Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle

Hangi rejimlere otoriter denir?

Açıklama:
Kategori: Köşe Yazarları
Eklenme Tarihi: 05 Eylül 2013
Geçerli Tarih: 20 Nisan 2026, 03:02
Site: Görele Sol Platformu
URL: https://www.gorelesol.com/yazar.asp?yaziID=15355

Hangi rejimlere otoriter denir?

Almanya'nin baskenti Berlin'deki Sosyal Arastirmalar Bilim Merkezi'nin yürüttügü çalsmanin sonuçlari, dünyanin neredeyse her iki ülkesinden birinin otoriter rejimle yönetildigini ortaya koydu.

ABD'deki Colorado Üniversitesi'de Profesör olan siyasal bilimci Christoph Stefes, Berlin'deki Sosyal Arastirmalar Bilim Merkezi'nde(WZB) bu konuya iliskin yürürütlen bir çalismanin basinda. Arastirma sonucunda erisilen ilk bulgulara göre, otoriter rejimler seçimle mesruiyetini kazanmamis, gücünü siddet ve baskidan alan sistemler olarak ortaya çikiyor. Arastirmada deginilen püf nokta ise, bunlara ragmen bu hükümetlerin genis kitlelerin destegini nasil saglayabildigi ve bu gibi bir sistemin nasil isledigi. Söz konusu arastirmanin sonuçlari iste bu sorulara yanit veriyor.

Deutsche Welle'de konuya iliskin yayimlanan haber söyle:

Otoriter rejim nedir?

Colorado Üniversitesi’nden siyasal bilimci Christoph Stefes, "Otoriter rejimler nedir?" sorusuna basit bir yanit veriyor: “Demokratik olmayan her seydir” ve ekliyor: "Su anda dünyadaki tüm ülkelerin yarisinin demokratik, diger yarisinin ise demokratik olmadigindan yola çikabiliriz. Bize göre demokrasilerde iktidara giden yollar herkese açiktir ve iktidarin tüm önemli makamlarina gelecek kisiler özgür seçimle belirlenir."

Peki, hangi devlet yapisi otoriter rejim olarak görülebilir? Siyasal bilimci Christoph Stefes: "Otoriter rejimler arasinda mutlak monarsileri, askerî rejimleri ve her türlü tek partili sistemi sayabiliriz. Ancak, kimin sandiktan birinci çikacagi seçim öncesinde belli olan çok partili sistemler de bu kategoriye girer."

Muhtelif baski uygulamalari

Otoriter rejim arastirmasinda saptanan bir diger nokta da bu tür rejimlerin en önemli dayanaklarindan birinin baski unsuru olmasi. Siyasal bilimci Stefes, DW’ye yaptigi açiklamada, baskinin çesitli biçimlerine açiklik getiriyor: "Biz iki farkli baski türü oldugunu söylüyoruz. Birincisi, sert baskilar ki, buna muhalefet politikacilarinin planli bir biçimde öldürülmesi, büyük çapli gösterilerin siddet kullanilarak dagitilmasi gibi girisimler dâhildir. Bir de nispeten ‘yumusak’ dedigimiz baskilar vardir. Bu kategoride, örnegin muhalifler sik sik vergi memurlari tarafindan denetlenir ya da elestirel gazeteciler hakaret davasi yagmuruna tutulur. Yani muhtelif yöntemler mevcut."

Güçlü dayanak: Mesruiyet

Siyasal bilimci Christoph Stefes, otoriter rejimlerin üç temel dayanak noktasi bulundugunu, bunlarin mesruiyet, baskilar ve vatandaslarin sisteme entegre edilmesi oldugunu vurguluyor. Ülkenin vatandaslarina rejime katilmalari ve rejimden pay almalari imkâni sunan diktatörlerin, bu katilim yoluyla vatandaslarin dayanismasini sagladiklarini ve rejimlerinin önemli bir dayanagini olusturduklari belirtiliyor. Ama otoriter bir liderin ya da antidemokratik bir sistemin asil güçlü dayanaginin mesruiyet olduguna dikkat çekiliyor. Demokrasilerde hükümetler seçimler yoluyla mesruiyet kazanirken, diktatörlüklerde iktidar sahiplerinin kendi mesruiyetlerini kendilerinin olusturdugu vurgulaniyor.

Otoriter rejimin sonu: Halk ayaklanmasi
 
Otoriter rejim arastirmalarinin yöneticisi konumundaki siyasal bilimci Christoph Stefes, diktatörlüklerin ancak yaslandiklari üç temel dayanak var oldugu sürece sistemin dengesinin saglandigina isaret ediyor. Stefes, halkin baskilara karsi ayaga kalkmasiyla birlikte otoriter rejimin günlerinin sonuna yaklasildigini belirtiyor.

"Öngörüde bulunmak mümkün degil"

Christoph Stefes, Berlin'deki Sosyal Arastirmalar Bilim Merkezi (WZB) arastirmalarinin bir diktatörün ya da otoriter bir rejimin ne zaman yikilacagina dair öngörüde bulunmasinin mümkün olmadigina da isaret ederek, sunlari ekliyor: "Öngörüde bulunmamiz mümkün degil. Ama en azindan ‘su veya bu kosullar altinda sistemin yikilmasi olasiligi geçmise kiyasla daha yüksek' diye tahminde bulunabiliriz."

Sayfayı Yazdır | Pencereyi Kapat | Resimleri Gizle