Rusya'nin En Fazla Korktugu Adam

Peki, Umarov kim ve ne istiyor? Radikal Islamci Kafkasya Emirligi örgütünün Çeçen lideri Doku Umarov Rusya'nin bir numarali devlet düsmani sayiliyor. Umarov, 1 Temmuz 2013'te bir video mesaji yayinlayarak, 2014 yilinda düzenlenecek olan Soçi Kis Olimpiyatlari'ni ‘Allah'in müsaade ettigi tüm araçlari kullanarak, azami güçle' engelleyeceklerini söylemisti. Bu çagriyi Rus emniyet birimleri de oldukça ciddiye aliyor, zira Çeçen liderin bölgedeki nüfuzunun büyük oldugu ve sözünün agirligi oldugu biliniyor. Innsbruck Üniversitesi'nden siyaset bilimi uzmani Prof. Gerhard Mangott, Umarov'un bir buçuk yil önce sivillere dokunulmayacagi yönündeki talimatina bütün terör hücrelerinin uyduguna dikkat çekerek, bu kez de Umarov'un, 'atalarinin iskeletleri üzerindeki tüm oyunlari' engellemek için sivil ölümlerini de göze alacaklarina dair mesajina da yine tüm terör hücrelerinin uyacagini düsündügünü belirtti.

Rusya'nin Bin Ladin'i

Rusya'nin Bin Ladin'i' olarak anilan Umarov, özellikle 2009 ila 2011 yillari arasinda düzenlenen terör saldirilari ile dikkatleri üzerine çekmisti. 2011 yilinda Mosokova metrosuna düzenlenen ve 40 kisinin hayatini kaybettigi saldiri da, bunlar arasinda sayiliyor. Umarov, 2012 yilinda saldirilardan vazgeçtiklerini duyurdu, fakat 2013 yilinda bu karari bir ‘hata' olarak nitelendirdi ve ‘Kremlin'in bunu bir iyi niyet göstergesi olarak degil, bir zaaf olarak' algiladigini söyledi. Vologograd'daki saldirilardan Umarov'un sorumlu olup olmadigi bilinmiyor. Saldirilari henüz resmi olarak üstlenen olmadi.

Siyaset bilimci Prof. Mangott, radikal Islamci örgüt Kafkasya Emirligi'nin internet sayfasinda da su ana kadar bir açiklama yayinlanmadigina dikkat çekiyor. Fakat uzmana göre, saldirilarin düzenlenis biçimi ve kullanilan patlayicilar Umarov'dan ilham alan radikal Islamcilari adres gösteriyor. 2007 yilinda kendisini Kafkasya Emirligi'nin Emiri ilan eden Umarov, Kafkasya'da bir Islam devleti kurma hedefine giden yolda hiçbir siddet eyleminden kaçinmiyor. O günden beri, bölgedeki Islamci direnisin askeri ve siyasi lideri olarak görülüyor.

Alman Bilim ve Politika Vakfi'nin Kafkasya politikalari uzmani Uwe Halbach, Umarov'un amacinin Kafkasya'daki Rus otoritesini sona erdirmek oldugunu ve kendisine 19. yy'daki Islami yönelimli Imam Samil liderligindeki sömürge karsiti direnisi örnek aldigini belirtti. Halbach, bunun sömürge rejimine karsi en uzun süreli direnis olmasi nedeniyle, Imam Samil'in, Kuzey Kafkasya'daki Islamci direnisçiler arasinda çok saygin bir tarihi kisilik olduguna ve Umarov'un da bu gelenege baglilik gösterecegine inandigini ifade etti.

'Entellektüel bir ailenin mimar oglu'

Doku Umarov'un çocuklugu hakkinda elde fazla bilgi yok. 13 Nisan 1964'te Çeçenistan'in güneyinde dünyaya gelen Umarov'un egitimli bir aileden geldigi ve mimarlik egitimi aldigi biliniyor. Daha sonra uzak bir akrabasi araciligiyla Çeçen direnisine katilan Umarov'un askeri egitim aldigi ve 1. Çeçenistan Savasi'nda Rusya'ya karsi savastigi belirtiliyor.

Innsbruck Üniversitesi'nden siyaset bilimi uzmani Prof. Gerhard Mangott, Umarov'un savas döneminde daha çok bir Çeçen milliyetçisi oldugunu ve hedefinin Çeçenistan'in bagimsizliga kavusmasi oldugunu belirtti. Umarov'un, Içkerya Çeçen Cumhuriyeti'nin cumhurbaskani olduktan sonra Islamci düsünce yapisina daha da yakinlastigini ve 18 ay içerisinde bir Çeçen milliyetçisinden, amaci artik Çeçenistan'in bagimsizligi olmaktan çikan bir Islamci militana dönüstügünü ifade etti. Profesör, Umarov'un hedefinin ise Kuzey Kafkasya'daki tüm Müslümanlari içine alan bir Kafkasya Emirligi kurmak olduguna dikkat çekti.

Umarov'un adi, 1,5 yillik ateskes süresi boyunca hafizalardan silinmisti. Rus tarafi sik sik Umarov'un hayatta olmadigi açiklamasi yapmisti. Gözlemcilere göre, ateskesi sona erdiren Umarov, Olimpiyatlari firsat bilerek, etkili bir Islamci lider figürü olarak kendisini ispatlama çabasina girisebilir. Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetesinde yer alan bir habere göre, Alman istihbarat birimlerinin konuyla ilgili bir raporunda olasi terörist saldiri tehlikesine dikkat çekildi. Raporda, Soçi'deki siki güvenlik önlemleri nedeniyle, Rusya'nin diger kentlerinde saldirilar düzenlenmesi ihtimalinin bulundugu belirtildi.

DW Türkçe