliniminin % 5’inden sorumludur. Yakit olarak klasik fosil yakitlari ve diger yanabilir endüstriyel atiklari (yaglar, plastikler, araba lastikleri, petrokok ve çöpler) kullanirlar. Avrupa çimento fabrikalari % 42 oraninda fosil yakit disi yakitlari kullanirlar. Eger atiklar yakilirsa çevre yasayanlar için dioksin, diger klorlanmis hidrokarbonlar ve agir metal maaruziyeti ortaya çikar.
Fosil yakitlarin simdi, yakin ve uzak gelecekte ortaya çikan kesinlesmis veya olasi saglik zararlarina neden olan saglik etkileri
Fosil Yakit Döngüsünün Saglik Zararlari
Fosil yakit döngüsünün saglik etkileri Belirgin (asikâr) Potansiyel (olasi)
Simdiki zamanda (etkenle karsilasma aninda)
Motorlu tasit kazalari +
Yangin ve patlama +
Is kazalari +
Göz tahrisi +
Solunum yolu tahrisi ve hasari +
Solunum ve dolasim durumunun kötülesmesi +
Nörofizyolojik hasar +
Koku ve gürültü +
Psikolojik etkiler +
Deri tahrisi +
Özgül ani zehirlenme +
Mortaliteye genel etkiler +
Yakin gelecekte
Çocuklarda ve eriskinlerde solunum yolu sorunlari artisi +
Kalp damar sorunlari artisi +
Insan vücudundaki organik kirleticilerin etkileri +
Insan vücudundaki inorganik kirleticilerin etkileri +
Hematolojik etkiler +
Üreme, anne karnindaki dölüt gelisimi ve süt çocugu büyümesi +
Uzak gelecekte
Kanser yapici etkiler +
Mutajenik etkiler +
Ekolojik hasarin saglik sonuçlari +
Solunum ve dolasim durumunun (kondisyon) kötülesmesi toplumun süregen (kronik) solunum yollari veya kalp-dolasim sistemi hastaligi olan kesiminde ortaya çikar. Karbon monoksite sunuk kalma kan yoluyla dokulara oksijen tasinmasini etkileyerek kalp-dolasim düzeni hastalarinin hareketliligini ve muhtemelen hayatta kalma sürelerini sinirlamaktadir. Nörofizyolojik etkiler de karbon monoksitle iliskilendirilmektedir. Bu etkiler sigara içenlerde daha da artar.
Bir yerlesim yeri havasindaki SO2 orani eger bir mg/metreküpte artarsa, milyon kmiside kaç kisinin ölecegini (Mortalite), hastalanacagini (Morbidite) göstermektedir Tablo 4c’de ise bir yerlesim yeri nüfusunda her on mg/metreküp artisinda hasta ve ölen sayisinin göstermektedir. Azot oksit, kokmadigi için en büyük sinsi tehlikeyi olusturur. Azot oksit günes isigi ile kimyasal reaksiyona girerek nitrata dönüsür. Akcigerin korunma mekanizmalarindan kolayca geçen kati nitrat parçaciklari akcigerlerimizde nitrik aside dönüsmektedirler.
Çimento fabrikalarinin çevreye muhtemel etkileri
Ekolojik yasami etkileyen ve her geçen gün artan çevre kirliliginin çesitli nedenleri vardir. Bu nedenlerin belkide en önemlisi son dönemlerde özellikle K.Maras – Pazarcik / Narli ovasinda kurulmasiyla tartisma baslatan çimento fabrikalaridir.
Çimento fabrikalari partiküller hava kirleticileri arasinda ilk sirada yer almaktadir. Çimento imalati esnasinda çimento kliniklerini yakmak için kullanilan döner firinlarinda meydana gelen gazlar (SO , CO, NO ), ögütülmüs kireçtasi ve çimento tozlari bu endüstride çevreye yayilan en önemli kirleticilerdir. Çimento fabrikalarinin bilinen bu etkilerinin yani sira belkide üzerinde durulmayan en önemli etkisi çevreye kadmiyum elementi yaymasidir. Çevreye yayilan kadmiyum toprakta birikmekte böylece bitkilere geçip daha sonra besin zinciri ile insanlar tarafindan tüketilmektedir. Kadmiyum insan vücudunda sadece bitkilerle degil ayni zamanda solunum yoluyla da alinmaktadir. Kadmiyumun maruz kaldigi insanlarda sürekli bas agrisi, bas dönmesi, mide bulantisi, kusma, uykusuzluk, sinirlilik daha sonra gögüs agrilari ve astim gibi solunum sistemi hastaliklari ortaya çikmaktadir. Bu konuyla ilgili Eskisehir Çimento fabrikasi çevresinde yapilmis bir arastirmada fabrikadan uzaklastikça insanlarin kan örneklerinde kadmiyum miktarinin düstügü görülmektedir. Bu durum çimento fabrikalarinin kadmiyum yaydiginin açik bir kanitidir. Ayrica yine çimento fabrikalarinin muhtemel etkileriyle ilgili birçok çalisma yapilmistir. Çanakkale çimento fabrikasinin çikardigi gazlarin zeytin agaçlarina olan etkisinin arastirildigi bir çalismada fabrikadan uzaklastikça bitki boyunda belirgin bir artis oldugu bulunmustur. Yine fabrikaya yakin olan arazilerdeki agaçlarda %76,19 daha az meyve alinmaktadir. Çimento tozlari bitkilerde sürgün ve yapraklarda büyüme ve gelismeyi olumsuz etkilemektedir. Buda bitkisel üretimde önemli verim kayiplarina neden olmaktadir. Bilim adamlari çimento tozlarinin bitkilerde strese neden oldugunu böylece yapraklarda sentezlenen bitki büyüme hormonu indol-3-asetik asit (oksin) oraninin düstügünü ve yine büyüme engelleyici hormon olan absisik asit oraninda da bir artis oldugunu bildirmektedir. Çimento fabrikalarindan kaynaklanan kirlilik sadece bitkisel üretimi degil ayni zamanda hayvansal üretimi de etkiletmedir. Hayvanlarin otlatildigi meralar da ve özellikle su kaynaklarinda çimento fabrikalarindan kaynaklanan birçok toksik madde bulunmaktadir. Bu yazinin yazilmasinda ilham kaynagi olan K.Maras-Narli ovasindaki iki devasa büyüklükteki çimento fabrikasi tüm bu gerçekler ortadayken verimli topraklar üzerine kondurulmustur. Gelecekte tarimin bile yapilamamasi gibi bir sorun olmasina ragmen maalesef ülkemizde hala verimli araziler üzerinde bu tür sanayi tesisleri kurulmaktadir. Söz konusu bu tesisler sadece tarim alanlarinda verim kaybi ve insan sagligina olumsuz etkilerle karsimiza çikmamaktadir. Ayni zamanda görüntü kirliligi ve özellikle ham madde temin edilmesinde patlatilan dinamitlerden dolayi deprem riskini de beraberinde getirmektedir. Bu saydigim tüm hususlar ortadayken yinede Narli ovasindaki dev çimento fabrikalari, birinci deprem bölgesinde olan bir bölgede, verimli tarim arazisi üstünde ve özellikle yer alti sularinca zengin bir bölgede bu özelliklerin hepsi göz arti edilerek kurulmustur. Bundan sonra yapilacak olan tek sey üreticilerin verim kaybindan dolayi zarar görmesi durumunda bu zararlarini mahkeme karariyla tahsil etme haklarinin bulundugunu onlara belirtmektir. Insan sagligi açisindan ise su anda yapilacak bir sey yok gibi.
Ars. Gör. Ahmet KARTALKANAT
Kahramanmaras Sütçü Imam Üniversitesi Ziraat Fakültesi
akartalkanat@ksu.edu.tr