Görele Sol Platformu | Ve balýðý yok eden insan gölden ot avlýyor!

Açýklama: Yýlda 500 bib ton balýk veren göl can çekiþiyor
Kategori: Çevre
Eklenme Tarihi: 09 Ocak 2014
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 00:57
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=16603

Ve baligi yok eden insan gölden ot avliyor!

Türkiye'nin en büyük dördüncü gölü olan Egirdir Gölü, 30 yil öncesine kadar Türkiye'nin istakoz, sazan ve levrek ihracini karsilayan önemli göllerinden biriydi. Içme suyu rezervi olarak da bölgenin su ihtiyacini karsilayan Egirdir Gölü, insan eliyle yapilan yanlislarin bedelini ödüyor. Bugün adini aldigi gölün kiyisindaki Egirdir'de tüketil...en sazan ve çapak baliklarinin büyük bölümünün yakinlardaki Karacaören Baraj gölünden getirilmesi gelinen durumu özetliyor. Yard. Doç Dr. Erol Kesici, kirlilik kiskacindaki gölün korunmasi için yetersiz de olsa özel hüküm kurallarina uyulmasi çagrisinda bulundu.

GÖL ILE IÇ IÇE ILÇEDE BARAJ GÖLÜNDE GELEN BALIK SATILIYOR

1980'li yillarda göle birakilan Israil ve Çin sazani ile gümüs baligi gibi türler, gölün yerli baliklarini yok ederken önemli ihraç kaynagi olan tatli su istakozunun avlanmasi da 1986 yilinda yasaklandi. Bugün adini aldigi gölün kiyisindaki Egirdir'de tüketilen sazan ve çapan baliklarinin büyük bölümünün yakinlardaki Karacaören Baraj gölünden getirilmesi gelinen durumu özetliyor.

YILDA 500 BIN TON BALIK VEREN GÖL CAN ÇEKISIYOR

1950'li yillarda yilda yaklasik 500 bin ton balik avlandigi belirtilen Egirdir Gölü'nde, 1960'larda Avrupa ülkeleri, ABD ve Japonya gibi ülkelere tatli su istakozu ihraç edilmesiyle önemli bir ekonomik gelir saglaniyordu. 1980'lerde ise yilda 2 bin ton civarina ulasan istakoz üretimi, son yillarda yeniden gelistirilmeye çalisilsa da bir kaç tonu geçmeyen üretim balikçilara eski günlerini aratiyor.

YEDI RENKLI GÖLÜN RENKLERI SOLUYOR

Ancak yogun av baskisi, yapilasma ve tarimsal kaynakli kirlilikten gölü korumak için 1983 yilinda çikartilan koruma yasalari da "yedi renkli gölü" eski günlerine döndürmeye yetmedi. Orman ve Su Isleri Bakanligi'nca hazirlanan ve Haziran 2012 tarihinde yürürlüge giren "Egirdir Gölü Özel Hüküm Belirleme ve Havza Koruma Plani"nin ardindan ise tartismalar bitmiyor. Gölün su havzasini da kapsayan özel hüküm sinirlari bir dizi yeni önlemler getirirken, geçtigimiz yil yeni koruma semsiyesini "hem gölü koruyacagiz hem de yatirim ve konut yapacagiz" seklinde müjde gibi duyuran siyasilerin bilimsellikten uzak ve popülist tavirlari konunun uzmanlarinin da tepkisini çekiyor.

'EKONOMI ÖNE SÜRÜLEREK GÖLÜN KORUNMASI ENGELLENIYOR'

Süleyman Demirel Üniversitesi Egirdir Su Ürünler Fakültesi Ögretim Üyesi Yard. Doç Dr. Erol Kesici, pek çok eksigi bulunmasina karsi bu haliyle bile özel hüküm planina karsi çikmanin gölün geleceginin tamamen yok edilmesi anlamina geldigini söylüyor. "Ekonomi-para öne sürülerek gölün korunmasi bu günde istenilmiyor ve engelleniyor" görüsünü savunan Kesici, yaklasik 30 yildir Türkiye'nin göllerinin korunmasi için bilimsel çalismalar yürütüyor. Ancak Egirdir Gölü'ne her yil milyonlarca yavru balik birakilmasina karsin eskisi gibi dogurgan olmayan gölün adeta bir kara delige dönüstügünü ve birakilan yavru baliklari geri vermedigini söylüyor.

TARIM MÜDÜRLÜKLERINDEN ÇELISKILI AÇIKLAMALAR

Gölün yerli türlerini yok eden ve hakim türler haline gelen takoz, Çin ve Israil sazanlarinin iç ve dis pazarda ekonomik degeri olmadiginin altini çizen Kesici, "Egirdir de satilan sazan ve çapak baliginin yüzde 90'inin Karacaören Barajindan geldigini, balikçilarimiz belirtmekteyse; yillardir göle birakilan milyonlarca baliga ne oldu? Egirdir Gölü baliklarinda çok önemli bir sorun olan 'nematod' cinsi bir parazit olan 'Eustrongylides excisus L.' türü, öncelikle son yillarda gölde artis gösteren sudak baliklarinin tüm organlarina yayilmis vaziyettedir. Bu nedenle, Ilçe Tarim Müdürlügü Kasim ayinda baliklarin avciliginin, satilmasinin yasaklandigini belirtti. Ancak daha sonra il müdürlügünden yapilan açiklamaya göre, sudak baligi avlama yasaginin nedeninin parazit kaynakli olmadigi, olagan av yasaklari kapsaminda oldugu belirtildi. Bu açiklamalardan haigisi dogru? 'Sus!' Olan göle oluyor" diye konustu.

3 BIN BALIKÇIDAN GERIYE PARMAKLA SAYILACAK KADAR KALDI

Yaptigi arastirma sonuçlarina göre baliklardaki parazitin ciddi boyutlara ulastiginin altini çizen Kesici, bunu gizlemenin ve söz konusu parazitin kus türlerinde kaynaklandigini söylemenin önlem olmadigini belirterek, "Gölün dogal baliklarinin geri gelmesi olanaksizdir, göl balik için akvaryuma, tarim için su-atik deposuna dönüstürülmüstür. Egirdir Gölü’nde 1960-1980 yillari arasinda kayitli balikçi sayisi 3 binin, kooperatif sayisi ise 30'un üzerindeydi. Bu gün balikçi ve kooperatif sayisi parmakla sayilacak kadar azalmistir.

'SÜRDÜRÜLEBILIRLIK MASALINDAN VAZGEÇILSIN'

TÜBITAK tarafindan yürütülen proje kapsaminda Egirdir Gölü'ndeki kirliligin ciddi boyutlara ulastiginin belirlendigine de isaret eden Kesici, göle politik degil, bilimsel ve akilci bakis açisiyla yaklasilmasi gerektiginin altini çizerek, "kiyi iyilestirilmesi ve tarim topraklari kazanmak için tas, çöp ve toprakla dolgu yapilmamali. Evsel ve endüstriyel atiklar içme suyu kaynagi olan göle atilmamali. Göl isgal edilmemeli. Gölün dogasini, ekolojisini bozarak, 'çilgin projelerle' bilgi sahibi olmadan fikirler öne sürerek hangi turizmi artiracaksiniz? Lütfen 'turizmde sürdürülebilirlik' masalindan da vazgeçiniz artik. Turizimde gelisme kiyi isgalleriyle, yapilasmalarla degil, doganin korunmasiyla artirilir. Göl yoksa çevresindeki tarim da, turizimde yok olacaktir.

EKOKÖY ISGALIN BASKA SEKLI OLMASIN

Gölü koruma kullanma dengesini saglamak amaciyla hazirlanan özel hükümlerin yetersiz oldugu noktalar olduguna deginen Kesici, tavsiye niteligindeki iyi tarim uygulamalarinin popülizm oldugu görüsünü savunarak, Göl su kotunun 919'da tutulmasi göl kiyi alanin isgali demektir. Bu su seviyesinde gölün kiyisinda 'yeni rant alanlari' olusacaktir. Göl kiyisinda 'ekolojik köy' ve 'mavi-yesil kusak' olusturulmasi çok önemlidir ancak göl iyilestirilmeden sadece isim olarak 'ekolojik köy' olusturulmasi çok sakincalidir. Isgalin baska bir seklidir. Ekolojik köyler doganin koruyucularidir ama gerçek olursa.

80'LIK MEHMET AMCA: 'GÖL BIZIM HER SEYIMIZDI, ELDEN GITTI'

80 yili askin süredir Egirdir Gölü'nün kiyisinda yasamini sürdüren Mehmet Amca'nin gölle ilgili görüslerini de aktaran Kesici, Mehmet Amca'nin "göl bizim herseyimizdi" ifadelerini kullandigini belirterek yasli göl tutkunun ibretlik cümlelerini söyle aktardi: "Büyüklerimiz bilir dedik. Iyi seyler olacak dediler. Gölden çok para kazanacaksiniz dediler. Ak baligi (disli-sudak) attilar göle. Önce yemedik,sonra alistik. Disli, böçek bollasti. Gölde tekne kayniyordu. Çok kisa sürdü bu bolluk, balik bitti. Gölde ot çogaldi, su koktu. Baliklar yok oldu. Gölün otunu temizleyecek diye takoz (Çin ve Israil sazani) attilar. Takoz balik otu yiyecegine, biçti. Gölde ot depresti. Balik yerine ot çikmakta aglardan. Takoz da bizim çapak gibi degil, yenmiyor. Kavinneler varken sinek yoktu, yazin gözümüzü, camimizi açamiyoruz sinekten, kokudan. Torunlara içimiz sizlayarak gölün çapaklarini, sirazlarini, kavinnelerini ve sandal sefalarimizi masal gibi anlatiyoruz. Peki ne oldu dediklerinde ise, gözüm yasariyor, bogazim dügümleniyor. Yutkunuyorum. Laf çok siyasilere de, hani göl hazinemizdi. Göl namusumuzdu, göz bebegimizdi. Geçsinler bunlari. Hazineyi, baliklari kim nasil tüketti? Böyle hazine mi olur? Dilberim gölün öncesini bilmesek, yutturacaklar. Göle temiz demek için vicdan ister. Cüzdani düsünenler yok etti gölü. Çok seyleri kaybettik ve biz de seyrettik. Kimse kimseyi kandirmasin. Bizim suçumuz günahimiz çok. Sahip çikmadik göle. Birilerinin düzeltmesini bekledik, göl elden gitti."

Fotograflar için tiklayiniz
http://wp.me/p2AUHa-1Fq