Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster

Karadenizin Dereleri İçin Direnen Kadınları

Açıklama: HES'lere karşı kadın dayanışması
Kategori: Çevre
Eklenme Tarihi: 26 Ekim 2013
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 03:10
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/haber_detay.asp?haberID=15917

Karadenizin Dereleri Için Direnen Kadinlari

Karadeniz kadinlarinin en büyük çevre mücadelesi verdikleri yerlerden biri,Rize’nin Findikli ilçesi

Karadeniz Bölgesi'nde faal durumdaki 95, insa asamasindaki 58 hidroelektrik santralinin yarattigi tahribat nedeniyle derelerde su seviyesinin düstügü, canli hayatin olumsuz etkilendigi çevre felaketine karsi kadinlar büyük mücadele veriyor.

Karadeniz kadinlarinin en büyük çevre mücadelesi verdikleri yerlerden biri, Rize’nin Findikli ilçesi. Zira ilçe, 6-7 yildir Hidroelektrik Santralleri’ne (HES’ler) karsi yürüttügü mücadeleyle derelerini, dogasini korumayi basarabilen nadir bölgelerden biri. Çagil Kasapoglu, çevre felaketine karsi direnen kadinlarla konustu. BBC Türkçe'de 100 kadin: Karadeniz'in dereleri için direnen kadinlar" basligi ile yayaimlanan söylesi söyle:

Köyleri ziyaret niyetiyle yola çiksam da, o günün Findikli’nin ‘haftasi’ yani Findikli’nin ‘pazari’ oldugunu ögrenince, Findiklili kadinlarla ilçe merkezinde görüsüyorum.

Her biri direnisçi. “Cansuyumuz” dedikleri Çaglayan ve Arili derelerini, dogalarini korumak için mücadelenin hep en ön saflarinda yer aliyorlar.

O isimlerden biri yasi 70’i askin Melahat Alisan. Masmavi gözlerini dikiyor, seçtigi tane tane kelimelerle, arada sinirlenince de ellerini kollarini da havalara kaldira kaldira hayata gözlerini açtigi derelerini anlatiyor...

'Ben beyime sevdalanmadim da dereye sevdalandim'

“Ben dere kenarinda dünyaya geldim. Annem orada dogum yapti, beni ilk orada, o güzel derede yikadi... Ben beyime sevdalanmadim da dereye sevdalandim evladim.”
Bu sevda, tüm Findikli’nin ortak sevdasi. Yetistirdikleri çaylarin, findiklarin verimi, dolayisiyla gelirleri de bu derelere bagli.

Bu cografya,yer alti sulari olmadigi için yasami yagmur ve kar sularina bagli bir cografya.

HES’lerin kurulmasi,ilçenin ve halkin suyla iliskilerinin tamamen kesilmesi anlamina geliyor.

Findikli Dereleri Koruma Platformu üyelerinden Saniye Özkaya da kararliligi ve hiç sekmeden dizdigi kelimelerle HES karsiti mücadelelerinin gerekçelerini siraliyor;

'Elektrik enerjisine ihtiyaç var ama,su ihtiyaci sadece kisisel bir ihtiyaç degil.Yalnizca Insanlara ait degil,bütün canli ve cansiz varliklar için çok önemli.Dolayisiyla,can ve susuz hayat olmayacagi için,o olmayan hayatta enerjiye de ihtiyaç yoktur”

“Kimseye ihtiyaç duymuyoruz” diyoruz Saniye, kendi geçimini çalisarak saglayabildigini, tek isteklerinin dogalarina zarar verilmemesi oldugunu söylüyor.
Onun da gözleri masmavi. Karadeniz kadinlari kararliliklari, o güçlü karakterleri ve neseleri bir yana, doganin tüm renklerini yüzlerine yansitan bir güzellige sahip.
Ama tersleri de ters. Kimi zaman ellerinde yumurtalarla, kimi zaman da sopalarla HES arastirmasi için köylerini ziyaret edenleri kovalayanlarin basinda geliyorlar.

HES'lere karsi dayanisma

Saniye,Karadeniz kadinin öfkesini anlatiyor...

“Karadeniz kadini,Karadeniz’in dalgasi gibidir.Kizinca kabarir,kabarinca da elinden gelmeyecek kötülük yoktur,hele de HES’çilere karsi!”

“Güçlüdür” diyor Karadeniz kadini için, “Kendine güveni vardir,özgürdür...”

Çok da çaliskan Karadeniz kadini.Findikli’da kurulan pazarda tezgâhlar zengin,dere kenarlarinda yetistirdikleri ürünler çesit çesit.

Yaylacilar Köyü’nden Nese Öztürk, “Her yönden çok güçlüyüz ama...” diyor,“Çaliskan oldugumuz için bedenen de çok eziliyoruz.Sabirsisiz...Öyle esimiz getirsin de, aman da, yiyelim de diye beklemiyoruz.O tür kadinlardan degiliz.Ürettiklerimizi getirip satiyoruz, bütçemize de katki yapiyoruz.”

Müthis bir dayanisma var aralarinda. Mesele HES’lere gelince Findikli’nin nasil organize ve birbirileriyle uyum içinde hareket ettiklerini anlatiyorlar.
Meyvali Köyü’nden Nese Terzi, mücadelelerinin aslinda hayat mücadelesi oldugunu söylüyor.

“O güzelim derenin kenarinda, o taslarin üzerine oturmak bile yeter... O suyun sesi ne güzeldir... Doktora bile gitmeye gerek yok.”

Huri Cihan da HES karsiti bütün mücadeleler giden kadin direnisçilerden.
“Benim keçim var, keçimi orada yikiyorum. Derede oturuyoruz, çoluk çocuk piknik yapiyoruz... Mesela eskiden arabamiz yokken odunlari dereden tasiyorduk. Derelere koyuyorduk, dereyle eve kadar getiriyorduk. Her seyinden faydalaniyoruz derenin.”

'Suyla iliskisi olan,tarimda da evde de kadin'

Direnisin öne çikan isimlerinden Derelerin Kardesligi Platformu eski Yürütme Kurulu Baskani Mehmet Gürkan’a göre Karadeniz kadinlarinin HES mücadelesinde basi çekmesi ‘doga ve kadin iliskisinden kaynaklaniyor.’

“Su esittir kadin’ diye görüyorum ben. Çünkü suyla iliskisi olan, tarimda da evde de kadindir. Kadinlar olmadan bu mücadelenin basariya ulasmasi da zor. Üreten odur, hatta saglikli bir yapinin ortaya çikabilmesi için yönetenin de o olmasi gerekiyor.”
Mehmet Gürkan, HES’ler nedeniyle kuruyan dereleri, eko sistemin gördügü zarari anlatiyor ve projelerin göçe zorlayacagini ifade ediyor:

“Suyu ait oldugu eko sistemden kopardiginiz anda bu ekosistem zarar görecektir ve ürün alamayacaktir. Buradaki insanlar göç etmek, tarim alanlarini satmak ve gitmek zorunda kalacaklar. Yani bu proje, insansizlastirma projesidir.”

Orman ve Su Isleri Bakanligi’nin verilerine göre, Karadeniz Bölgesi’nde 95 HES isletimde, 58 HES insa asamasinda ve 253 HES de ön inceleme, proje, fizibilite ve Su Kullanim Hakki Anlasmasi kapsaminda. Toplam 406 projenin maliyeti de 16 milyar dolari buluyor. HES’lere karsi kampanya yürüten yerel örgütlenmeler proje sayisinin gerçekte daha fazla oldugunu iddia ediyor.

Böyle yüklü miktarlarin telaffuz edildigi anlasmalara, projelere böylesi küçük bir ilçenin bu kadar çetin bir mücadele vermesinde kadinlarin rolü büyük. Dayanismanin zeminini kuran, birligi saglayan ve doganin, derelerin faydasini en iyi bilenler de onlar.

Yasi 70’i askin Melahat Alisan, “Güçlüyüz ama esir kalmis burasi” diyor. Erisemedikleri güçlerle bas etmenin de zor oldugunun farkinda.

T24.com.tr

Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Göster